Illustratie bij gezondheid en vaccineren, koorts

Koorts


Temperatuursverhoging

Een kind heeft temperatuursverhoging wanneer de temperatuur lichtjes boven het normale (37,5 °C) uitstijgt.

Temperatuurverhoging kan zich voordoen:

  • door te warme kleding
  • door te hoge kamertemperatuur
  • bij heel warm weer (in combinatie met hoge vochtigheidsgraad)
  • na een huilbui of inspanning
  • bij schommelingen in de loop van de dag
    (in de late namiddag of ‘s avonds kan de temperatuur wat hoger zijn dan de rest van de dag)

Lichaamstemperatuur meten

Hoe?

Er zijn verschillende soorten thermometers.

Is een kind jonger dan 3 jaar, meet dan de temperatuur met een digitale (elektronische) thermometer in de anus. Leg de baby op zijn rug, til zijn beentjes op, hou hem stevig vast en breng de thermometer voorzichtig 2 cm in de anus. Luister bij een elektronische thermometer naar het signaal dat aangeeft dat de meting gebeurd is. Noteer de lichaamstemperatuur en het uur van meten.

Een beetje babyolie of vaseline aan het uiteinde van de thermometer maakt het inbrengen van de thermometer gemakkelijker.

Om te vermijden dat infecties van de ene persoon naar de ander overgaan, maak je de thermometer na elk gebruik schoon en ontsmet hem met ontsmettingsalcohol 70°.
In de kinderopvang wordt aanbevolen om een beschermhoesje te gebruiken. Na gebruik verwijder je het beschermhoesje, ontsmet je de thermometer en berg je hem op in de verpakking.

Wanneer?

Bij ongerustheid of wanneer het kind:

  • warm aanvoelt
  • zich anders gedraagt dan normaal
  • minder of juist meer slaapt
  • minder of geen eetlust heeft
  • lastig is
  • minder of niet speelt
  • meer huilt
  • bleek ziet of rode wangen heeft

Herhaaldelijk meten of frequent controleren van de lichaamstemperatuur is niet nodig.

Als het kind koorts heeft, is het nuttig de temperatuur te noteren. Schrijf er ook andere verschijnselen bij zoals braken, pijn, zweten, verminderde eetlust, enz.

Koorts na vaccinatie?

Het kind kan na toediening van een vaccin een lichte plaatselijke reactie vertonen (pijn, roodheid, zwelling) én een lichte temperatuursverhoging hebben.

Volg de algemene toestand van een kind met koorts (38°C of meer) goed op. Neem bij alarmtekens contact op met je behandelend arts.

Wat te doen bij koorts en gebruik van koortswerende middelen

Bij koorts is het heel belangrijk om rekening te houden met de leeftijd en de algemene toestand van het kind. Hou extra toezicht!

  • Hou in het oog hoeveel het kindje juist eet en drinkt.
  • Tel hoeveel natte luiers het kindje heeft.

Geef het kind regelmatig kleine hoeveelheden vocht.
Is het kindje jonger dan 6 maanden geef dan extra melkvoeding. Leg bij borstvoeding het kind vaker aan. Geef grotere kinderen extra water te drinken.

Bij lichte koorts mag het kind op een rustige manier buiten spelen wanneer het erom vraagt.

Is de kamertemperatuur zeer hoog, verlaag deze dan wat. 

Een kind volledig uitkleden, zeer fris leggen of integendeel warm toedekken is niet aangenaam voor het kind en beïnvloedt de lichaamstemperatuur weinig.

Een afkoelend badje om de lichaamstemperatuur van het kindje te laten zakken, wordt afgeraden.

Contacteer een arts

  • Als de baby jonger dan 3 maanden is en de temperatuur 38 °C of meer bedraagt. 
  • Als de baby tussen 3 maanden en 6 maanden is en de temperatuur 39 °C of meer.
  • Als de baby van om het even welke leeftijd alarmsignalen vertoont.

