IBO starten

• Het aantal kinderen dat men tegelijk kan opvangen hangt af van de ruimte, het personeel en het beschikbare budget.
• Min. 21 plaatsen: eventueel te spreiden over meerdere vestigingsplaatsen van min. 8 plaatsen. 
• Tijdens piekmomenten van max. 1 u. zijn er gelijktijdig nooit meer kinderen aanwezig dan 130% van het erkende aantal plaatsen. 
• Tijdelijke verhogingen van capaciteit zijn mogelijk.

Welke kinderen?

Een IBO vangt exclusief kleuters en kinderen van de lagere school op. Het IBO stelt zijn dienstverlening open voor alle kinderen.

Het IBO staat open voor de opvang van kinderen met een specifieke zorgbehoefte. Zorg dan binnen de mogelijkheden voor een aangepaste infrastructuur en begeleiding. Wie aan de voorwaarden voldoet en indien er hiervoor budget is, kan hiervoor een financiële ondersteuning aan Kind en Gezin vragen.

Basisaanbod of min. aanbod

Een IBO moet minstens opvang bieden tijdens één van de volgende momenten:

• voor en na de schooluren 

• op woensdagnamiddag 

• gedurende schoolvrije dagen en gedurende een of meer schoolvakanties.

Opgelet! Tijdens de schoolvakanties wordt er voorrang gegeven aan de opvang van kinderen tot 6 jaar.

• Uren: van 's morgens 7 u. tot 's avonds 18 u. gedurende ten minste 230 werkdagen per jaar, waarvan 50 volle dagen.

• Op woensdagnamiddag opent het initiatief na de schooltijd.

Eventueel verruimd aanbod

Bv. opvang:

• voor 6.30 u. of na 18.30 u.

• gedurende langer dan 11 u. per dag 

• tijdens meer dan 230 werkdagen per jaar 

• tijdens het weekend of op feestdagen 

• die occasioneel of dringend is 

• van zieke kinderen thuis

Hiervoor kan men onder bepaalde voorwaarden een financiële ondersteuning aan Kind en Gezin vragen.

Aantal

• Per begonnen schijf van 14 aanwezige kinderen is er min. 1 begeleid(st)er.

• Kind en Gezin bepaalt hoeveel leidinggevende prestaties er zijn, afhankelijk van het aantal opvangplaatsen en vestigingsplaatsen. Er is min.1 halftijdse leidinggevende.

Algemene voorwaarden

• Begeleiders en leidinggevende hebben een vereist kwalificatiebewijs.

• Iedereen heeft een functiebeschrijving en krijgt vorming en bijscholing.

• Het bestuur doet pogingen om mannen, vrouwen, allochtonen en autochtonen tewerk te stellen. 

• Het min. vereiste personeel beschikt over een attest van een basisopleiding levensreddend handelen bij kinderen.

De begeleid(st)er(s)

• staan in voor het opvangen van kinderen, het uitwerken van activiteiten en het dagelijks contact met de ouders.

• zijn minstens 18 jaar. 

• Bij de selectie van de begeleiders wordt rekening gehouden met hun inzichten, attitudes en vaardigheden in het omgaan met kinderen en hun mogelijkheden tot bewust en passend pedagogisch handelen.

De leidinggevende

• staat in voor het opvolgen van begeleiders, teamoverleg, de participatie van kinderen en ouders, contacten met externen en het plannen en bewaken van de dagwerking.

Tip

Wat men in de kinderopvang moet kennen en kunnen staat beschreven in een beroepsprofiel. Een beroepsprofiel is geen verplichting. Het kan helpen bij de beslissing om in de kinderopvang te werken en in de selectie en vorming van personeel. Meer weten 

De kwaliteitsvoorwaarden staan in het besluit van de Vlaamse Regering van 23 februari 2001 houdende de voorwaarden inzake erkenning en subsidiering van initiatieven voor buitenschoolse opvang .

Voorwaarden op het vlak van:

• gelijke behandeling 

• kinderrechten 

• pedagogische aanpak 

• ouderparticipatie 

• begeleiding 

• infrastructuur 

• veiligheid en gezondheid 

• kwaliteitszorg

• De lokalen en de uitrusting moeten aangepast zijn aan het aantal opgevangen kinderen en aan hun leeftijd. Ze zijn voldoende veilig en hygiënisch. Er is een speelruimte in de openlucht, die op veilige wijze te bereiken is voor de kinderen.

  • Alle details: bekijk het besluit van de Vlaamse Regering van 23 februari 2001 houdende de voorwaarden inzake erkenning en subsidiering van initiatieven voor buitenschoolse opvang .

