Hek


Wat kiezen?

Bij je keuze hou je rekening met het doel van het hekje of afschermsysteem en met het kind zelf.

Het doel

Afhankelijk van wat je met het systeem wil bereiken, zal je andere eisen stellen. Je bekijkt elk hek of systeem best vanuit de mogelijke risico’s en hoe je ze kan vermijden.

Voorbeelden van risico’s

  • ergens van vallen, bv. de trap
  • ergens over geraken 
  • zich aan iets verwonden 
  • beklemd geraken of zich aan iets ophangen 
  • ergens tussen geraken of invallen 
  • ongemerkt wegglippen

Hoe risico’s vermijden? Voorbeelden

  • de toegang tot een trap blokkeren
  • beletten dat een kind de ruimte verlaat 
  • een zwembad of vijver afschermen 
  • een warmtebron afschermen

Er zijn ook afschermsystemen die niet zozeer bedoeld zijn om de veiligheid te verhogen, maar om een andere reden gebruikt worden, bijvoorbeeld om speelzones af te bakenen.

Het kind zelf

  • Zodra een kind kan kruipen en zijn eerste stapjes zet, worden hekken en afschermsystemen nuttig, bijvoorbeeld om te beletten dat het zelf de trap opkruipt en valt.
  • Een kind wordt stilaan motorisch handiger en leert ook om met jouw hulp om met gevaren om te gaan. Bijvoorbeeld: eerst met hulp de trap leren op en af gaan, later zonder hulp. Eens dat vlot verloopt, mag het hekje weg!
  • Van zodra het een zekere vaardigheid heeft, kan een kind zelfstandig over een hek klimmen. Jonge kinderen zijn soms al heel klimvaardig.
  • Kinderen zijn creatieve ontdekkers. Ze bekijken een afsluiting soms als een leuke uitdaging en proberen van alles uit: er over klimmen, mee spelen, open doen, … Ze kunnen heel vindingrijk zijn en bijvoorbeeld samenwerken om erover te geraken of speelgoed of gebruiksvoorwerpen als opstapje gebruiken.
  • Elke fase in de ontwikkeling van een kind kent zijn typische risico’s. Ieder kind is anders: zijn interesses, zijn manier van spelen en wat het aankan. Daarom is het belangrijk om elke situatie vanuit de ogen van een kind te bekijken, zo het gepaste hek of systeem kiezen en toezicht te houden.

Veiligheidshek voor binnen

Een veiligheidshek voor binnen wordt gebruikt voor kinderen tot 24 maanden. Het dient vooral om de trap af te schermen en (deur)openingen te blokkeren.

  • Zowel aangekochte als zelfgemaakte hekjes moeten voldoen aan de Europese norm EN 1930, versie 2012.
  • Aangekochte hekjes moeten bovendien de vermelding hebben van:
    • de merknaam en referentie van de ontwikkelaar
    • de minimale breedte en tot welke breedte het hekje kan uitgebreid worden
  • Zelfgemaakte hekjes zijn niet getest door experten. Het risico is groter: loskomende onderdelen, onvoldoende stabiliteit, …

Eigenschappen

  • Hekjes om aan de muur te bevestigen zijn steviger en veiliger dan hekjes om ergens tussen te klemmen. 
  • Het veiligheidshek mag niet uitgerust zijn met onderdelen die op speelgoed lijken. 
  • Er mogen geen uitstekende delen aan het veiligheidshek zijn.
  • Daarom moet een hek bijvoorbeeld bovenaan en onderaan een horizontale lat hebben. Zo kan het kind zich niet aan de uitstekende delen bezeren of niet tussen de spijlen terecht komen.
  • Uitstekende blokjes kunnen als opstap gebruikt worden of uitstekende nagels of spijkers kunnen een kindje verwonden.

Afmetingen

  • De afstand tussen de spijlen van het hek: tussen 4,5 en 6,5 cm. 
  • In de laagste stand is de afstand tussen de grond en de bovenrand van het hek min. 65 cm. 
  • Bij systemen met een val- en draaihek bedraagt de afstand tussen het mechanisme en de spijlen tussen 0 en 0,7 cm of tussen 1,2 en 2,5 cm.

Installatie

  • Installeer een hek overal waar het nodig is: boven aan de trap, onder aan de trap, aan een buitendeur, enz. 
    • Bevestig een hek aan een trap op de hoogste en de laagste trede. 
  • Opgelet! Kinderhekjes zijn niet geschikt als raambeveiliging. 
  • Zorg ervoor dat het hek stevig bevestigd is en alleen met gereedschap verwijderd kan worden. 
  • Als een aangekocht hek alleen gebruikt kan worden met een bevestigingsbord in de muur, dan moet dit vermeld staan op de gebruiksaanwijzing.

