Hersenvliesontsteking
Haemophilus influenzae B (HIB) en Meningokokken C (MenC) zijn bacteriën die frequent in de neus en keelholte (nasopharynx) van gezonde dragers voorkomen en geen ziektebeeld geven. In minder dan 1% van de gevallen komen deze bacteriën in de bloedbaan terecht. Hierdoor kunnen deze een hersenvliesontsteking (meningitis) veroorzaken. Bij meningitis worden de vliezen rond de hersenen en het ruggenmerg aangetast.
Niet alleen bacteriën maar ook virussen kunnen meningitis veroorzaken. Virale meningitis is gewoonlijk minder ernstig en is na 1 tot 2 weken over zonder specifieke behandeling.
HIB treft vooral kinderen tussen 0 en 4 jaar.
MenC treft vooral kinderen tussen 1 en 5 jaar en jongvolwassenen.
Opgelet!
Het is belangrijk om een hersenvliesontsteking zeer snel te herkennen en onmiddellijk professionele medische hulp te zoeken. De infectie kan in enkele uren tijd dodelijk evolueren.
Symptomen
- plotselinge hoge koorts
- hoofdpijn
- misselijkheid
- lichtschuwheid
- spierpijn
- sufheid
- stijve nek, vooral pijnlijk bij het vooroverbuigen van het hoofd: de kin kan niet op de borst worden gebracht.
- luierpijn: een baby huilt als hij bij het verluieren wordt opgetild aan de beentjes.
puntvormige, niet-wegdrukbare onderhuidse vlekjes ter hoogte van armen, benen of romp: dit wijst op bloedvergiftiging (sepsis), wat een vrij ernstige toestand is.
Complicaties
- doofheid
- epileptische aanvallen
- uitval van zenuw- of hersenfuncties
- bloedvergiftiging (sepsis) en shock zijn levensbedreigend
- bloedingen door stoornissen in de bloedstolling
- verminderde bloedtoevoer naar weefsels en organen
- Bij een infectie met HIB kan de strotklep ontstoken zijn. Dit is mogelijk levensbedreigend omdat de luchtpijp hierdoor kan afgesloten worden.
- overlijden
Opgelet!
De kans op ernstige complicaties is groter naarmate het langer duurt voordat de diagnose gesteld en de behandeling gestart wordt.
Besmetting
HIB- en MenC-infecties worden overgedragen via:
- druppeltjes in de lucht bij hoesten, niezen en praten;
- direct contact met snot of slijm van een besmette persoon.
Opgelet!
Men moet geen symptomen vertonen om de bacterie te kunnen verspreiden.
Preventie
Preventie door vaccinatie heeft het aantal nieuwe zieken over een bepaalde periode (de incidentie) van invasieve infecties (een infectie waarbij de bacterie zich verspreid o.a. via bloed en lymfe naar diverse weefsels zoals hersenvliezen en longen) snel doen dalen.
Door vaccinatie tegen HIB en MenC is hun aandeel als oorzaak van hersenvliesontsteking sterk verminderd ten opzicht van andere verwekkers van meningitis zoals bv. meningokokken B. Tegen meningokokken B is er nog geen vaccin beschikbaar.
Het vaccin tegen HIB is opgenomen in het vaccinatieschema. De vaccinatie start op 8 weken. Het vaccin tegen meningokokken C is ook opgenomen in het vaccinatieschema en wordt toegediend op 15 maanden.
Hersenvliesontsteking door HIB en MenC moet onmiddellijk gemeld worden aan Toezicht Volkgsgezondheid. In overleg met hen kan beslist worden om contactpersonen preventief te behandelen.
Raadpleeg onmiddellijk een arts bij symptomen van hersenvliesontsteking.
Meestal is een ziekenhuisopname nodig. Het kind kan terug naar de opvang als het voldoende hersteld is.
Wees alert op symptomen bij andere kinderen in de opvang.
Waarschuw de ouders van alle kinderen die in contact kwamen het kind na vaststelling van Haemophilus influenzae type B en meningokokken.
Verdere stappen te nemen in samenspraak met Toezicht Volksgezondheid.
