Een lokale dienst realiseert een toegankelijke kinderopvang die laagdrempelig is en respect heeft voor diversiteit. Ze heeft een specifieke werking die het gebruik van kinderopvang door kwetsbare gezinnen bevordert. In die specifieke werking staan een buurtgerichte inbedding en de participatie van de doelgroep centraal.
Een lokale dienst werft ook doelgroepwerknemers aan die mee instaan voor de begeleiding van de kinderen en biedt hen gelijkwaardige kansen in de organisatie
 
Er kunnen twee types lokale diensten toegestemd worden. Elk type moet minstens tien opvangplaatsen tellen.

• een lokale dienst voorschoolse opvang:
  biedt opvang aan voor kinderen die nog niet naar school gaan of die in de overgangsfase zitten tussen opvang en school.  Zij kan ook kinderen uit het kleuteronderwijs buitenschools opvangen. 
  
  

• een lokale dienst buitenschoolse opvang:
  biedt opvang aan voor schoolgaande kinderen

• een hoog percentage kinderen in kansarmoede in de gemeente waar de lokale dienst zich wil vestigen.
  
  Je vindt deze info op de website van Kind en Gezin bij de Gemeentelijke kindrapporten. Voeg de juiste gemeente in en kijk bij  kenmerken van het kind - kansarmoede in het gezin
  http://www.kindengezin.be/Tools/frameset_gkr.jsp

• een hoge werkeloosheidsgraad in de gemeente waar de lokale dienst zich wil vestigen.
  
  Je kan deze info vinden op:
  http://arvastat.vdab.be/nwwz/index.htm Je kiest voor werkloosheid - basis en daarin kengetallen  - niveau gemeente. 
  

• Formele drempels, zoals de reservatielijsten en de vereisten van regelmaat en procedures in de kinderopvang 

• Informele of culturele drempels zoals de bekendmaking, het taalgebruik en de personeelssamenstelling 

• Meer info over deze drempels   (36 kb)

Met de uitbreiding van de lokale diensten wordt tegemoetgekomen aan de behoefte aan occasionele en laagdrempelige opvang. Zo kunnen kwetsbare doelgroepen een grotere toegang tot de kinderopvang hebben. Het draagt ook in grote mate bij tot de sociale functie van kinderopvang. Een grotere spreiding van de diensten, ook in niet-centrumgemeenten zal de toegankelijkheid voor doelgroepen verhogen.

• Een lokale dienstvoorschoolse opvang
  
  Deze dienst moet voldoen aan de voorwaarden van artikels 3 en 8 van het besluit van de Vlaamse Regering van 23 februari 2001 houdende de voorwaarden inzake erkenning en subsidiëring van kinderdagverblijven en diensten voor onthaalouders   (142 kb).
  
  
  Voor deze lokale diensten vind je uitgebreide informatie over kwaliteit op deze website bij de erkende kinderdagverblijven.
  
  Enkel het stuk brandveiligheid is niet van toepassing indien de capaciteit van je lokale dienst minder dan 23 plaatsen bedraagt: zie hieronderverder onder 'brandveiligheid'.

• Een lokale dienst buitenschoolse opvang
  
  Deze dienst moet voldoen aan de voorwaarden, vermeld in artikel 8, § 1, artikel 9, artikel 10 en artikel 11 van het besluit van de Vlaamse Regering van 23 februari 2001 houdende de voorwaarden inzake erkenning en subsidiering van initiatieven voor buitenschoolse opvang   (98 kb).
  
  Voor deze lokale diensten vind je uitgebreide informatie over kwaliteit op deze website bij de IBO’s.

2. Een lokale dienst gegroeid uit een BND-project

Deze lokale dienst moet  voldoen aan de voorwaarden voor een attest van toezicht zoals bepaald in het Ministerieel besluit van 24 april 2009 houdende de regeling van het attest van toezicht voor zelfstandige opvangvoorzieningen.   (36 kb)
Voor deze lokale diensten vind je uitgebreide informatie over kwaliteit op deze website bij de zelfstandige kinderdagverblijven.

Veiligheid en gezondheid

Lokale diensten voeren een beleid inzake veiligheid en gezondheid dat ertoe leidt dat:

1. de fysieke en psychische veiligheid van de kinderen niet in het gedrang komt;

2. er een crisisprocedure is. Dat is een procedure die de opeenvolgende stappen en de wijze van communicatie vastlegt die een lokale dienst moet volgen als er zich een gevaarsituatie voordoet in de lokale dienst. Er is sprake van een gevaarsituatie als de fysieke of psychische integriteit van een kind dat gebruikmaakt van een lokale dienst, in gevaar is of zou kunnen zijn;

3. elke gevaarsituatie die zich voordoet in de opvang, zo snel mogelijk gemeld wordt aan Kind en Gezin; 

4. er maatregelen zijn om te voorkomen dat iemand de opvanglokalen en de buitenruimte ongemerkt binnenkomt of verlaat. 
   