• De opvang moet een brandweerverslag kunnen voorleggen.

  • Alle details: bekijk brandveiligheid

• Indien je een gebouw wilt huren, kopen, bouwen of verbouwen, kan je vrijblijvend een planadvies over de infrastructuur op basis van een plan vragen.

  • Planadvies aanvragen

Voorwaarden buiten de bevoegdheid van Kind en Gezin

• Voorwaarden voor stedenbouw en ruimtelijke ordening bij het (ver)bouwen van een kinderdagverblijf of bij een functiewijziging. Meer weten 

• Voorwaarden voor de toegankelijkheid van publieke gebouwen bij een verbouwing of een nieuwbouw:
  Wanneer de kinderopvang een stedenbouwkundige vergunning nodig heeft voor de bouw of verbouwing van een onderdeel dat onder toegankelijkheid valt (bv. een deuropening), dan moet ze voldoen aan voorwaarden. Deze verschillen naargelang de grootte van het publieke gedeelte van het gebouw: de opvang van een onthaalouder moet bijvoorbeeld aan minder zware voorwaarden voldoen dan een groter kinderdagverblijf.

  Meer informatie, goede voorbeelden, aanbevelingen en tools voor de praktijk vind je bij Enter.

• Bouwtechnische normen voor het welzijn van de werknemers. Meer weten

• Voorwaarden voor de indeling van de ruimtes, de inrichting van de keuken en de voedselveiligheid: advies mogelijk bij de Provinciale controle-eenheid van het FAVV. Meer weten

• Voorwaarden voor een veilig speelterrein. Meer weten

• Norm NBNS 23-002 voor veiligheidsglas om doorlooprisico te voorkomen: meer info bij de glasleverancier of de architect. 

Bekijk ook

• Gezond gebouw en gezonde omgeving

• Veilige toegang

• Veilige kindartikelen

Overzicht van de inkomsten en uitgaven

Het minimum en maximum van de financiële bijdrage van het gezin is vrij te bepalen binnen wettelijk bepaalde grenzen en hangt af van:

• de tijdstippen van de opvang: voor of na de schooluren, tijdens vakantiedagen, op woensdagnamiddag

• de duur van de opvang 

• gelijktijdige opvang van kinderen uit hetzelfde gezin op eenzelfde dag 

• eventueel de financiële situatie van de ouder(s) 

• eventuele bijdragen voor maaltijden, vervoer,...

Meer weten

Erkende IBO’s kunnen onder bepaalde voorwaarden een forfaitaire subsidie voor het basisaanbod van kind en Gezin aanvragen. Deze subsidie is afhankelijk van:

• het aantal erkende plaatsen

• het aantal en de soort openingsdagen (schooldagen, woensdagnamiddag, vakantiedagen)

• de afkomst van de kinderen: vestigingsplaatsen van IBO's met minstens 33% van de ingeschreven kinderen uit een achtergesteld gebied kunnen een extra forfaitair subsidiebedrag per erkende plaats vragen.

Om nieuwe plaatsen met subsidies van Kind en Gezin te starten, moet de Vlaamse Regering budget voorzien. Indien er budget is, krijgen gemeentes met de hoogste nood voorrang. Kind en Gezin berekent dit op een objectieve manier.

Het FCUD geeft onder bepaalde voorwaarden aanvullende subsidies voor:

• buitenschoolse opvang

• opvang van zieke kinderen

• flexibele opvang (voor 7 uur en na 18 uur, tijdens weekends)

• dringende opvang, bijvoorbeeld voor kinderen van werklozen die solliciteren, een opleiding volgen of herintreden in het beroepsleven.

Komen in aanmerking:

• elke opvang (IBO, erkend kinderdagverblijf, ...) die toegankelijk is voor kinderen van werknemers en gelijkgestelden zoals ambtenaren, personen met een sociale vervangingsuitkering, grensarbeiders of politieke vluchtelingen

• zelfstandige kinderdagverblijven enkel indien ze een vzw zijn.

• niet voor opvang van schoolgaande kinderen binnen scholen.

Deze subsidies vallen buiten de bevoegdheid van Kind en Gezin. Meer info bij het FCUD: 02 237 22 45 of 02 237 24 30.

De opvang kan een financiële ondersteuning aanvragen voor kinderen die door medische of psychosociale problemen meer intensieve zorgen nodig hebben. Zowel de zelfstandige als de erkende opvang kan deze ondersteuning voor een individueel kind vragen. De erkende opvang kan dat ook voor een structureel aanbod aanbod.

Weerwerkgesco's kunnen aangevraagd worden bij het Subsidieagentschap voor Werk en Sociale Economie. Deze subsidieert een groot deel van de loonkosten.

