Diarree

We spreken van diarree als het kind een verandering van stoelgangpatroon heeft met 3 waterige ontlastingen in de laatste 24 uur.

Als een baby borstvoeding krijgt, vind je meer informatie bij Borstvoeding > Problemen > Probleem bij baby

Opgelet!
Diarree is een klinisch teken, geen ziekte! Zoek altijd naar andere signalen en oorzaken, zeker bij jonge zuigelingen.

Het normale ontlastingpatroon (frequentie, kleur en vastheid) verschilt heel erg per kind en ook bij eenzelfde kind. Er moet nagegaan worden of het echt om diarree gaat.

Als de diarree bloederig is, of als het kind hoge koorts heeft en ernstig ziek is, is een onderzoek door een arts noodzakelijk. Diarree is besmettelijk als deze wordt veroorzaakt door een ziektekiem zoals een bacterie, een parasiet of een virus.

Symptomen   

Diarree, frequente en waterige ontlasting, kan gecombineerd voorkomen met:

• braken
• koorts

Door hun relatief groot lichaamsoppervlak en beperkt concentratievermogen van de nieren drogen jonge kinderen snel uit. Zij hebben meer vocht en elektrolyten nodig per kilogram lichaamsgewicht dan een volwassene. Een jong kind kan na een paar uur diarree al zwaar vochttekort vertonen. 

Door vochtverlies kunnen naast braken en/of diarree ook andere tekenen van vochttekort optreden:

• droge slijmvliezen, ingevallen fontanel, diepliggende ogen en verminderde urineproductie
• suf, verward zijn, moeilijk wakker te krijgen
• stuipen
• coma

Oorzaken

Diarree kan veel oorzaken hebben. Soms heeft het niets te maken met een besmettelijke ziekte en is het bijvoorbeeld het gevolg van verandering in de voeding. Ook voedselallergie en bepaalde darmafwijkingen kunnen tot langdurige diarree leiden.

Opgelet!
Diarree is een symptoom. Er moet steeds door een arts naar de oorzaak gezocht worden. 

Mogelijke onderliggende oorzaken van diarree: 

• maag-darminfecties (deze worden meestal veroorzaakt  door virussen, minder vaak door bacteriën of parasieten)
• voedselallergie
• voedselintolerantie
• darmaandoeningen (bv. malabsorptie)
• bijwerking van medicatie

Behandeling

• Contacteer bij jonge kinderen, die sowieso zeer gevoelig zijn aan vochttekort, steeds de behandelend arts.
• Volg de eetlust, de urineproductie en de algemene toestand van het kind.
• Geef regelmatig kleine hoeveelheden vocht. Wie borstvoeding geeft, hoeft niet te stoppen. Bij flesvoeding is enkele uren stoppen soms aangewezen, afhankelijk van de ernst van de diarree. De arts zal meestal een orale-rehydratieoplossing voorschrijven. Door de specifieke samenstelling daarvan neemt het lichaam van de baby weer vocht op. Enkel bij zeer ernstige diarree is een dieetvoeding nodig.
• Oudere kinderen krijgen ook een orale-rehydratieoplossing samen met verder toedienen van normale voeding.
• Begint de baby te braken, heeft hij koorts, is hij suf, vertoont hij tekenen van dehydratie of blijft de diarree aanhouden, raadpleeg dan zeker onmiddellijk je arts.

Deskundige hulp is noodzakelijk in volgende gevallen

• De baby is jonger dan 6 maanden.
• Het kind heeft vochttekort.
• Het kind braakt, heeft koorts, vertoont een gele of grauwe kleur en is suf.
• Er zit bloed of slijm in de ontlasting.
• Het kind heeft een slechte gewichtsevolutie.
• Bij twijfels, vragen en ongerustheid.