   Meer info crisisbeleid en gevaar

Brandveiligheid

Meer info

• realiseert een toegankelijke kinderopvang die laagdrempelig is en respect heeft voor diversiteit; 

• zorgt voor een lokale inbedding waarin de participatie van de doelgroep centraal staat; 

• bouwt een buurtgerichte kinderopvang uit, met aandacht voor kwetsbare gezinnen die ondervertegenwoordigd zijn in de kinderopvang; 

• garandeert de toegankelijkheid voor die gezinnen; 

• staat open voor vragen naar occasionele opvang zoals vermeld in het ministerieel besluit van 9 mei 2007   (81 kb) waarin occasionele opvang omschreven is als opvang om één van volgende redenen: 

  • de ouder werkt niet en start met een opleiding, 

  • de ouder werkt niet en vindt plots werk, 

  • de ouder heeft een sollicitatiegesprek, 

  • er is een acute crisis in het gezin,

  • het gezin heeft behoefte aan een  korte draaglastvermindering 

  • het is om sociale en/of pedagogische redenen nodig dat het kind tijdens de dag buiten het gezin wordt opgevangen. 

• participeert actief aan het Lokaal Overleg Kinderopvang van de gemeente waar zij gevestigd is; 

• gebruikt een methodiek om de participatie van kinderen, gezinnen, personeel en actoren in de buurt bij de werking systematisch en intensief te realiseren; 

• toont inspanningen aan die ze levert om vanuit kansengroepen begeleiders en/of doelgroepwerknemers in een begeleidersfunctie aan te werven en om hen gelijkwaardige kansen te bieden in de organisatie. 

• beschikt over de nodige kennis en competentie om doelgroepwerknemers te begeleiden en werkt begeleidings- en opleidingstrajecten uit voor zijn personeelsleden uit de kansengroepen; 

• gebruikt een regeling inzake de financiële bijdrage van de gezinnen die overeenstemt met die van de voorziening waartoe de lokale dienst behoort; 

• gebruikt procedures voor de regeling inzake financiële bijdrage van de gezinnen die aangepast zijn aan de doelgroep.

Nuttige info vind je in de handleiding van VBJK, ‘Kinderopvang met sociale functie. Een plaats waar kinderen, ouders, medewerkers en buurt elkaar ontmoeten’. Meer info: website van VBJK.

• De lokale dienst voorschoolse opvang  gebruikt de regeling, vermeld in het ministerieel besluit van 17 maart 2008 tot bepaling van de financiële bijdrage van de gezinnen voor de opvang van kinderen in kinderdagverblijven en diensten voor onthaalouders   (78 kb). 

• Dit besluit voorziet in de mogelijkheid tot het toekennen van een sociaal tarief nl. in artikel 10, 11 en 16.

• Voor een voorschoolse lokale dienst wordt de financiële bijdrage van de gezinnen verrekend met de forfaitaire subsidie. Dit betekent dat de lokale dienst van Kind en Gezin de forfaitaire subsidie ontvangt min de geïnde financiële bijdragen. 

• Berekeningsmodule en meer informatie
   

Lokale dienst buitenschoolse opvang

• De lokale dienst buitenschoolse opvang gebruikt de regeling, vermeld in artikel 13 van het besluit van de Vlaamse Regering van 23 februari 2001 houdende de voorwaarden inzake erkenning en subsidiëring van initiatieven voor buitenschoolse opvang   (98 kb).

• Dit besluit voorziet in de mogelijkheid tot het toekennen van een sociaal tarief nl. in artikel 13.

• Meer info

• De begeleiders, de leidinggevenden en de doelgroepwerknemers beschikken over een uittreksel uit het strafregister (type 2) en een attest van medische geschiktheid. 

• De begeleiders en doelgroepwerknemers volgen een basisopleiding levensreddend handelen bij kinderen uitgereikt door expertise- en opleidingscentrum dat daarvoor erkend is door Kind en Gezin.  Het ministerieel besluit dat de termijnen zal bepalen waarbinnen deze basisopleiding zal moeten gehaald worden, is nog in voorbereiding. 

