Kameroen - zelfstandige adoptie

Kameroen is een herkomst- , transit- en bestemmingsland.
De wet verbiedt niet alle vormen van mensenhandel ondanks rapporten over mensen die naar, van en binnen het land verhandeld worden. De wet bestraft handel in kinderen en slavernij en verbiedt slavernij, prostitutie, dwangarbeid en andere misdrijven die verband houden met mensenhandel maar de regering telt de slachtoffers van mensenhandel onder kwetsbare groepen niet mee en brengt het aantal opgevangen slachtoffers niet in kaart.

Het verdrag van Den Haag van 29 mei 1993 inzake de Bescherming van Kinderen en de Samenwerking op het gebied van Interlandelijke adoptie werd nog niet ondertekend. Kameroen heeft wel de intentie om het verdrag te ratificeren.

Bevoegde Centrale Autoriteit: 
Ministère des Affaires Sociales (MINAS)
BP-995 – Yaoundé
Tel: +237 22 23 62 34
Fax: +237 22 23 24 83 / 22 23 11 21


Wetgeving
Je kan de wetgeving van kracht op datum van het onderzoek steeds opvragen bij het VCA.

Kinderen in Kameroen

Kinderhandel is een ernstig probleem in Kameroen. Kinderen worden gebruikt als huisslaven of uitgebuit op cacaoplantages. 
Kameroen heeft- onder andere – het Verdrag inzake de Rechten van het Kind
geratificeerd, alsook het African Charter on the Rights and Welfare of the Child en de IAO-verdragen met betrekking tot kinderen. Actieplannen tegen kinderhandel en seksuele uitbuiting van kinderen zijn op poten gezet. Kameroen heeft recentelijk een National Solidarity Service opgericht. En er wordt gewerkt aan een National Solidarity Fund.
(bron: Caritas)

Kinderen die in aanmerking komen voor adoptie
Verlaten kinderen, kinderen met ongekende of overleden ouders, kinderen die al gebonden (familieband/bloedverwant) zijn aan een adoptant en kinderen waarvan de ouders toestemming in adoptie hebben gegeven komen in aanmerking voor adoptie.

Voorwaarden:
  • Als het kind minderjarig is en de ouders in leven zijn, moeten de geboorteouders toestemmen in de adoptie.
  • Als één van de ouders overleden of wilsonbekwaam is, volstaat de toestemming van één van beide.
  • Bij scheiding volstaat toestemming van degene die het voordeel kreeg bij scheiding.
  • Als de andere ouder geen goedkeuring gegeven heeft, moet de adoptieakte worden betekend en kan de adoptie pas ten vroegste drie maanden na de betekening worden verklaard.
  • Bij een adoptie door echtgenoten moeten de ouders of de wettelijke vertegenwoordiger (de voogd of de verantwoordelijke van het weeshuis) van het kind instemmen met de adoptie. Deze toestemming is pas rechtsgeldig wanneer uitgesproken bij een notaris.

Voorwaarden kandidaat-adoptanten (Kandidaat-adoptanten moeten ook aan de Belgische wetgeving voldoen)

  • Kandidaat-adoptanten moeten minstens 40 jaar zijn
  • Echtgenoten, verschillend van geslacht, niet van tafel en bed gescheiden, kunnen adopteren wanneer tenminste één van beiden ouder is dan 35, ze meer dan 10 jaar gehuwd zijn en ze geen kinderen hebben uit hun huwelijk. Het hebben van een kind is een bezwaar. Het hebben van een wettig adoptiekind is geen bezwaar (meerdere adopties uit Kameroen is mogelijk).

Procedure

Stap 1. De adoptanten dienen hun adoptiedossier in bij een Délégué Provincial van het Ministerie voor Sociale Zaken (MINAS).
Stap 2. De Délégué Provincial geeft advies omtrent de adoptantanten aan het MINAS.
Stap 1 en 2 kunnen vervangen worden door het dossier bij monde van de advocaat rechtstreeks te laten indienen bij het MINAS. 

Het ingediende dossier moet bestaan uit de volgende elementen:
  • Een adoptieaanvraag gericht aan MINAS (bij koppel: door beiden ondertekend)
  • Het geboortecertificaat van de adoptanten
  • Het huwelijksboekje van de adoptanten
  • Een bewijs van goed gedrag en zeden van de adoptanten en een kopie van eventuele politie-verslagen 
  • Een bewijs van woonplaats waaruit blijkt dat het kind kan gehuisvest worden
  • Een kopie van de identiteitskaart van de adoptanten
  • Een bewijs waaruit de gezinssamenstelling blijkt
  • Een kopie van de laatste loonbrief van de adoptanten
  • Het sociaal onderzoek van de adoptanten
  • Een medisch certificaat van de adoptanten waaruit, mocht dit het geval zijn, de infertiliteit van de adoptanten blijkt en het bewijs dat ze niet lijden aan een overdraagbare ziekte.
Stap 3. MINAS beslist al dan niet zijn goedkeuring te geven over het dossier van de adoptanten. 
Stap 4. Met de goedkeuring van MINAS op zak kunnen de kandidaat-adoptanten een kind ‘kiezen’ in een CAED (Centre d’Accueil des Enfants en Détresse) of een erkend tehuis. Er zijn twee CAED: één in Yaoundé, één in Garoua.
Stap 5. Het MINAS zorgt voor een remise provisoire van het kind aan de kandidaat-adoptanten. Hiermee wordt het kind tijdelijk toegewezen aan de kandidaat-adoptanten.
Stap 6. Met deze remise provisoire kunnen de kandidaat-adoptanten de gerechtelijke procedure tot volle adoptie starten.
(bron ISS 06/2010)