Peuterdiarree is een vorm van chronische diarree die vaak voorkomt bij 1- tot 4-jarigen. Het gaat om waterdunne en soms slijmerige ontlasting met duidelijke resten van onverteerd voedsel. Een peuter met diarree maakt overdag 4 tot 10 keer stoelgang. 's Nachts is er geen ontlasting. Voor de rest is het kind gezond, het groeit goed en het ontwikkelt zich normaal.

Oorzaken

Het verband met voeding is duidelijk. Bij deze kinderen wordt gedurende een min of meer lange periode onevenwichtige voeding toegediend. Soms krijgt het kind peuterdiarree na een periode met acute maag-darmontsteking. Bij de ‘behandeling’ daarvan krijgt het kind een vetarme en vezelarme voeding met meer vocht vaak via vruchtensappen. Daardoor passeren voedselresten sneller door de darm en worden voedingsstoffen minder goed opgenomen.

Behandeling van peuterdiarree

De voeding moet genormaliseerd worden. Dit kan aan de hand van de vier V's: vet, vruchtensap, vezels en vocht.

Vet

• Geef het kind voldoende vetstoffen: tot 4 jaar volle melk, zachte plantaardige margarine (boterham en warme maaltijd) of olie (warme maaltijd).

Vruchtensap

• Beperk vruchtensappen. 

• Bepaalde suikers (bv. fructose) verteren moeilijk en veroorzaken diarree.

Vezels

• Zorg voor voldoende vezels met bruin brood, groenten en fruit. 

Vocht

• Beperk het aantal vruchtendrankjes, zo neemt het kind minder suikers op.
• Geef water, soep of thee. Maximum 1 liter vocht per dag.

Is het gezonde voedingspatroon hersteld, dan volgt een verbetering binnen de 2 weken. Blijft de diarree duren of komen er andere klachten bij, neem dan contact op met de arts.

Peuterdiarree voorkomen

• Zorg voor een evenwichtige en gevarieerde voeding.
• Geef voldoende vet en vezels.
• Beperk vruchtensappen en frisdranken.

Maatregelen

Laat een kind met diarree altijd voldoende drinken, om uitdroging te voorkomen!
Neem de volgende maatregelen om verspreiding te voorkomen:

• Zorg voor een goede handhygiëne! Was de handen zorgvuldig en regelmatig, vooral na toiletbezoek, verluieren en voor en na het bereiden of verstrekken van voedsel.
• Zorg dat ook het kind de handen wast na een bezoek aan het toilet.
• Voorzie in een aparte handdoek voor elk kind en ververs de handdoeken elke dag.
• Gebruik indien mogelijk een apart toilet of potje voor kinderen met diarree.
• Reinig en ontsmet alle voorwerpen en oppervlakken die in contact gekomen zijn met (bloederige) diarree.
• Reinig het toilet elke dag en ontsmet indien nodig.
• Ontsmet het luierkussen.
• Gooi luiers op een correcte manier weg.
• Reinig voorwerpen die kinderen in de mond nemen.
• Voorkom kruisbesmetting in de keuken: hou rauw voedsel gescheiden van gekookt voedsel, gebruik aparte snijplanken, reinig alles zorgvuldig.
• Gebruik geen rauw of onvoldoende gebakken vlees, geen rauwe eieren en geen ongepasteuriseerde melk.
• Was groenten en fruit zorgvuldig.

Een kind met diarree kan naar de opvang tenzij:

• de diarree bloederig is;
• het kind ernstig ziek is;
• het kind te veel zorg nodig heeft;
• de oorzaak een ziektekiem is;
• er uitdroging dreigt (droge lippen, diepliggende ogen, minder plassen).

Extra maatregelen

• Voorzie een aparte handdoek voor elk kind en ververs de handdoek elke dag.
• Gebruik indien mogelijk een apart toilet of potje voor kinderen met diarree.

Verplichte melding

Elk incident in de kinderopvang waarbij zich in eenzelfde groep over enkele dagen tijd 3 of meer gevallen van maag-darmontsteking voordoen, moet gemeld worden aan Toezicht Volksgezondheid.