Geschoolde begeleider

• Een geschoolde begeleider heeft een attest, een eindstudiebewijs of diploma van een door de minister erkende opleiding: 

  • voor dagopvang van baby's en peuters   (32 kb) 

  • voor buitenschoolse opvang   (40 kb)

• Er is steeds één geschoolde begeleider aanwezig per begonnen schijf van:

  •  7 aanwezige kinderen tot de leeftijd van 18 maanden

  • 10 aanwezige kinderen ouder dan 18 maanden tot ze naar school gaan

  • 14 aanwezige schoolgaande kinderen

Leidinggevende

• De coördinatie van de opvangactiviteiten wordt verzekerd door minimaal een halftijdse leidinggevende functie.

• De leidinggevende heeft minstens een eindstudiebewijs van het hoger onderwijs: mededeling dagopvang   (40 kb), mededeling buitenschoolse opvang   (40 kb).

Doelgroepwerknemer

1. geslaagd zijn in de door de VDAB georganiseerd voorselectie waarbij wordt nagegaan of de kandidaat:
   
   - wil werken met kinderen
   - het groeipotentieel heeft, om na opleiding en begeleiding, te beantwoorden aan het beroepsprofiel begeleider in de kinderopvang of begeleider buitenschoolse opvang, zoals opgesteld door de SERV.

2. een opleidingstraject volgen:
   
   - Binnen de twee jaar na indiensttreding moet de doelgroepwerknemer starten met een kwalificerende opleiding. 
   - Binnen de zes jaar na indiensttreding moet de doelgroepwerknemer een door de minister goedgekeurd kwalificatieattest hebben.
   
   De kwalificatiebewijzen die op dit moment gelden:
   - voor dagopvang van baby's en peuters   (40 kb)
   - voor buitenschoolse opvang   (40 kb).
   

2. Voorwaarden om in het Vlaams Gewest in aanmerking te komen voor de loon- en omkaderingspremies vanuit sociale economie

Een doelgroepwerknemer is langdurig uitkeringsgerechtigde werkloze (of gelijkgesteld) die bij zijn indiensttreding niet in het bezit is van een diploma of getuigschrift van het hoger secundair onderwijs. Dergelijke werknemers worden ook werknemers met een SINE profiel genoemd.

3. Voorwaarden om in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in aanmerking te komen voor de geco of DSP-premie

Deze voorwaarden vind je in dit document   (42 kb).

• Voor voorschoolse opvang: (2008) 8372,91 euro, (2009) 11019,55 euro per plaats per jaar. 

• Voor de buitenschoolse opvang: (2008) 6216,10, (2009) 6578,80 euro per plaats per jaar. 

• Deze bedragen worden verhoudingsgewijs verlaagd als niet aan bepaalde minima op het vlak van openingsuren en dagen is voldaan.
  

• voldoen aan de voorwaarden van het Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de lokale diensteneconomie van 5 oktober 2007

• voor hun aanvraag een gunstig advies hebben gekregen van de Vlaamse minister, bevoegd voor de sociale economie. Meer info vind je in deze vernieuwde handleiding   (100 kb).

Meer info vind je bij RVA .

Werkgevers van doelgroepmedewerkers kunnen recht hebben op een specifieke SINE vermindering van de werkgeversbijdragen voor de sociale zekerheid (telefoneer naar RSZ 02 509 31 11 of RSZ PPO 02 234 32 11)

Voor de doelgroepwerknemers kan een werkgever ook een financiële tegemoetkoming van de RVA in het nettoloon krijgen.

Om recht te hebben op deze RSZ vermindering en de financiële tegemoetkoming in het netto loon moet je als werkgever beschikken over een attest waaruit blijkt dat je in aanmerking komt als SINE werkgever. Dit attest (SINE - werkgever) moet je aanvragen bij:

Algemene Directie Werkgelegenheid en Arbeidsmarkt van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid
Ernest Blerotstraat 1, 1070 Brussel 
Telefoon: 02 233 47 24

Daarnaast dien je, zowel bij de aanwerving als maandelijks tijdens de tewerkstelling een aantal formaliteiten te vervullen voor de RVA.

Meer info over de GECO-reglementering   (42 kb)

Financiële ondersteuning voor de opvang van een kind met een specifieke zorgbehoefte

Belastingen

Meer info

• een erkenning als gemandateerde voorziening

• een toestemming voor urenpakketten of ploegplaatsen voor flexibele opvang

• een toestemming voor occasionele opvangplaatsen 
  

Initiatieven voor buitenschoolse opvang kunnen hun aanvraag om een lokale dienst voor buurtgerichte opvang toegestemd te krijgen combineren met:

• een erkenning als gemandateerde voorziening

• een toestemming voor urenpakketten voor flexibele opvang

• een toestemming voor occasionele opvangplaatsen

• Mededeling van 30 januari 2009 over de registratie van Lokale diensten in 2009   (26 kb)
  
  Inhoud: Richtlijnen voor het verzamelen van registratiegegevens van de doelgroep 2009.
  