Voorwaarden

• 1 dag als niet-werkende werkzoekende ingeschreven bij de VDAB

• uitkeringsgerechtigd volledig werkloos

• begunstigde van de sociale bijstand of bestaansminimumtrekker

• geen diploma van het hoger onderwijs

• een attest 'begeleider buitenschoolse opvang' of bezig zijn met een VSPW-opleiding 'Jeugd- en Gehandicaptenzorg' of beschikken over een van de volgende diploma's: 7de jaar Kinderzorg, Bijzondere Jeugdzorg, een specialisatiejaar Leefgroepen of Internaatwerking

Meer informatie: Gecofoon 02 533 43 73

Erkende kinderdagverblijven en IBO's kunnen subsidies krijgen voor flexibele en occasionele opvang: opvang buiten de ‘gebruikelijke kantoordagen en -uren’ of opvang met een occasioneel karakter.

Erkende voorzieningen kunnen een aanvraag doen voor een gemandateerde voorziening of coördinatiepunt en flexibele opvangpool. Deze voorzieningen coördineren flexibele en occasionele opvang.

De overheid doet inspanningen om de tewerkstelling te stimuleren. Dit kan betekenen dat de kosten van een werknemer voor de werkgever lager zijn dan gebruikelijk.

Meer weten

Kinderopvangvoorzieningen die werken met personeelsleden met een DAC-statuut krijgen hiervoor subsidies van Kind en Gezin.

Erkend kinderdagverblijven

Deze subsidie wordt toegekend zolang het personeelsid in gewezen DAC-statuut tewerkgesteld blijft.

Andere voorzieningen

Deze subsidie wordt ook toegekend voor vervangers van het personeelslid in gewezen DAC-statuut, zolang de opvang bestaat of tot dat de opvang erkend en gesubsidieerd wordt.

Heel wat gemeente-, provinciebesturen of OCMW's leveren inspanningen op het vlak van kinderopvang. Dit kan allerlei vormen aannemen, bijvoorbeeld financiële ondersteuning, een starterspremie, lokalen, personeel, opleiding, gratis vuilniszakken, ...
Deze tegemoetkomingen zijn zeer verschillend en vallen buiten de bevoegdheid van Kind en Gezin. Neem contact op met je gemeente, OCMW of provincie.

Sommige bedrijven zijn bereid om in kinderopvang te investeren, bijvoorbeeld door samen te werken.

Met het Europees Sociaal Fonds (ESF) willen de Vlaamse overheid en de Europese Unie samen het Vlaamse arbeidsmarktbeleid versterken.

Meer weten

• Oprichtingskosten: handelsregister, notaris, ... 
• Gebouw en inrichting. 
• Aankoop gebouw of huurwaarborg. 
• Aanpassingswerken: leefruimte(n), sanitair, keuken, slaapruimte(n), tuin, ... 
• Aankoop meubels, kookgerei, vaatwerk en linnen. 
• Aankoop speelgoed. 
• Aankoop kantoor- en computermateriaal. 
• Keuring elektrische installatie. 
• Brandweercontrole en kosten voor brandveiligheid, zoals blusapparaten, ... 
• EHBO. 
• Andere financiële lasten, bv. voor leningen aangegaan voor de aankoop van materiaal. 
• Immateriële activa: sponsoring, drempelgeld, ... 
• Financiële vaste activa zoals waarborgen.

• Lonen. Het aantal medewerkers en hun kwalificaties liggen vast en bepalen een groot deel van de kosten
• Huur en kosten of afbetaling, interest en onroerende voorheffing. 
• Water, elektriciteit, verwarming, gas, telefoon, vuilnisophaling. 
• Onderhoudskosten voor gebouw, linnen en blusapparaten. 
• Herstellingen. 
• Voeding: je kan vragen of kinderen zelf hun eten en drinken meebrengen. Je kan ook een kostprijs per kind per dag vragen. 
• Verzorgingsproducten. 
• Vervangingsaankopen, bv. speelgoed, linnen, ... 
• Opleidings- en literatuurkosten. 
• Verzekeringen: burgerlijke aansprakelijkheid, brand, lichamelijke ongevallen en eventuele aanvullende verzekeringen. 
• Reiskosten: ook hiervoor kan men een vergoeding aan de ouders vragen. 
• Administratiekosten: kantoorkosten, sociaal secretariaat, informatica, ... 
• Publiciteitskosten. 
• Financiële lasten van andere dan hypothecaire leningen (bv. voor het aankopen van de inrichting). 
• Afschrijvingen voor vroegere aankopen.