Gebruik

  • Sluit telkens het hek. 
  • Vermijd voorwerpen in de buurt die een kind als opstap kan gebruiken. 
  • Let er op dat alleen volwassenen het verankeringssysteem kunnen deblokkeren. 
  • Controleer bij een hek met een klemsysteem regelmatig of het nog goed vastzit. 
  • Kinderen zijn ondernemend en creatief: toezicht houden blijft belangrijk.

Afschermsysteem

Er bestaan ook andere afschermsystemen, bijvoorbeeld voor oudere kinderen of voor gebruik buiten.

Aanbevelingen

  • Er mogen geen scherpe uitstekende delen zijn waaraan het kind zich kan bezeren.
  • Uitstekende blokjes kunnen als opstap gebruikt worden of uitstekende nagels of spijkers kunnen een kindje verwonden.
  • Let ook op de kwaliteit van het gebruikte materiaal, bv. geen houtsplinters of verroeste onderdelen.
  • Stem de hoogte af op de motorische vaardigheden en de lengte van de kinderen. Sommige kinderen klimmen al vroeg over hindernissen van een meter hoogte.
    • Voor een buitenspeelruimte raden we minimum 1,80 meter tot 2,50 meter aan. Dit moet voorkomen dat iemand ongemerkt de buitenspeelruimte binnenkomt of een kind over de omheining kan tillen en meenemen.
  • Een hek met spijlen is het meest effectief in het tegenhouden van jonge kinderen. Oudere kinderen kunnen wel makkelijk over dit type hek klimmen omdat ze geen voetensteun nodig hebben en op de bovenrand kunnen steunen. 
  • Over een hek met horizontale latten kan gemakkelijker geklommen worden omdat het kind zijn voetjes op de horizontale laten kan zetten. 
  • Vermijd openingen waarin een kind met zijn hoofd en ledematen kan beklemd geraken.
  • Vermijd voorwerpen in de buurt die een kind als opstap kan gebruiken. 
  • Zorg ervoor dat het hek stevig bevestigd is en alleen met gereedschap verwijderd kan worden. 
  • Sluit telkens het hek of systeem en let er op dat kinderen niet zomaar hekkens of systemen kunnen open en dicht doen.  
  • Beweeglijke draad zoals kippendraad is af te raden omdat kinderen er zich gemakkelijk aan kunnen bezeren. 
  • Let op: zelf gemaakte hekjes zijn niet getest door experten. Het risico is groter: loskomende onderdelen, onvoldoende stabiliteit, …
  • Kinderen zijn ondernemend en creatief: toezicht blijft belangrijk.

Een fout en juist voorbeeld van een afschermsysteem

Hekjegoedfout 


In de opvang

De opvang moet zich ook aan specifieke regelgeving houden. Onderling zijn er verschillen tussen deze regelgeving. Het beste is om na te gaan waarvoor je het veiligheidssysteem toepast en die norm dan nemen. Bv. is het een ballustrade van een klimtoestel: hou je dan aan de norm van speelterreinen.

Normen vanuit de regelgeving veilig speelterrein

Elke gezinsopvang en groepsopvang moet deze regelgeving toepassen: 

  • De omheining is bij voorkeur 1m hoog en vrij van scherpe randen en punten
  • De balustrade van een klimtoestel  heeft verticale spijlen:  minstens 70 cm hoog en minder dan 9cm van elkaar

pdf Brochure Speel op Zeker

Valbeveiliging vanuit de regelgeving brandveiligheid

De kinderopvang die 9 kinderen of meer opvangt, moet de regelgeving brandveiligheid toepassen:

  • In de ruimtes waar kinderen binnen of buiten verblijven moet er op elk punt waar er een risico op vallen bestaat een balustrade of een wand van minstens 110 cm hoogte zijn. Bijvoorbeeld: een leefruimte met een vide, een buitenspeelruimte op een (dak)terras.
  • De trapleuning van de trap moet niet 110 cm hoog zijn maar wel een extra handgreep op 60 cm hoogte hebben als die trap bij evacuatie door kinderen wordt gebruikt. 
  • Balustrades of leuningen met verticale spijlen: 
    • max. 8 cm  tussenruimte
    • diameter van min. 1,25 cm. 
    • horizontale tussenregels zijn niet toegestaan. 
    • Eventueel kan een volle plaat of tegen de bestaande balustrade aangebracht worden om de balustrade te verhogen of om te grote tussenruimtes dicht te maken.

Meer weten over brandveiligheid