  
• Lokale dienst: beslissingskader   (26 kb)
  
  

• Toelichting van 2 juni 2010 over het MB van 3 maart 2010 tot bepaling van de kwalificatiebewijzen voor medewerkers en verantwoordelijken van kinderopvangvoorzieningen
  
     (56 kb)
  Inhoud: Deze toelichting verduidelijkt welke kwalificatiebewijzen een lokale dienst voor buurtgerichte opvang moet hebben.

• Je kan je kandidaat stellen om een lokale dienst voor buurtgerichte opvang toegestemd te krijgen met de volgende aanvraagformulieren:
  
  Aanvraagformulier toestemming erkenning lokale dienst   (214 kb)
  
  Aanvraagformulier erkenning lokale dienst Sociale Economie
  
     (263 kb)
  Handleiding formulier lokale dienst Sociale Economie   (100 kb)
  
     (100 kb)
  
  Als je wil dat je dossier behandeld wordt, bezorg je beide aanvraagformulieren volledig ingevuld met alle gevraagde stukken erbij.  

Aanvraagformulier uitbreiding aantal plaatsen lokale dienst

• Je kan je kandidaat stellen om een uitbreiding te krijgen in je bestaande lokale dienst voor buurtgerichte opvang met het aanvraagformulier.   (179 kb)

Aanvraagformulier uitbreiding doelgroepwerknemers (SINE's) in je bestaande lokale dienst

Je kan je kandidaat stellen om een uitbreiding te krijgen van het aantal SINE-doelgroepwerknemers in je bestaande lokale dienst voor buurtgerichte opvang met  

Het aanvraagformulier erkenning lokale dienst Sociale Economie   (263 kb)

De handleiding voor het formulier lokale dienst Sociale Economie   (100 kb) 

Vermeld aub duidelijk bij je aanvraag tot uitbreiding om welk soort vraag  het gaat:
-een aanvraag tot uitbreiding van plaatsen en/of
-een aanvraag tot uitbreiding van SINE's in een bestaande lokale dienst.

Kind en Gezin maakt je ingevulde aanvraagformulier erkenning lokale dienst Sociale Economie over aan het Vlaams Agentschap voor werk en sociale economie. 

Advies lokaal bestuur

Kind en Gezin vraagt zelf een advies aan het lokaal bestuur, zowel voor nieuw toe te kennen lokale diensten als voor uitbreidingen van plaatsen in bestaande lokale diensten. Verwittig zeker de verantwoordelijke schepen en voorzitter van het Lokaal Overleg zo snel mogelijk indien je een aanvraag wenst te doen.

1. Eerst wordt een beslissing genomen over het verlenen van toestemming tot het organiseren van een lokale dienst.
   
   Voor de nieuwe lokale diensten in het Vlaamse Gewest vraagt Kind en Gezin ook een advies aan het Vlaams Subsidieagentschap Werk en Sociale Economie. Het Subsidieagentschap laat zich hierbij adviseren door het het Forum Lokaal Werkgelegenheidsbeleid.
   
   Nadat het Subsidieagentschap je aanvraag heeft ontvangen, brengt het een gemotiveerd opportuniteitsadvies uit aan Kind en Gezin. Bij een negatief advies kom je niet in aanmerking voor toestemming. Kind en Gezin informeert je hierover.

2. Bij een positief advies wordt het nog niet beoordeelde deel van je aanvraag beoordeeld door Kind en Gezin.

   De beslissing over de toestemming valt ten laatste 93 dagen na ontvangst van de aanvraag. Een toestemming legt de capaciteit vast van de lokale dienst en de vroegste startdatum van de subsidiëring.

Eens positief beslist over de toestemming

• Binnen de drie maanden nadat de werking als lokale dienst is opgestart dien je een aanvraag in tot subsidiëring aan de hand van dit aanvraagformulier dat na de toestemmingsbeslissing hier beschikbaar zal zijn. 

• Binnen een periode van 60 dagen na de ontvangstmelding van de aanvraag tot subsidiëring wordt een onderzoek ter plaatse verricht, door de personeelsleden van het agentschap Inspectie Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en wordt het inspectieverslag overgemaakt aan Kind en Gezin. Uiterlijk 60 dagen na ontvangst van het inspectieverslag beslist Kind en Gezin over de toekenning van de subsidiëring.

Je vindt het volledige beslissingskader in deze nota.   (26 kb)

• BVR van 9 mei 2008 over voorwaarden voor toestemming en subsidiëring van lokale diensten buurtgerichte kinderopvang   (111 kb)

• Regelgeving voor erkende kinderdagverblijven

• Regelgeving voor IBO's

• Regelgeving voor zelfstandige kinderdagverblijven

Meer info