Afstamming

Van moederszijde

De afstamming wordt vastgesteld door de vermelding van de naam van de moeder in de geboorteakte. Dat is verplicht omdat anoniem bevallen in België onmogelijk is. Hierdoor staat in principe de afstamming van moederszijde voor alle kinderen vast.

Ontbreekt de naam van de moeder op de geboorteakte of is de akte zelf zoek, kan de moeder alsnog haar kind erkennen.

Van vaderszijde

Wanneer de ouders gehuwd zijn
Volgens de vaderschapsregel:

Als het kind geboren is binnen het huwelijk of binnen de 300 dagen na de ontbinding ervan, wordt de echtgenoot van de moeder geacht de vader te zijn.
Als het kind geboren is binnen de 300 dagen na de ontbinding van het huwelijk van zijn moeder en na een nieuw huwelijk, heeft het kind de nieuwe echtgenoot tot vader.

De vaderschapsregel is niet van toepassing, als:

het kind geboren is meer dan 300 dagen na de verdwijning van de echtgenoot,
het kind geboren is meer dan 300 dagen na het indienen van een verzoekschrift tot echtscheiding met onderlinge toestemming, of na een uitspraak van de rechtbank in kort geding inzake echtscheiding, of na een vonnis van de vrederechter tot machtiging van afzonderlijk verblijf,
het kind geboren is meer dan 300 dagen na de inschrijving van de echtgenoten op verschillende adressen in het bevolkingsregister.

Wanneer de ouders niet gehuwd zijn
De vader kan het kind erkennen:

als het vaderschap over dit kind niet vaststaat (volgens de vaderschapsregel),
als hij de toestemming van de moeder heeft.
Het is niet zinvol deze toestemming te weigeren, behalve als de aanvraag niet van de biologische vader komt. Na een zware procedure voor de rechtbank zal de rechter meestal de biologische vader machtiging geven om te erkennen.

Voor de erkenning moeten beide ouders naar het gemeentehuis gaan met:

de identiteitskaarten
bij een erkenning vóór de geboorte een medisch attest met de vermoedelijke bevallingsdatum. In de Zwangerschapsmap vind je een blanco attest.

In principe kan erkenning vanaf het prille begin van een zwangerschap, maar in de meeste gemeenten kan dit pas vanaf de zesde zwangerschapsmaand (levensvatbaarheid kind). Sommige gemeenten vragen ook een medisch attest dat de zwangerschap bevestigt. We raden ouders aan daarom te informeren bij de Dienst Burgerlijke Stand van hun woonplaats. De vader kan na erkenning tijdens de zwangerschap na de geboorte het kind alleen aangeven. Men kan het kraamgeld al via de werkgever van de vader aanvragen en, bij overlijden van de vader vóór de geboorte, kan dankzij de erkenning het kind toch als zijn erfgenaam worden beschouwd.

Erkenning na de geboorte

Beide ouders kunnen de erkenning samen met de geboorteaangifte regelen, zodat het kind onmiddellijk de naam van de vader kan krijgen.
Is het minderjarig kind 12 jaar of ouder, dient het zelf zijn toestemming tot de erkenning te geven.
Bij weigering kan de vader zich tot de rechtbank wenden om de vereiste toestemmingen alsnog te verkrijgen. De rechtbank onderneemt dan een poging tot verzoening. Bij gebrek hieraan wordt de erkenning geweigerd als het bewijs wordt geleverd dat de verzoeker niet de vader is.
Is het kind 1 jaar of ouder, kan de rechtbank de erkenning weigeren als dit kennelijk strijdig is met de belangen van het kind.
Is het kind meerderjarig, volstaat zijn toestemming. Tegen zijn weigering is geen verhaal bij de rechtbank mogelijk.

Opmerkingen

De erkenning kan ten gunste van een verwekt kind, maar ook ten gunste van een overleden kind, indien dit kind afstammelingen heeft nagelaten.
Wordt een kind erkend door meer dan één persoon van hetzelfde geslacht, heeft alleen de eerste erkenning gevolg zolang ze niet is vernietigd.
De erkenning kan ook geschieden door een minderjarige.
Volgens de wet kan de gehuwde vader een kind erkennen dat hij verwekt heeft bij een andere vrouw dan zijn echtgenote. De akte van erkenning wordt door de ambtenaar van de Burgerlijke Stand binnen de 3 dagen ter kennis gebracht van de echtgenote van de erkenner. Deze akte wordt door de vader ter goedkeuring voorgelegd aan de rechtbank van eerste aanleg van de woonplaats van het kind. Zijn echtgenote wordt in het geding betrokken, maar heeft geen vetorecht. De erkenning wordt enkel geweigerd mits bewijs dat de erkenner niet de vader is.
Ook het kind van een gehuwde moeder kan in bepaalde gevallen erkend worden door een andere man dan de echtgenoot. Heeft de echtgenoot van de moeder zijn vaderschap met succes betwist, kan dit gebeuren door eenvoudige erkenning. Als er een procedure vereist is, is het raadzaam een advocaat te raadplegen, gezien de complexiteit van de regelgeving.