Opvang in school

Verplichte melding van kinderopvang bij Kind en Gezin

• Voor wie op bestendige wijze kinderen opvangt: dat is de gewone, geregeld georganiseerde opvang. 

• Voor de opvang in scholen buiten de wettelijk verplichte opvangmomenten.

Bekijk ook: melden van kinderopvang

Attest van toezicht

• Een attest van toezicht wordt door Kind en Gezin gegeven wanneer de kinderopvang aan de wettelijke voorwaarden voldoet. Kind en Gezin laat dit ter plaatse controleren door Zorginspectie.

• Een attest van toezicht is niet verplicht.

• Bij wie een attest van toezicht heeft, kunnen ouders  de opvangkosten van kinderen jonger dan 12 jaar inbrengen op hun belastingsaangifte.

Bekijk ook:

• zelfstandige buitenschoolse opvang starten

• zelfstandige kinderdagverblijf starten

• zelfstandige onthaalouder worden

Belang van een goede begeleiding

Heel wat kinderen brengen vrije tijd door in de opvang. Voor elk kind is het een uitdaging om er een eigen stek te vinden. Een plaats waar het aangenaam vertoeven is en waar het kansen krijgt om zich te ontplooien. Begeleiders spelen hierin een belangrijke rol. Ook de omgang met ouders en collega’s hebben impact op de kwaliteit van de opvang.
Het is dus belangrijk om goede begeleiders te selecteren en ze te coachen. Een regelmatige aangepaste vorming is hierbij geen overbodige luxe.

Model 2 van het uitreksel uit het strafregister en medisch attest

Wanneer er geen attest van toezicht wordt aangevraagd, zijn er geen attesten voor de medewerkers nodig. Toch mogen de begeleiders geen gevaar voor de kinderen betekenen.

Tip: door hen 2 documenten te vragen is er een minimale controle:

• model 2 van het uittreksel uit het strafregister: dat is voor personen die kinderen begeleiden. Dit getuigschrift is noodzakelijk om na te gaan of vroegere veroordelingen een bezwaar vormen voor het uitoefenen van de opvangactiviteiten.

• een doktersattest waaruit blijkt dat de persoon in goede gezondheid verkeert en er geen gevaar is voor de kinderen.

Beroepsprofiel van begeleiders

De SERV bepaalt samen met Kind en Gezin en de opvangsector het beroepsprofiel:
• wat de taken van de begeleiding in de buitenschoolse opvang zijn
• wat de begeleiders moeten kennen
• welke sleutelvaardigheden ze moeten hebben

Tip: doe inspiratie op voor de attitudes en vaardigheden van een goede begeleider. Meer weten  

Kwalificatiebewijzen

Er zijn geen kwalificatiebewijzen vereist:

• wanneer de opvang gemeld wordt

• wanneer een attest van toezicht aangevraagd wordt

Er zijn wel kwalificatievereisten nodig voor wie:

• beroep wil doen op een financiële tegemoetkoming van Kind en Gezin

• erkenning en subsidie van Kind en Gezin wil

Begeleid(st)ers vinden

• Vergelijkbaar met een kinderdagverblijf of IBO

  • Wie medewerkers zoekt, kan deze vacature via deze website bij de VDAB bekendmaken.

• Leerkrachten

  • Kinderopvang is vrije tijd.

    • Leerkrachten kunnen bij kinderen het gevoel geven dat de schooltijd gewoon doorloopt.

    • Kies leerkrachten die gemotiveerd zijn en ook op een niet schoolse manier met de kinderen kunnen omgaan.

    • Een combinatie van een leerkracht en een andere begeleider kan uiteraard ook.

• Vrijwilligers

  • Ga op zoek naar mensen die geen moeite hebben met de moeilijke, gezinsonvriendelijke uren van de buitenschoolse kinderopvang. Bv.: studenten of ouders van wie kinderen het huis uit zijn.

