Samenstelling


De leden van het Lokaal Overleg

Het Lokaal Overleg Kinderopvang is minstens samengesteld uit:

1. een vertegenwoordiging van lokale actoren:

  • al wie plaatselijk een functie vervult in de opvang van kinderen
  • al wie invulling geeft aan de vrije tijd van schoolkinderen
  • Het begrip 'lokale actor' dekt een zeer ruime lading: organisatoren van kinderopvang, scholen die opvang aanbieden, jeugdwerkinitiatieven, sport- en vrijetijdsinitiatieven; kinderoppas verzorgd door de Gezinsbond, opvang voor zieke kinderen door mutualiteiten en andere organisaties, …

Het lokaal bestuur bepaalt op welke manier deze lokale actoren vertegenwoordigd worden in het Lokaal Overleg Kinderopvang. Dat is afhankelijk van de lokale situatie en van wat het lokaal bestuur als werkbaar ervaart:

  • volgens een maximaal scenario kunnen alle actoren worden opgenomen
  • volgens een minimaal scenario kan het dat voor elke actor 1 vertegenwoordiger wordt opgenomen

Een goede werking van het lokaal beleid vraagt om een representatieve samenstelling, die rekening houdt met de verscheidenheid aan lokale actoren.

2. een vertegenwoordiging van gebruikers:

  • al wie plaatselijk een beroep doet op kinderopvang of een behoefte heeft aan kinderopvang
  • of een vertegenwoordiger van een organisatie die representatief is voor gebruikers inzake kinderopvang:
    • individuele (groot)ouders, leden van organisaties die representatief zijn voor de gebruikers zoals de lokale afdeling van de Gezinsbond, plaatselijke ouderverenigingen, verenigingen voor kansarme en/ of allochtone ouders, verenigingen van ouders met kinderen met specifiek zorgbehoeften …
  • bedrijven, opleidings- en tewerkstellingsorganisaties die kinderen zouden kunnen toeleiden naar de lokale actoren

Idealiter zorgt het lokaal bestuur bij de samenstelling voor een evenwichtige verdeling van gebruikers en lokale actoren.

3. een vertegenwoordiging van het lokaal bestuur (de gemeente of het ocmw)

  • Het lokaal bestuur moet een duidelijk onderscheid maken tussen zijn rol als lokale regisseur en als aanbieder van kinderopvang:
    • Als lokale regisseur wordt het lokaal bestuur vertegenwoordigd door de lokale beleidsverantwoordelijke voor kinderopvang (schepen of ocmw-mandataris). De vertegenwoordiger kan de keuzes en beslissingen van het lokaal bestuur waar nodig toelichten. De vertegenwoordiging is niet per definitie een politiek mandataris, het kan net zo goed een personeelslid zijn. Het is de gemeenteraad die hierover een eindbeslissing neemt.
    • Als aanbieder van kinderopvang wordt het lokaal bestuur vertegenwoordigd door een gemeentelijke ambtenaar.
  • De keuze voor een vertegenwoordiger van de gemeente of van het OCMW hangt af van de taakverdeling die voor het lokaal sociaal beleid tussen beiden werden gemaakt.
  • De leden van het College van burgemeester en schepenen en leden van de Raad voor maatschappelijk welzijn hebben geen stemrecht binnen het Lokaal Overleg Kinderopvang.
  • Personeelsleden van de gemeente of het OCMW zoals een kinderopvangambtenaar kunnen wel stemrecht krijgen. Het is de gemeenteraad die beslist of deze medewerker stemrecht heeft.

Geslacht van de leden

Om rechtsgeldig advies te kunnen geven, mogen maximaal hoogste 2/3 van de stemgerechtigde leden van hetzelfde geslacht zijn.  De plaatsvervangende leden en de niet-stemgerechtigde tellen niet mee voor deze berekening.

Aanpak

Stappenplan voor de samenstelling

pdf Dit stappenplan laat je toe het Lokaal Overleg Kinderopvang voor je gemeente samen te stellen op maat van jouw gemeente.

Leidraad voor de beslissing van de gemeenteraad of raad van OCMW

  • pdf Deze leidraad  geeft aan welke elementen je best opneemt in de gemeenteraadsbeslissing die de samenstelling en de interne werking van het Lokaal Overleg Kinderopvang regelt.
  • Beperk je in de gemeenteraadsbeslissing tot wat strikt noodzakelijk is overeenkomstig het Gemeentedecreet en pdf het besluit van 24 mei 2013 over het lokaal beleid kinderopvang .
  • Werk de details uit in een huishoudelijk reglement voor het Lokaal Overleg Kinderopvang. 
  • Nominatieve lijst
    • Een nominatieve lijst mag maar moet niet. Ook een algemene opsomming van de verschillende lokale actoren en gebruikers is mogelijk. De namenlijst kan dan eventueel later ter kennisgeving aan de gemeenteraad worden overgemaakt.

    • Met een nominatieve lijst kan gemakkelijk worden nagegaan of max. 2/3 van de leden van hetzelfde geslacht zijn.

    • Bij elke wijziging van een nominatieve lijst (bv. door een personeelswissel) is een beslissing van de gemeenteraad nodig.

    • ! In sommige gemeenten is een nominatieve lijst verplicht. Doe navraag bij de beleidsverantwoordelijken kinderopvang, bij de gemeentesecretaris, bij beleidsverantwoordelijken en/ of bij secretarissen van andere adviesraden.