In de kinderopvang moet je SABAM en billijke vergoeding betalen voor de muziek die je in de ruimte van de kinderen speelt.

SABAM of billijke vergoeding moet niet worden betaald:

• door een alleenwerkende onthaalouder in een privéwoning

• door onthaalouders die maximaal met 2 samen kinderen in een privéwoning opvangen en die onderling geen werkgever-werknemerverhouding hebben

• in ruimtes die alleen toegankelijk zijn voor het personeel (vb. refter, bureau) in een opvang waar maximaal 8 voltijdse personen tewerkgesteld zijn

Meer weten:

Mededeling

Brief

De opvang moet aan de ouders van kinderen tot 12 jaar een fiscaal attest uitreiken. Zij kunnen de kosten voor de opvang inbrengen tot het kind 12 jaar is. Voor het aanslagjaar 2012 (inkomsten 2011) is dit een bedrag van maximaal 11,20 euro per dag per kind.

Het organiserend bestuur is een rechtspersoon die geen winstoogmerk heeft.

Meer weten:

• Vlaams Studie- en Documentatiecentrum voor vzw’s (VSDC) 

• Koninklijke Federatie van Belgische Notarissen

Verplicht

• Gebouwen

  • Kind en Gezin vraagt een bewijs van verzekering van de gebouwen.

• Burgerlijke aansprakelijkheid

  • Vergoeding van financiële schade wanneer een slachtoffer schade lijdt door een fout, een nalatigheid of onvoorzichtigheid van de opvang. (bv. wanneer een kind zich aan een mes bezeert dat de opvang onbeheerd had achtergelaten).

  • Moet voor de opvangvoorziening, de verantwoordelijken en de medewerkers afgesloten worden. Wie medewerkers heeft die bij de uitoefening van hun beroep schade aan derden berokkenen, kan door het slachtoffer worden aangesproken, ook al beging iemand anders de fout. Ook zonder arbeidsovereenkomst met deze persoon, kan men als aansprakelijk worden beschouwd.

  • De opvang kan aansprakelijk gesteld worden voor de daden van de kinderen die worden opgevangen, ook al maakte men geen persoonlijke fout. (bv.: een kind wijst naar een ander kind en steekt daarbij zijn vinger in het oog van dat ander kind).

• Lichamelijke ongevallen kinderen

  • Vergoeding van financiële schade bij een ongeval zonder dat er iemand aansprakelijk wordt gesteld (bv. een kind loopt door de kamer en struikelt over zijn eigen voetjes).

• Arbeidsongevallen 

  • Vergoeding bij tijdelijke of bij definitieve arbeidsongeschiktheid na een arbeidsongeval van een medewerker.

Omdat het belangrijk is dat het lokaal beleid kinderopvang door de verschillende betrokkenen wordt gedragen, vraagt het lokaal bestuur (gemeente of OCMW) advies aan het Lokaal Overleg Kinderopvang.
Onthaalouders, kinderdagverblijven, IBO’s, de scholen, het jeugdwerk, de ouders, het bestuur en andere belanghebbenden maken er deel van uit.
Bekijk ook: lokaal beleid

• Bekijk vooraf de nood aan kinderopvang in de buurt. 

• Hou rekening met volgende zaken:

  • de buurt (bv. een wijk met veel jonge gezinnen) 

  • de aanwezigheid van scholen  

  • de bereikbaarheid  

  • het bestaan van wachtlijsten bij bestaande kinderopvangadressen 

• Contacteer het lokaal bestuur of het Lokaal Overleg Kinderopvang van de gemeente om meer informatie te krijgen over de bestaande kinderopvang en de tekorten in de gemeente. 

• Om nieuwe gesubsidieerde plaatsen te starten, moet de Vlaamse Regering budget voorzien. Wanneer dat het geval is, doet Kind en Gezin een oproep naar de opvang en de lokale besturen om aanvragen in te dienen voor nieuwe IBO’s of uitbreidingen.

  • Als er een oproep is, vindt men die bij nieuwe initiatieven.

Praat met enkele ervaren IBO’s en vraag hun advies.

Bouw een netwerk op met andere kinderdagverblijven, diensten voor onthaalouders, IBO's andere voorzieningen in de zorgsector, opleidingsorganisaties, het Lokaal Overleg. 

Vergelijk de keuze voor een IBO met een zelfstandig buitenschoolse kinderopvang. Misschien past de ene vorm beter bij de noden dan de andere. 

Overweeg een abonnement op een tijdschrift over kinderopvang, zoals Kiddo 

Investeer in jezelf en je medewerkers. Bekijk ook: opleidingen en infosessies

Schrijf in op de nieuwsbrief van Kind en Gezin.