  • Vrijwilligers hebben een statuut. Meer weten:

    • de website van vrijwilligerswerk

    • de website van de Koning Boudewijnstichting

• Begeleid(st)ers met een zelfstandig statuut

  • Het zelfstandig statuut heeft enkele specifieke kenmerken. Meer weten: de website van het Agentschap Ondernemen

• Werk eventueel samen met andere opvanginitiatieven in de gemeente. Bv. Maak afspraken om samen een pool van begeleid(st)ers te vinden.

Het ideale forum om deze samenwerkingsvorm af te toetsen is Het Lokaal Overleg Kinderopvang.

Aantal begeleid(st)ers

• Gemelde opvang: geen normen voor het aantal kinderen per begeleider.

• Opvang met een attest van toezicht: 1 begeleider per 14 aanwezige schoolgaande kinderen. 

• Om tussen kinderen en begeleiding een hechte band te ontwikkelen zijn voldoende begeleiders nodig. Anders is de opvang louter ‘bewaking’.

• Om zich in de opvang goed te voelen, hebben de kinderen vertrouwensfiguren nodig bij wie ze terecht kunnen. Om een persoonlijke relatie met de begeleid(st)ers op te bouwen, is het belangrijk dat de begeleiding niet te veel wisselt. 

• Voorzie bij kleinere groepen min. 2 begeleiders. In geval van nood kunnen ze mekaar bijstaan en aflossen. 

• Hou er rekening mee dat begeleiders (bv. door ziekte) kunnen wegvallen. Voorzie dus min. 1 reservebegeleider. Samenwerken met andere scholen of opvanginitiatieven kan op zulke momenten erg handig zijn.

Vorming en bijscholing

De kwaliteit van opvang wordt in belangrijke mate bepaald door de personen die instaan voor de kinderen. De kennis en de vaardigheden van verantwoordelijken hebben een grote invloed. Vorming en bijscholing kunnen hiertoe bijdragen.

• Mogelijke onderwerpen

  • Een basisaanbod voor starters:

    • basisvaardigheden bij het omgaan met kinderen in de opvang

    • 1ste hulp bij ongevallen bij kinderen 

    • speltechnieken 

    • omgaan met ouders 

  • Onderwerpen voor bijscholing:

    • met ZiKo de opvang evalueren en verbeteren

    • creatief zijn en spelen met kinderen 

    • omgaan met moeilijk gedrag 

    • tieners 

    • kinderparticipatie 

    • kinderen en echtscheiding 

    • pesten 

    • het inrichten van de ruimte 

    • straffen en belonen 

• Samenwerken voor vorming en bijscholing

Overlegmomenten en vorming i.s.m. begeleiders uit andere opvanginitiatieven is niet alleen tijdbesparend en kostendrukkend, het is ook uiterst verrijkend.

Andere kinderdagverblijven, IBO’s of diensten voor onthaalouders kunnen hun vorming openstellen voor buitenstaanders. Ook de Jeugddienst van de gemeente organiseert misschien vorming die voor opvangbegeleiders interesssant kan zijn.

Het Lokaal Overleg Kinderopvang is ideaal om zo’n samenwerking te bespreken en vorm te geven. 

Ouders

Het is vrij te bepalen of men aan de ouders een vergoeding vraagt, hoeveel en volgens welk systeem.

Tips

• Ga na wat andere buitenschoolse opvang of andere scholen in de buurt vragen.

• Bied eventueel iets met een meerwaarde aan (bv. langere openingstijden, bepaalde activiteiten, ...)  Of stem de prijs op de anderen af. 

• Werk met een vaste prijs of een bedrag per uur of per begonnen halfuur. 

• Voor een prijs per uur is een goede registratie nodig. 

• Werk voor langere opvangmomenten zoals woensdagnamiddag en vakantiedagen bv. met bedragen per dagdeel (1/3, 1/2, 1 dag). 

