Aangesloten onthaalouder worden

De dienst voor onthaalouders bepaalt in samenspraak met de opvang hoeveel kinderen men kan opvangen. Dit hangt af van de ervaring, de grootte van het huis, eigen kinderen, ...

Er zijn hiervoor enkele wettelijke beperkingen: 

• Max. gemiddeld 4 kinderen per kwartaal voltijds opvangen. Men rekent hiervoor de eigen kinderen die nog niet naar de kleuterschool gaan, mee.

• Er mogen nooit meer dan 8 kinderen gelijktijdig aanwezig zijn, voor samenwerkende onthaalouders is dat 14. Men rekent hiervoor de eigen kinderen die nog niet naar de lagere school gaan, mee.

Wanneer en welke opvang er zal zijn, wordt in overleg met de dienst voor onthaalouders bepaald: 

• enkel baby's en peuters, enkel schoolgaande kinderen of beiden

• welke dagen en uren, eventueel ook vroeg, laat, tijdens het weekend, 's nachts of opvang die dringend is of occasioneel 

• eventueel kinderen met een specifieke zorgbehoefte

De dienst voor onthaalouders bepaalt of een kandidaat onthaalouder aanvaard wordt. 

Voorwaarden:

• ten minste 18 jaar oud zijn 

• in staat zijn kinderen op te voeden en over voldoende pedagogische kwaliteiten en draagkracht beschikken 

• bereid zijn tot permanent overleg met de gezinnen over de opvang van de kinderen 

• de begeleiding en de ondersteuning van de dienst voor onthaalouders aanvaarden 

• een geschikt attest van een basisopleiding levensreddend handelen bij kinderen hebben 

• het beleid van de dienst op het vlak van veiligheid en gezondheid volgen 

• de volgende stukken aan de dienst overhandigen: 

  • een uittreksel uit het strafregister (model 2) voor alle personen ouder dan 18 jaar die deel uitmaken van het gezin van de (kandidaat-)onthaalouder en voor alle personen die regelmatig in contact komen met de opgevangen kinderen

  • een document met de verklaring van een arts over de medische geschiktheid van de (kandidaat-)onthaalouder. 

• tijdens de opvangmomenten effectief beschikbaar zijn om kwalitatieve opvang aan te bieden. De uitoefening van inkomensverschaffende activiteiten door de onthaalouder tijdens de opvangmomenten is niet toegestaan.

• Voor samenwerkende onthaalouders zijn er bijkomende voorwaarden. Contacteer hiervoor de dienst.

Tip: Wat men in de kinderopvang moet kennen en kunnen staat beschreven in een competentieprofiel. Een competentieprofiel is geen verplichting. Het kan helpen bij de beslissing om onthaalouder te worden of bijkomende vorming te volgen. Meer weten   

Twee of meer onthaalouders kunnen samenwerken.

Meer info: bij de dienst.

Een dienst voor onthaalouders voorziet in de opvang van kinderen bij onhaalouders.

Taken van de dienst: 

• onthaalouders selecteren, opleiden en toezicht houden op hen. 

• de onthaalouders vergoeden binnen een redelijke termijn. 

• in de continuïteit van de opvang voorzien bij tijdelijke onbeschikbaarheid van de onthaalouder of de persoon die de opvang verzekert. 

• een begeleidings- en ondersteuningsstructuur voor de onthaalouders uitwerken. 

• ouders begeleiden in in het vinden van een onthaalouder 

• erop toezien dat de onthaalouder alleen kinderen opvangt, die via de dienst geplaatst zijn. 

• erop toezien dat bij de onthaalouder een telefoon en een veilige uitrusting om kinderen op te vangen aanwezig zijn. 

• het garanderen van een vlotte bereikbaarheid van de verantwoordelijke van de dienst. 

• de administratieve opdrachten uitvoeren die verbonden zijn aan de werking van de dienst, de opvangactiviteiten en het sociaal statuut van de onthaalouders 

• een crisisprocedure en een crisiscommunicatieplan hebben en een gevaarssituatie aan Kind en Gezin melden.

