Illustratie bij gezondheid en vaccineren, koorts

Koorts

Koorts betekent een lichaamstemperatuur van meer dan 38 °C. Koorts is een signaal, geen ziekte! Het is belangrijk na te gaan hoe een kind zich gedraagt, hoe het eruitziet en of er nog andere symptomen zijn.

Wat is koorts?

Koorts betekent een lichaamstemperatuur van meer dan 38°C. Koorts is een signaal, geen ziekte! Het is belangrijk na te gaan hoe een kind zich gedraagt, hoe het eruitziet en of er nog andere symptomen zijn. Een kind kan koorts ontwikkelen bij een infectie, een kinderziekte en soms na toediening van een vaccin. Doordat baby's beperkt kunnen zweten, ontwikkelen zij sneller koorts. 

Een licht verhoogde lichaamstemperatuur (minder dan 38°C) is niet altijd het gevolg van een ziekte.

Temperatuurverhoging kan zich voordoen:

  • door te warme kleding
  • door te hoge kamertemperatuur
  • bij heel warm weer (in combinatie met hoge vochtigheidsgraad)
  • na een huilbui of inspanning
  • bij schommelingen in de loop van de dag
    (in de late namiddag of ‘s avonds kan de temperatuur wat hoger zijn dan de rest van de dag)

Lichaamstemperatuur meten

Wanneer meet je de lichaamstemperatuur?

  • Als een kind zich normaal gedraagt is het niet nodig om de lichaamstemperatuur te meten. Het is niet nodig dit preventief of dagelijks te doen
  • Je meet wel de lichaamstemperatuur bij ongerustheid of wanneer het kind:
    • zich anders gedraagt dan normaal
    • minder of juist meer slaapt
    • minder of geen eetlust heeft
    • lastig is
    • minder of niet speelt
    • meer huilt
    • bleek ziet of rode wangen heeft
    • warm aanvoelt
  • Je meet de temperatuur best als het kindje (terug) rustig is, bv. niet na een hevige huilbui.
Soorten thermometers
  • digitale (elektronische) thermometer
  • oorthermometer
  • huidthermometer:
    • infraroodthermometer
    • huidklevers met thermosensiebele kristallen
  • fopspeenthermometer
  • kwikthermometer (niet meer verkrijgbaar op de Belgische markt)
Hoe de lichaamstemperatuur meten? 
Is een kind jonger dan 3 jaar, meet dan de temperatuur met een digitale (elektronische) thermometer in de anus. Deze meting geeft een snelle en goede weergave van de centrale temperatuur van het kind.

Leg de baby op zijn rug, til zijn beentjes op, hou hem stevig vast en breng de thermometer voorzichtig 2 cm in de anus. Een beetje babyolie of vaseline aan het uiteinde van de thermometer maakt het inbrengen van de thermometer wat gemakkelijker.
  • Bij immuunstoornissen (verminderde weerstand), bij diarree of bij irritatie van de stuit kan je als alternatief de temperatuur meten onder de oksel van het kind. Bij kinderen vanaf 5 maanden kan je de temperatuur ook meten met een oorthermometer.
Om te vermijden dat infecties van de ene persoon naar de ander overgaan, maak je de thermometer na elk gebruik schoon en ontsmet hem met ontsmettingsalcohol 70°. Het ontsmetten van de thermometer geniet de voorkeur op het gebruik van wegwerphoesjes, ook in de kinderopvang.

Bij kinderen ouder dan 3 jaar kan je de temperatuur in de oksel meten.

Wat te doen bij koorts?

Observeer je kind nauwkeurig, op geregelde tijdstippen. Wees alert voor tekenen van ongemak. Let op of het minder eetlust heeft, niet wil drinken, een goede vochtbalans houdt, de kleur van de huid goed blijft, hoe het ademt, of het niet abnormaal huilt, of het actief is of erg stilletjes, of het ergens pijn heeft en of het alert blijft als het wakker is.

Indien één van volgende alarmsignalen aanwezig is, ongeacht de leeftijd, dan bel je onmiddellijk de arts of de hulpdiensten (MUG – Medisch Urgentie Team telefoonnummer 112) 

Alarmsignalen
blauwrode puntvormige huidbloedingen - grauwe kleur - suf of moeilijk wakker te krijgen – verwardheid - moeilijke ademhaling
 

Indien je kind jonger is dan 3 maanden en er geen alarmsignalen zijn, consulteer dan dringend een arts.

Indien het kind ouder is dan 3 maanden en er zijn geen alarmsignalen, dan observeer je of er bijkomende ernstige signalen zijn:

  • Indien ernstige signalen aanwezig zijn, dan volg je de aanbevelingen voor een kind dat jonger is dan 3 maanden (zie hierboven).
  • Indien er geen ernstige signalen zijn, dan kan je bij tekens van discomfort of ongemak een eenmalige dosis paracetamol siroop toedienen. De dosis tot 1 jaar is 10 mg/kg, vanaf 1 jaar 15 mg/kg.
Ernstige signalen
uitdroging – abnormaal huilen – snel uitbreidende huiduitslag
Tekenen van discomfort
huilerig zijn – minder eetlust – minder actief – ongemak – pijn

Na een uur meet je opnieuw de temperatuur en je blijft je kind nauwlettend observeren. Indien de situatie verandert en er ernstige of alarmsignalen optreden, dan volg je de richtlijnen die voor die situaties beschreven zijn (zie hoger).

Tips:
  • Geef het kind regelmatig kleine hoeveelheden vocht.
    Is het kindje jonger dan 6 maanden geef dan extra melkvoeding. Leg bij borstvoeding het kind vaker aan. Geef grotere kinderen extra water te drinken.
  • Als de algemene toestand van je kind het toelaat, mag het buiten.
  • Het kindje goed warm houden is niet nodig bij koorts, tenzij het last heeft van koude. Dan kan je het tijdelijk warm induffelen, dat gaat comfortabeler aanvoelen.
  • Liefst kleed je het kindje luchtig genoeg zodat het zich comfortabel blijft voelen en kan afkoelen. Extra kleding en dekens zijn dan niet nodig.
  • Een frisse kamertemperatuur is aangewezen.
  • Een kind volledig uitkleden, zeer fris leggen of een afkoelend badje om de lichaamstemperatuur van het kindje te laten zakken, is niet aangenaam voor het kind en wordt afgeraden.
Let op bij gebruik van koortswerende middelen
  • Geef geen koortswerende middelen zonder advies van een arts bij kinderen jonger dan 3 maanden.
  • Gebruik siroop. Geef een suppo enkel wanneer de toediening via de mond niet mogelijk is (bv. bij braken). Bij gebruik van suppo’s is de concentratie van het geneesmiddel in het bloed immers te wisselend.
  • Geef op eigen houtje geen verschillende koortswerende middelen samen of na elkaar.
  • Ibuprofen kan beter niet toegediend worden bij windpokken.