• Voorzie eventueel een sociaal tarief voor alleenstaande ouders, kansarmen, ... 

• Je kan voor hen een sociaal tarief inbouwen. Voor sociale redenen wordt in sommige gevallen gratis opvang aangeboden. 

• Geef eventueel reductie voor meerdere kinderen uit hetzelfde gezin.  

• Denk aan supplementen zoals voor maaltijden, hapjes, drankjes, vervoerskosten, uitstappen, ...

Lokale besturen

Heel wat gemeente-, provinciebesturen of OCMW's leveren inspanningen op het vlak van kinderopvang, zoals:

• financiële ondersteuning

• een starterspremie

• lokalen of personeel 

• gratis vuilniszakken

Neem contact op met gemeente, OCMW of provincie.

Bedrijven

Sommige bedrijven zijn bereid om in kinderopvang voor hun personeel te investeren. Heeft de opvang een attest of erkenning van Kind en Gezin, dan kunnen ze hun investeringen onder bepaalde voorwaarden fiscaal aftrekken.

Financiële ondersteuning van Kind en Gezin

Wie een attest van toezicht heeft, kan van Kind en Gezin onder bepaalde voorwaarden een financiële ondersteuning krijgen. 

Tewerkstellingsmaatregelen

De overheid doet inspanningen om de tewerkstelling te stimuleren. Dit kan betekenen dat de kosten van een werknemer voor de werkgever lager zijn dan gebruikelijk.

Meer weten: VDAB 

Uitgaven tijdens de opvang

• Lonen en/of vergoedingen voor begeleid(st)ers

• Huur en kosten of afbetaling, interest en onroerende voorheffing 

• Water, elektriciteit, verwarming, gas, telefoon, vuilnisophaling. 

• Onderhoudskosten voor gebouw, linnen en blusapparaten. 

• Herstellingen 

• Voeding en drankjes 

• Vervangingsaankopen (bv. speelgoed, linnen, ...) 

• Opleidings- en literatuurkosten 

• SABAM en billijke vergoeding 

• Verzekeringen: Burgerlijke Aansprakelijkheid, Lichamelijke Ongevallen, ... 

• Verplaatsingskosten 

• Administratiekosten: kantoorkosten, sociaal secretariaat, informatica, ... 

• Publiciteitskosten 

• Financiële lasten van andere dan hypothecaire leningen (bijvoorbeeld voor het aankopen van de inrichting) 

• Afschrijvingen voor vroegere aankopen              

Financiële tips

• Degelijke meubeltjes en speelgoed zijn tegen een aantrekkelijke prijs op de tweedehandsbeurzen van de Gezinsbond, in kringloopcentra of in tweedehandswinkels te vinden.
  ! Let wel op de veiligheid

• Samenwerken drukt de kosten en kan het aanbod verruimen:

  • met andere scholen, andere kinderopvang, bibliotheek, sportdienst, …

  • voor vorming, aankoop van spelmateriaal, uitwisseling begeleiders, ... 

• Misschien is er een spelotheek in de buurt. 

Opvangkosten voor kinderen onder de 12 jaar zijn onder bepaalde voorwaarden fiscaal aftrekbaar. De opvang bezorgt de ouder(s) een attest met de bedragen die in dat jaar effectief betaald zijn.

Meer weten: in de gratis brochure van de Federale Overheidsdienst Financiën

• downloaden
• bel naar de infolijn van FOD Financiën 02 572 57 57

• Een ongeluk is snel gebeurd: een medewerker struikelt, een kind botst tegen een ander kind, ... Een goede verzekering is geen overbodige luxe. 

  • Bekijk ook: verzekering

• Wanneer er in de opvang een fout gebeurt en iemand lijdt daardoor schade, dan de medewerker of de opvang door het slachtoffer aansprakelijk worden gesteld. 

  • Bekijk ook: aansprakelijkheid