Voedingsstoffen

De hoeveelheid energie die een kind nodig heeft, wordt bepaald door zijn stofwisseling, zijn activiteit en zijn groei. Vanaf 1 jaar wordt een kind actiever en heeft het veel energie nodig.

Dit zijn bouwstenen. Ze zijn nodig om onze cellen en weefsels op te bouwen en te herstellen.

Beiden zijn brandstoffen. Ze leveren energie.

Margarines, minarines, oliën, frituurolie, bak- en braadvet, boter en halfvolle boter, ... leveren energie (vet), vetoplosbare vitaminen (A en D) en essentiële vetzuren.

Energie is nodig voor alles wat er in ons lichaam gebeurt, zoals de ademhaling, de spijsvertering, maar ook de spierarbeid. Onder de 4 jaar is vet noodzakelijk voor de groei en ontwikkeling.

Bij kinderen onder de vier jaar is er vaak een tekort aan vet in de voeding. Vetten en cholesterol zijn noodzakelijk voor de groei en ontwikkeling van een baby. De eerste maanden zorgt melkvoeding voor voldoende vetstoffen, later verminderen de hoeveelheid melkvoeding en vetstoffen.

Wanneer een kind te weinig vetstof eet, kunnen volgende gevolgen optreden:

• een tekort aan essentiële vetzuren: beperkte groei, beperkte hersenontwikkeling en celstofwisseling

• het voedsel gaat sneller door de darm         

• een tekort aan energie

Kies bij voorkeur voor een olie (bv. maïs-, olijf-, arachide-, koolzaad- of zonnebloemolie), een zachte plantaardige margarine of bak- en braadvet rijk aan onverzadigde vetzuren om te gebruiken voor de warme maaltijd of de boterham te besmeren. Elke olie heeft een specifieke samenstelling: wissel dus voldoende af.

• Vetten die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren worden meestal verpakt in een vlootje en zijn vloeibaar of zacht (indrukbaar) als ze uit de koelkast komen. Onverzadigde vetzuren (o.a. omega 3-vetzuren) zijn heel belangrijk voor kinderen, voor de groei van de hersenen en de ontwikkeling van de ogen, cholesterolverlagend en terug te vinden in plantaardige oliën, visvetten, noten en zachte plantaardige margarines. 

• Vetten rijk aan verzadigde vetzuren zijn meestal in een wikkel verpakt en voelen hard aan wanneer ze uit de koelkast komen. Verzadigde vetzuren zijn cholesterolverhogend, vergroten de kans op hart- en vaatziekten en zijn terug te vinden in: volle melk(producten), vlees, vette kazen, room, keukenmargarine, palmolie, kokosvet,... Bij het beperken van de dierlijke producten, daalt de inname van de verzadigde vetzuren.

Welke producten wanneer gebruiken?

• Gebruik soja- en slaolie alleen voor koude bereidingen.

• Minder geschikte oliën zijn palm- en kokosolie.

• Bak- en braadproducten en frituurolie zijn speciaal ontwikkeld voor warme bereidingen.

• Minarine is niet geschikt voor kinderen onder de 4 jaar.

• Vetoplosbare vitaminen: alleen oplosbaar in oliën en vetten. Bij een te hoge inname worden ze opgestapeld in ons lichaam en zijn ze gevaarlijk.

  • Vitamine A en bètacaroteen houden de huid gaaf en helpen bij het functioneren van het gezichtsvermogen.

  • Vitamine D helpt calcium in onze beenderen en tanden opnemen en maakt het skelet stevig. Vitamine D kan onder invloed van de zon door ons lichaam zelf worden geproduceerd.

  • Vitamine E

  • Vitamine K

• Wateroplosbare vitaminen: oplosbaar in water. Bij een te hoge inname worden ze uitgescheiden via zweet en urine.

  • Vitamine B (B1-B2-B3-B5-B6-B12 en foliumzuur) zorgt dat eiwitten, vetten en koolhydraten afgebroken en opgebouwd worden. Deze vitamine beschermt onze huid en is noodzakelijk voor een normale werking van het zenuwstelsel.

  • Vitamine C geeft ons lichaam weerstand.

IJzer is noodzakelijk voor de aanmaak van het bloed, het zuurstoftransport in het bloed en draagt bij tot de geestelijke ontwikkeling van het kind. Kinderen krijgen vaak bloedarmoede door een tekort aan ijzer. Gebruik dus voldoende ijzerrijke voedingsmiddelen: vlees, vleeswaren, vis, peulvruchten, groenten, graanproducten, bruin brood en volkorenbrood.

IJzer uit plantaardige voedingsmiddelen wordt niet zo goed in het lichaam opgenomen als ijzer uit dierlijke voedingsmiddelen. Combineer daarom bij elke maaltijd een vitamine C-rijke bron (groenten, fruit of vers vruchtensap). Dit bevordert de ijzeropname.

Calcium (kalk) bouwt onze beenderen en tanden op.

Voedingsvezels zijn stoffen uit plantaardige producten die door onze spijsvertering maar gedeeltelijk verteerd worden. Zij vertragen de maaglediging en zorgen samen met voldoende water voor een volumineuzere en zachtere ontlasting.

Water is belangrijk voor een aantal processen, bv. de uitscheiding van afvalstoffen via de urine.