Alarmsignalen

  • Het kind ziet er erg ziek uit.
  • Het kind drinkt of eet niet meer, braakt.
  • Het kind is uitgedroogd: minder natte luiers, droge lippen, droog mondslijmvlies, ingevallen ogen, ingevallen fontanel.
  • Het kind ziet erg bleek of grauw.
  • Het kind ademt moeilijk of kreunt.
  • Het kind weent op een andere wijze (hoge schrei of zwakke schrei).
  • Het kind is suf of moeilijk wakker te krijgen.
  • Het kind praat verward.
  • Het kind heeft pijn bij aanraking.
  • Het kind vertoont nekstijfheid.
  • Het kind heeft blauw-rode puntvormige vlekjes op de huid.
  • Het kind heeft stuipen.

Opgelet! 
Zelfs als het kind géén of weinig koorts heeft, raadpleeg toch onmiddellijk een arts bij één of meer van de bovenstaande signalen.


Koortswerende middelen

Geef geen koortswerende middelen zonder advies van een arts bij kinderen jonger dan 3 maanden.

  • Een kindje van 3 maanden of ouder mag een éénmalige dosis van een koortswerend middel op basis van paracetamol krijgen bij pijn, wenen, ongemak, onrustig gedrag of na advies van een arts in afwachting van het consult bij de arts.

Opgelet!
Geef een koortswerend middel op de juiste manier en geef een correcte dosis. Geef bij voorkeur een siroop waarbij een doseerpipet met aanduiding van het lichaamsgewicht van het kind voorzien is.

  • Geef een suppo enkel wanneer de toediening via de mond niet mogelijk is (bv. bij braken). Bij gebruik van suppo’s is de concentratie van het geneesmiddel in het bloed immers te wisselend.
  • Geef op eigen houtje geen verschillende koortswerende middelen samen of na elkaar.

In de opvang

Een kind met koorts kan naar de opvang. De opvang kan het kind weigeren als:

  • het kind te ziek is om deel te nemen aan de normale activiteiten in de opvang
  • het kind te veel aandacht en zorg vraagt, zodat men de veiligheid van andere kinderen niet meer kan garanderen.

In de opvang gebeurt de aanpak van koorts altijd in overleg met de ouders.

Aanbevelingen voor de opvang

  • Observeer de koorts en de algemene toestand van het kind. Hoe gedraagt het kind zich? Hoe ziet het er uit?
  • Wees alert voor tekenen van ongemak en alarmsignalen.
    • Ongemak: minder eetlust – minder actief – ongemak – pijn – huilerig – veranderend slaappatroon. 
    • Alarmsignalen: uitdroging - grauwe kleur - moeilijke ademhaling - abnormale schrei  - suf, moeilijk wakker te krijgen, verward - versneld hartritme - verlaagde bloeddruk - blauwrode puntvormige huidbloedingen - stuipen.
  • Noteer de observaties.
  • Licht de ouders in over de koorts en de algemene toestand van het kind.
    • Bij kinderen jonger dan 3 maanden met 38°C of meer: vraag de ouders om hun kind zo snel mogelijk af te halen en onmiddellijk een arts te consulteren.
    • Bij kinderen tussen 3 maanden en 6 maanden met 39 °C of meer: vraag de ouders hun kind zo snel mogelijk af te halen en onmiddellijk een arts te consulteren. Als deze kinderen koorts hebben tussen 38 °C en 39 °C: observeer de algemene toestand en wees alert voor alarmsignalen.
    • Bij alarmsignalen, ongeacht de leeftijd: vraag de ouders hun kind zo snel mogelijk af te halen en onmiddellijk een arts te consulteren. 
  • Als de ouders het kind niet kunnen ophalen om een arts te raadplegen of niet bereikbaar zijn: contacteer een arts of bij urgentie de MUG.
  • Bij uitgesproken ongemak: geef eventueel een eenmalige dosis van een koortswerende siroop, als de ouders hiermee akkoord zijn.
  • Vertoont het kind geen tekenen van discomfort of alarmsignalen: blijf het kind observeren. De gezondheidstoestand van het kind kan wijzigen en slechter worden.
  • Meer weten over ziekte in de opvang 

Leermodule koorts

In de leermodule worden signalen van koorts besproken en wordt het leeftijdsspecifieke koortsbeleid grondig toegelicht. Verder wordt er aandacht besteed aan de omgang met koorts in de kinderopvang.

Bekijk ook ...