Gerechtelijke procedure: 

  • Kandidaat-adoptant (bij monde van advocaat) wendt zich met verzoekschrift tot de rechtbank, voorzien van de adoptieakte.
  • Adoptie-akte: goedkeuring van de familie van het te adopteren kind, opgesteld in tegenwoordigheid van een notaris.
  • Na de officier van justitie te hebben gehoord, doet de rechtbank een uitspraak waarin ze beslist of er al dan niet een reden is tot adoptie.
  • Indien positief bevat het beschikkend gedeelte van het vonnis de door de wet voorgeschreven vermeldingen, zoals de oude en de nieuwe naam van de geadopteerde.
  • Bij negatief besluit kan binnen de drie maanden beroep worden aangetekend.
  • Een uittreksel uit het adoptiebesluit wordt gepubliceerd in het gerechtelijke aankondigingenblad van de verblijfplaats van de adoptant.
  • Op verzoek van de partijen wordt het beschikkend gedeelte binnen de drie maanden ingeschreven in het register van de burgerlijke stand. In de kantlijn van de geboorteakte van de geadopteerde wordt melding gemaakt van de nieuwe familie- en voornaam van de geadopteerde. Op basis van het adoptiebesluit wordt een nieuwe geboorteakte voor het kind uitgereikt aan de adoptant.
  • De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt van ambtswege of op verzoek van de meest gerede partij de kantmelding en maakt met hetzelfde doel een uittreksel over aan de rechtbank.
  • Het opstellen van een nieuwe geboorteakte kan enkel bij volle adoptie. In dat geval moet het adoptievonnis opdracht geven om een nieuwe akte op te stellen. Bij gebrek hieraan behoudt de geadopteerde dezelfde akte en worden vermeldingen genoteerd in de kantlijn en op de achterzijde van de geboorteakte. In de praktijk dient de advocaat een eensluidend afschrift in van het uitgesproken besluit en zorgt ervoor dat het wordt ingeschreven in het register van de burgerlijke stand, m.o.o. een nieuwe geboorteakte.

Buitenlandse Zaken besluit dat het quasi onmogelijk is om een exacte raming te geven van de duur voor een adoptie in Kameroen evenals de kostprijs.


Na de adoptie
Kameroen kent gewone en volle adoptie. Volle adoptie kan enkel voor kinderen onder de 5 jaar die wees zijn of waarvan de ouders niet gekend zijn. (bron ISS 06/2010)
Wettelijk is er geen follow-up voorzien.

Overwegingen

Voor ons onderzoek van het kanaal Kameroen hebben we ons voornamelijk gebaseerd op informatie verkregen van de FOD Buitenlandse Zaken en de Belgische ambassade, de Federale Centrale Autoriteit (FCA), het Comité voor de Rechten van het Kind, het landenrapport over Kameroen van International Social Service (ISS) en informatieve overlegmomenten met andere centrale autoriteiten over Kameroen. De Kameroense wetgeving (Code Civil, De l’adoption et de la légitimation adoptive) gold uiteraard als een bepalende leidraad. Bovendien werd informatie verzameld tijdens een missie ter plaatse. 

Het Ministère des Affaires Sociales (MINAS) is bevoegd voor adopties in Kameroen. Tijdens een missie ter plaatse kon het VCA spreken met de secretaris-generaal van MINAS. Dit contact verliep positief en gaf vertrouwen om te werken met deze bevoegde overheid in Kameroen. 
Nadien heeft het VCA MINAS nog herhaaldelijk aangeschreven maar geen antwoord van hen ontvangen. Het ontbreken van hun reactie vormt een negatief punt in de beoordeling van het kanaal. Uit de verdere afhandeling van het dossier zal moeten blijken in hoeverre dit werkzaam is en de beoordeling van het kanaal door het uitblijven van wederzijdse informatie al dan niet moet heroverwogen worden.

Kameroen heeft het Haags verdrag niet geratificeerd maar wel de intentie om het te doen. Er zou  volgens de Haagse richtlijnen gewerkt kunnen worden. De adoptabiliteit van de kinderen wordt bepaald door MINAS en werd vastgelegd in art. 347 van de Civil Code.
Ouders die hun kind wensen af te staan ter adoptie moeten hun toestemming geven bij de notaris. 

Alle partijen krijgen 3 maanden om in beroep te gaan tegen de adoptie na de uitspraak door de rechter.

Kinderhandel is een ernstig probleem in Kameroen. Het impliceert dat bij elke samenwerking ter plekke omzichtig te werk zal moeten worden gegaan en de controle op officiële documenten nauwkeurig zal moeten gebeuren.


Beoordeling VCA

Niet elke aanvraag tot zelfstandige adoptie uit Kameroen heeft dezelfde achtergrond of verloopt via hetzelfde kanaal. Wij geven graag kort mee wanneer er een onderzoek werd afgerond en wat het besluit van het VCA was specifiek voor het ingediende kanaal. 
Kanaalonderzoek 04/2012: Het ingediende kanaal werd goedgekeurd aangezien MINAS tijdens een persoonlijk overleg bevestigde dat zij voor dit geval van intrafamiliale adoptie een kinddossier konden opstellen over de betrokken kinderen.