Een dienst wordt door Kind en Gezin erkend wanneer ze aan de kwaliteitsvoorwaarden voldoet. Om nieuwe gesubsidieerde plaatsen te starten, moet de Vlaamse Regering budget voorzien. Indien er budget is, krijgen gemeentes met de hoogste nood voorrang. Kind en Gezin berekent dit op een objectieve manier.

In de erkenning wordt het werkingsgebied van de dienst bepaald. Dit omvat één of meer aaneensluitende gemeenten. Enkel onthaalouders die in het werkingsgebied wonen, kunnen zich aansluiten bij de dienst.

Voorwaarden

• voldoende veilige ruimte en materiaal hebben om kinderen op te vangen in verhouding tot het aantal en de leeftijd van de opgevangen kinderen;

• een aparte slaap- en rustruimte voor baby’s en peuters hebben.

Meer info: bij de dienst

• Bekijk ook:
  • Brandveiligheid
  • Gezond gebouw en gezonde omgeving
  • Veilige toegang
  • Veilige kindartikelen
  • Veilig speelterrein

Overzicht van de inkomsten en uitgaven van een onthaalouder aangesloten bij een dienst voor onthaalouders

• Aangesloten onthaalouders krijgen van hun dienst na de RSZ bijdrage een kostenvergoeding per dag per kind.
• Hiervan kan een kostenvergoeding voor vorming enkel toegekend worden indien de onthaalouder jaarlijks 12 uur vorming volgt. 
• Voor opvang van 3 uren en minder wordt 40% van de dagprijs vergoed, voor 3 tot 5 uren 60% en voor dagopvang langer dan 12 uur 160%. 
• Dit bedrag is geen beroepsinkomen en dus niet belastbaar. 
• Aangesloten onthaalouders en hun diensten krijgen een vergoeding voor flexibele opvang. Een flexibele opvangprestatie is de opvang van één kind: 
  • op een wettelijke feestdag of op op een weekenddag;
  • minimum 30 minuten voor 7 uur ’s morgens of/en minimum 30 minuten na 18 uur ’s avonds.

Een startende onthaalouder kan een vergoeding voor installatiekosten ontvangen als ze aan bepaalde voorwaarden voldoet.

De opvang kan een financiële ondersteuning aanvragen voor kinderen die door medische of psychosociale problemen meer intensieve zorgen nodig hebben. Zowel de zelfstandige als de erkende opvang kan deze ondersteuning voor een individueel kind vragen. De erkende opvang kan dat ook voor een structureel aanbod aanbod.

• Aankoop meubeltjes, speelgoed, linnen en verzorgingsmateriaal (bv. een kussen, potje,…). 
• Eventuele aanpassingswerken in huis (bijvoorbeeld hekjes) of tuin (bv. buitenspeeltuigen, een zandbak, …). 
• Tip: Degelijke meubeltjes en speelgoed vind je ook tegen een aantrekkelijke prijs op de tweedehandsbeurzen van de Gezinsbond, de kringloopcentra of in de tweedehandswinkel.

• Voeding
• Verzorgingsproducten 
• Eventueel extra water, elektriciteit, verwarming, schoonmaakkosten 
• Vervangingsaankopen, bijvoorbeeld speelgoed, linnen, ... 
• Eventuele opleidings- en literatuurkosten

De ouders betalen aan de dienst. Het bedrag dat ze betalen hangt af van:

• het totaal van de gezamenlijk belastbare inkomsten op hun aanslagbiljet

• het aantal kinderen ten laste 

• al dan niet een meerling ten laste hebben 

• de opvangduur 

• uitzonderlijk: een moeilijke financiële situatie

De kosten hieronder zijn niet inbegrepen in de prijs die ouders betalen. Hiervoor kan de dienst een extra bedrag vragen:

• luiers 

• een warme maaltijd voor kinderen die minder dan 3 u. in de opvang blijven 

• een warme maaltijd voor kinderen die reeds naar de basisschool gaan

Voor de onthaalouder

De kostenvergoeding is geen beroepsinkomen en dus niet belastbaar.

De eventuele vervangingsinkomens zoals ziekteuitkering zijn belastbaar. Ze worden wel lager belast dan beroepsinkomens.

Voor de ouders

De dienst voor onthaalouders reikt fiscale attesten uit aan de ouders, zodat die de kosten voor opvang van kinderen tot 12 jaar kunnen inbrengen.

