Moldavië - zelfstandige adoptie

Het verdrag van Den Haag van 29 mei 1993 inzake de Bescherming van Kinderen en de Samenwerking op het gebied van Interlandelijke adoptie trad in Moldavië in werking op 01/08/1998.

Bevoegde Centrale Autoriteit: 

Ministry of Labour, Social Protection and Family of the Republic of Moldova
str. Vasile Alecsandri, 1
CHISINAU MD-2009
Republic of Moldova 
Telefoon: +373 (22) 269 301 / 344 343
Fax: +373 (22) 269 310 / 341

Ms. Viorica Dumbraveanu (= hoofd departement kinderrechten en bescherming van het gezin)

Binnen de centrale autoriteit werkt de Consultative Board for International Adoption die zich met alles m.b.t. internationale adoptie bezig houdt. Daarnaast zijn er nog twee diensten die betrokken zijn bij adopties: de Social Assistance and Family Protection Departments/directorates en het Chisinau Municipal Directorate for Child Rights Protection (=territoriale autoriteit).

(bron ISS 01/2011)

Wetgeving
Je kan de wetgeving van kracht op datum van het onderzoek steeds opvragen bij het VCA. 

Kinderen in Moldavië

De voorbije tien jaar emigreerden meer en meer ouders naar het buitenland (vooral Rusland en Italië) op zoek naar werk. Dit zorgde voor een vloed aan “ouderloze” kinderen. Vaak worden ze opgevangen door familie, buren of in een instelling geplaatst. De ouders proberen hun kinderen te onderhouden door hun geld toe te sturen. Het ontbreken van een moeder – en/of vaderfiguur zorgt voor psychologische problemen bij de kinderen. Ze vallen ook gemakkelijker ten prooi van mensenhandelaars. “Child trafficking” was de afgelopen jaren weer sterk in opmars in Moldavië. Er wordt misbruik gemaakt van de kwetsbaarheid van de kinderen wiens ouders het land verlieten.

Kinderen die op het platteland leven worden het meest getroffen door armoede, ouders die in het buitenland gaan werken en een beperkte toegang tot educatie en medische zorg.  (bron Unicef)

Kinderen die in aanmerking komen voor adoptie (Kandidaat-adoptanten moeten ook aan de Belgische wetgeving voldoen.)

Kinderen van maximum 18 jaar oud die verlaten zijn of wiens ouders verdwenen zijn of niet in kunnen staan voor de nodige zorg en bescherming.
Er is een register van adopteerbare kinderen. Kinderen die niet in dit register staan vermeld kunnen niet geadopteerd worden.
Scheiding van broers/zussen is verboden tenzij de adoptie in het hoogste belang van het kind is of één van de broers/zussen niet geadopteerd kan worden om medische redenen (er bestaat een lijst van medische redenen bij the Central Healthcare Authority).
(art.10 Law No.99)

  • Ouder zijn dan 25 jaar met minimum  leeftijdsverschil van 18 jaar en maximum van 48 jaar (uitzondering kan maar zeker minimum verschil van 16 jaar en bij gehuwd koppel moet slechts één van beide ouder dan 25 jaar zijn)
  • Meerdere personen kunnen niet samen adopteren tenzij ze gehuwd zijn.
  • Adoptie door een gehuwd koppel kan enkel indien het koppel minstens drie jaar gehuwd is voor de aanvraag tot adoptie.
  • Buitenlanders die hun domicilie in Moldavië hebben kunnen slechts binnenlands adopteren indien ze hun domicilie er minstens 3 jaar hebben.
  • De voogd of pleegouder heeft voorrang indien het kind bij hun in verzorging/geplaatst is. Tenzij het kind geadopteerd wordt door familie tot de vierde graad.
  • Eigen broer/zus adopteren kan niet
  • Een morele en materiële garantie kunnen bieden voor een vlotte ontwikkeling van het kind
  • Kunnen niet adopteren:
    • Personen ontzet uit de ouderlijke macht
    • Personen die psychisch ziek zijn en zo hun ouderlijke plichten niet kunnen vervullen
    • Personen die hun ouderlijke verantwoordelijkheden zoals bv. alimentatie voor de biologische kinderen niet vervullen
    • Personen die eerder adopteerden en wiens kind door de rechtbank ontnomen werd
    • Personen die niet meer als voogd mogen optreden omwille van ongewenst gedrag
    • Personen die mbt de adoptie valse documenten bezorgden
    • Personen veroordeeld voor misdaden tegen leven en gezondheid, vrijheid, eigenwaarde, seksualiteit, familie en kinderen.
(Law N°99 en ISS 01/2011)