Voorzitter en secretaris

pdf Leidraad over voorzitter en secretaris, hun opdrachten en hun profiel

Jeugdwerk

Kinderopvang vertoont heel wat raakpunten met het jeugdwerk, zoals de +12-jarigen, de toegankelijkheid, de kinderparticipatie, enz. 
Bovendien worden er bij voorkeur bruggen geslagen tussen school, opvang, speelplein, Grabbelpas, jeugdbeweging, teken- of muziekacademie, sportclub, enz.

Om van elkaar te leren en om samenwerkingsverbanden te smeden, heeft het jeugdwerk het best een stem in het Lokaal Overleg Kinderopvang.

De gemeenteraad of de raad van het OCMW neemt hierover een eindbeslissing.

Ouders

Oudercomités

  • Als vertegenwoordiger van de school
    • De schooldirectie en/of het organiserend bestuur van die school  beslist wie het als vertegenwoordiger afvaardigt voor het Lokaal Overleg Kinderopvang. Dit kan het oudercomité zijn, al is dit niet evident omdat leden van het oudercomité niet rechtstreeks betrokken zijn bij het schoolbeleid.
  • Als vertegenwoordiger van de ouders
    • Een verantwoordelijke van het oudercomité kan de ouders van de school vertegenwoordigen in het Lokaal Overleg Kinderopvang.

Individuele ouders

  • De vertegenwoordiging van de ouders kan via oudercomités, de Gezinsbond of de gemeentelijke gezinsraad, maar ook individuele ouders kunnen deelnemen.
  • De gemeenteraad of de raad van het OCMW neemt hierover een eindbeslissing.

Scholen

Welke scholen?

de beleidsdoelstellingen voor kinderopvang worden mee gedragen door de scholen die:

  • kinderopvang aanbieden (lokale actoren)
  • een beroep doen op kinderopvang voor en na schooltijd (gebruikers)

Elke school of scholengemeenschap moet de kans krijgen een afgevaardigde aan te wijzen. Welke school effectief wordt opgenomen is afhankelijk van het aantal lokale actoren en van wat de gemeenteraad of de raad van het OCMW ervaart als een werkbaar Lokaal Overleg Kinderopvang:

  • Maximaal scenario
    • Het lokaal bestuur vraagt aan alle scholen of scholengemeenschappen een afvaardiging voor te dragen.
  • Minimaal scenario
    • Het lokaal bestuur kiest voor een Lokaal Overleg Kinderopvang met een beperkt aantal leden en vraagt de scholen of scholengemeenschappen 1 vertegenwoordiger voor te dragen. In dat geval is het voor de scholen of scholengemeenschappen belangrijk duidelijke afspraken te maken over de manier waarop deze vertegenwoordiger:
      • het standpunt van alle scholen/scholengemeenschappen zal meenemen in het beslissingsproces
      • de beslissingen van het Lokaal Overleg Kinderopvang zal terugkoppelen naar alle scholen/scholengemeenschappen

Wat?

Het Lokaal Overleg Kinderopvang is een forum waar scholen:

  • hun vragen en behoeften m.b.t. een kwaliteitsvolle kinderopvang kenbaar kunnen maken aan lokale beleidsverantwoordelijken en de opvang
  • afspraken kunnen maken met de opvang

Mogelijke onderwerpen:

  • de doorstroming en naadloze overgang van de kinderopvang naar de kleuterschool
  • op mekaar afstemmen van schooltijd en opvang voor en na de schooltijd
  • opvang op snipperdagen, tijdens korte en lange schoolvakanties

Politieke partijen

Politieke partijen kunnen deel uitmaken van het Lokaal Overleg Kinderopvang, maar het is niet evident. Het Lokaal Overleg is op de eerste plaats een vertegenwoordiging van lokale actoren en gebruikers en geeft advies aan het lokaal bestuur, los van partijpolitieke programma’s. De politieke discussie over het lokale kinderopvangbeleid heeft geen plaats binnen het Lokaal Overleg Kinderopvang, maar binnen de gemeenteraad of de OCMW raad.

De gemeenteraad of de raad van het OCMW moet hierin zijn verantwoordelijkheid nemen en beslist of:

  • vertegenwoordigers van politiek partijen deel uitmaken van het Lokaal Overleg Kinderopvang
  • deze vertegenwoordigers wel of geen stemrecht hebben in het Lokaal Overleg Kinderopvang.

Vakbonden

Al wie plaatselijk een functie vervult in de opvang van kinderen, kan deel uitmaken van het Lokaal Overleg Kinderopvang.

Vakbonden zijn de stem van (werkende) ouders, hebben aandacht voor de economische functie van kinderopvang en kunnen bijgevolg deel uitmaken van het Lokaal Overleg Kinderopvang.

Of vakbonden ook effectief deel uit maken van het Lokaal Overleg Kinderopvang hangt af van de lokale situatie: algemene uitgangspunten bij de samenstelling van adviesraden, tradities binnen het Lokaal Overleg Kinderopvang, ….

Lokaal moet ook worden uitgemaakt of:

  • het wenselijk is dat 1 of meerdere vakbonden worden opgenomen
  • zij deelnemen als stemgerechtigde leden dan wel als deskundigen zonder stemrecht

De eindbeslissing over dit alles ligt bij de gemeenteraad of raad van het OCMW die de samenstelling van het Lokaal Overleg Kinderopvang bekrachtigt.

Vakbonden die geen deel uitmaken van het Lokaal Overleg Kinderopvang kunnen het Lokaal Overleg Kinderopvang ten allen tijde informeren over de vastgestelde behoeften en de daaraan gekoppelde beleidsaanbevelingen.

Het staat het Lokaal Overleg Kinderopvang ook vrij de vakbonden eenmalig uit te nodigen om de behoeften en beleidsaanbevelingen te komen toelichten tijdens een vergadering van het Lokaal Overleg Kinderopvang.