Voor het aanslagjaar 2012 (inkomsten 2011) is dit een bedrag van maximaal 11,20 euro per dag per kind. 

De onthaalouder die bij een dienst voor onthaalouders is, is onderworpen aan het sociaal statuut voor onthaalouders. Hij/zij bouwt een pensioen op en kan zelf een recht op gezinsbijslag doen ontstaan. De onthaalouder is verzekerd tegen ziekte, arbeidsongeschiktheid, beroepsziekten en arbeidsongevallen. Indien kinderen buiten zijn/haar wil afwezig zijn, krijgt hij/zij van de RVA een opvanguitkering.

De sociale zekerheidsbijdragen die de onthaalouder hiervoor moet betalen, worden door de dienst aan de bron van de kostenvergoeding ingehouden en aan de RSZ gegeven. De dienst betaalt ook zelf een bijdrage aan de RSZ.

De hoogte van de meeste sociale zekerheidsuitkeringen hangt af van de gezinssituatie, het aantal opgevangen kinderen en het aantal dagen dat die kinderen opgevangen zijn.

Verplicht

De dienst moet een bewijs van enkele verzekeringen hebben:

• Burgerlijke aansprakelijkheid van de onthaalouders 

  • Vergoeding van financiële schade wanneer een slachtoffer schade lijdt door een fout, een nalatigheid of onvoorzichtigheid van de onthaalouder. (Bv. wanneer een kind zich aan een mes bezeert dat de onthaalouder onbeheerd had achtergelaten).

• Burgerlijke aansprakelijkheid van de opvangen kinderen

  • Vergoeding van financiële schade wanneer een kind schade berokkent door een onrechtmatige daad. (Bv. een kind wijst naar een ander kind en steekt daarbij zijn vinger in het oog van dat ander kind).

• Arbeidsongevallen van onthaalouders

  • De onthaalouder is verzekerd tegen arbeidsongevallen, ongevallen door of tijdens het werk en die medische kosten, arbeidsongeschiktheid of de dood tot gevolg hebben. (Bv. wanneer men een kwetsuur oploopt tijdens de opvang, door over speelgoed te struikelen).

• Verzekering lichamelijke ongevallen kinderen

  • Vergoeding van financiële schade bij een ongeval zonder dat er iemand aansprakelijk wordt gesteld (bv.: een kind loopt door de kamer en struikelt over zijn eigen voetjes).
    

Niet verplicht

• Een brandverzekering is voor Kind en Gezin niet verplicht, maar wel aan te raden. Wie een brandverzekering heeft, kan best nagaan of de huidige polis voldoet voor kinderopvang.

Kind en Gezin:

• erkent en subsidieert diensten voor onthaalouders.

• zal de onthaalouder slechts uitzonderlijk (bv. bij een klacht) doen bezoeken. De dienst voor onthaalouders is zelf verantwoordelijk voor de selectie en de begeleiding van de onthaalouders.

• stimuleert de opvang. Wie start, krijgt via de dienst een gratis infopakket van Kind en Gezin.

Neem contact op met een dienst. In de meeste gemeenten in Vlaanderen en Brussel is er minstens één dienst actief.

Adressen :

• Zoek op deze website.

• Bel naar de Kind en Gezin-Lijn.

Praat met ervaren onthaalouders en vraag hun advies. Probeer op die manier contacten te leggen waar je terecht kan met vragen of voor steun.

Vergelijk de keuze voor zelfstandige onthaalouders met die voor onthaalouder aangesloten bij een dienst. De manier van werken, het statuut en de inkomsten zijn anders. Misschien past de ene vorm beter bij de opvang dan de andere. 

Bespreek de keuze op voorhand met heel het gezin. Denk hier aan verdraagzaamheid t.o.v. de drukte, beschikbaarheid voor andere kinderen, niet roken, de aanwezigheid van huisdieren, … 

Hoe zullen buren reageren, bv. op het verkeer van ouders of het lawaai in de tuin? 

Overweeg een abonnement op een tijdschrift over kinderopvang, zoals Kiddo. 

Schrijf je in op de nieuwsbrief van Kind en Gezin.