Procedure
  1. De kandidaat-adoptanten dienen hun dossier in bij het Vlaams Centrum voor Adoptie. Het VCA stuurt het dossier door naar de centrale autoriteit van Moldavië. 
  2. Matching door de centrale autoriteit van Moldavië.
  3. De centrale autoriteit van Moldavië brengt de kandidaat-adoptant op de hoogte van de gemaakte match en vraagt zijn goedkeuring.
  4. Indien goedkeuring door de kandidaat-adoptant brengt de centrale autoriteit van Moldavië de ontvangende centrale autoriteit op de hoogte.
  5. Na goedkeuring van de centrale autoriteit krijgen de kandidaat-adoptanten de toelating om het kind te bezoeken. Het aantal bezoeken wordt bepaald door de “case manager” en gebeuren binnen een termijn van 3 maanden.
  6. Indien de matching een succes is maakt de territoriale autoriteit binnen de 5 dagen een rapport op voor de centrale autoriteit van Moldavië.
  7. Binnen de 5 dagen neemt de centrale autoriteit een beslissing en stuurt het antwoord door naar de centrale autoriteit van het ontvangstland.
  8. Indien weigering kan er beroep aangetekend worden bij the Appellate Court in Chisinau.
  9. Indien toestemming maakt de territoriale autoriteit waar het kind gedomicilieerd is, binnen de 10 dagen, een bericht op voor de centrale autoriteiten waarin staat hoe de adoptie het best verder verloopt in het belang van het kind.
  10. Indien dit niet in het voordeel van de kandidaat-adoptanten zou zijn kan deze hiertegen in beroep gaan.
  11. Na de toestemming dient de kandidaat-adoptant een aanvraag tot goedkeuring voor internationale adoptie in bij the Appellate Court.
  12. Na uitspraak door de rechtbank worden de adoptanten geregistreerd in de geboorteakte van het kind.
(Law n°99)


Na de adoptie
Na de adoptie-uitspraak door de rechtbank worden de banden met de biologische familie verbroken.
In het eerste jaar na de adoptie verwacht de centrale autoriteit van Moldavië drie follow-up rapporten (na 3 maanden, 6 maanden en 12 maanden), het tweede jaar twee rapporten (na 6 en na 12 maanden), het derde, vierde en vijfde jaar telkens één rapport.

Overwegingen
Voor het onderzoek heeft het VCA zich vooral gebaseerd op informatie verkregen via de kandidaat-adoptanten, advies van Buitenlandse Zaken, informatie van de Service Social International (SSI) en van de centrale autoriteiten van Frankrijk en de Verenigde Staten. Dit leidde tot volgende vaststellingen:

Moldavië is toegetreden tot het Haags Adoptieverdrag. 
Op 30/01/2011 trad een nieuwe adoptiewetgeving in voege die werd opgebouwd volgens de principes van het Haags Verdrag.
Adopties gebeuren via het Ministry of Labour, Social Protection and Family met een specifieke afdeling voor interlandelijke adopties: de Consultative Board for International Adoption. 
De adoptabiliteit van de kinderen wordt vastgesteld door de regionale autoriteiten (Social Assistance and Family Protection Services) onder toezicht van het Ministry of Labour, Social Protection and Family.
De subsidiariteit van interlandelijke adoptie wordt gewaarborgd door eerst en vooral het kind proberen te reïntegreren in het gezin of in de ruime familie. Dit gebeurt binnen de regelgeving via een individueel zorgplan. Indien er binnen de eigen familie geen oplossing gevonden wordt komt het kind in aanmerking voor binnenlandse adoptie.
Ten vroegste één jaar nadat het kind adoptabel verklaard werd en er geen binnenlandse oplossing voor handen is, komt het in aanmerking voor adoptie door burgers van Moldova met domicilie in het buitenland. Voor interlandelijke adoptie door kandidaat-adoptanten in het buitenland komt het kind pas na twee jaar in aanmerking. Voor kinderen met specifieke behoeften kan een uitzondering op deze procedure gemaakt worden.
Moldavië laat adopties enkel toe als het ontvangende land (hier België) het Verdrag van Den Haag van 29 mei 1993 inzake de Bescherming van Kinderen en de Samenwerking op het gebied van Interlandelijke adoptie in werking heeft.

Er heerst duidelijkheid over alle stappen binnen de adoptieprocedure. De Consultative Board for International Adoption volgt elke stap op tot wanneer beide centrale autoriteiten (Moldavië en ontvangstland) hun goedkeuring gegeven hebben. Daarna is het aan de regionale autoriteiten om verdere afspraken te maken en aan de rechtbank om het vonnis voor internationale adoptie uit te spreken.

Bij zelfstandige adopties wordt een kinddossier toegestuurd aan de kandidaat-adoptieouders. Voor de Belgische regelgeving is het belangrijk dat dergelijk kinddossier eerst naar het Vlaams Centrum voor Adoptie wordt gestuurd en pas na hun akkoord aan de kandidaat-adoptieouders wordt meegedeeld. Aangezien het hier gaat om een intrafamiliale adoptie en de kandidaat-adoptieouders het betreffende kind al kennen, zou een dergelijke werkwijze de procedure niet in het gedrang brengen, maar er zal toch aan Moldavië gevraagd worden om het kinddossier aan het Vlaams Centrum te sturen en niet aan de kandidaat-adoptieouders.

Zowel Buitenlandse Zaken als Service Social International (ISS) geven een positief advies mbt adopties vanuit Moldavië. Buitenlandse Zaken geeft aan dat de instanties en de documenten in Moldavië betrouwbaar zijn. ISS staat zeer positief tov de nieuwe adoptiewetgeving die nu van kracht is.


Beoordeling VCA

Niet elke aanvraag tot zelfstandige adoptie uit Moldavië heeft dezelfde achtergrond of verloopt via hetzelfde kanaal. Wij geven graag kort mee wanneer er een onderzoek werd afgerond en wat het besluit van het VCA was specifiek voor het ingediende kanaal. 
Kanaalonderzoek 02/2013: Het kanaalonderzoek werd goedgekeurd wegens een algemeen positief advies m.b.t. Moldavië en omdat het gaat om een intrafamiliale adoptie waarbij de informatie over het kind al gekend is bij de kandidaat-adoptieouders.