Veilig slapen


Dino Droomt

Ook tijdens zijn dutjes wil Dino zorgeloos avonturen beleven! Net zoals de kinderen. Bekijk zijn slaapverhaaltje ‘Dino droomt’, leuk om voor te lezen!

Online leermodule Veilig Slapen

De leermodule laat je aan de hand van praktijkvoorbeelden, casussen, ervaringen, … stil staan bij de preventietips rond veilig slapen. Maar we laten je ook nadenken over je eigen aanpak.

Spel veilig slapen

Zoek de 10 fouten. Creëer zo een veilige slaapomgeving.

Leg een kind altijd op zijn rug te slapen

Een kind jonger dan één jaar moet je in een bed op de rug te slapen leggen. De organisator kan op vraag van de ouders een uitzondering toestaan met:

Tip

Je kan bij de kennismaking de ouders stimuleren om de baby vanaf de geboorte op zijn rug te slapen te leggen. Zo is het kindje de rugligging gewoon en kan de overgang van thuis naar de opvang vlot verlopen.


Rook nooit in de opvang

In de opvang is roken wettelijk verboden.

Meer weten

Blijf in de buurt en kijk, luister en voel regelmatig

Blijf in de buurt van een baby en hou toezicht, zowel overdag, als 's nachts.

Meer weten

Zorg voor een veilig bed en veilig bedmateriaal

  • Voor elk aanwezig kind moet er een veilig bed zijn. 
    • Er moeten niet zoveel bedden zijn als ingeschreven kinderen. Wel moeten kinderen die op hetzelfde moment willen slapen, elk in een apart bed kunnen.
  • Voor een kind jonger dan 18 maanden, is dit een veilig bed of wieg:
    • Het bed/wieg heeft minstens 2 spijlenwanden, een ventilerende bodem en een stevige passende matras.
    • Het voldoet ook aan de Europese normen (EN716 of EN 1130).
      • Als het eraan voldoet, is het niet nodig om de checklist hieronder te overlopen.
      • Als het geen EN-norm heeft, dan moet het aan een gelijkwaardig veiligheidsniveau voldoen. Dit kan je inschatten met deze pdf checklist (1MB).
  • Plaatsing van de bedden:
    • Vrije circulatie moet mogelijk zijn langs minstens één lange kant van het bed.
    • Tip: plaats ze ver genoeg van elkaar zodat de kinderen elkaar niet kunnen kwetsen of de bedden als opstap gebruiken om er uit te klimmen.
  • Andere bedden
    • Je kan een vouwbaar houten spijlenbed gebruiken.
    • Er zijn ook hoogslapers of stapelbedden voor baby’s en peuters te koop.
      • Voordelen: je bespaart plaats en je kan gemakkelijk het kind uit het bovenste bed halen.
      • Nadelen: je moet dieper bukken om een kind uit het onderste bed te halen en daarvoor heb je wat extra ruimte nodig.
      • Gebruik de veiligheidsvoorschriften van de producent, bv. voor de leeftijd van het kind in het bovenste bed. Zorg dat de wanden altijd correct gesloten zijn.
    • Een rustbed kan vanaf ongeveer 18 maanden.
  • Zorg ervoor dat een eventuele evacuatie vlot kan verlopen. Oefen dan ook geregeld de evacuatie uit de slaapruimte zodat ook dit routine wordt. Houd bij deze evacuatieoefening rekening met een aantal extra risico’s die het gebruik van stapelbedden met zich meebrengt:
    • De openingssystemen. Tijdens een evacuatie kan dit bemoeilijkt worden door het dragen van handschoenen door de brandweer. Dit vraagt extra tijd.
    • Zet de inplanting van de bedden op je evacuatieplan. Bij interventie met een beperkte zichtbaarheid door de rook, kan de brandweer moeilijk onderscheid maken tussen een kast en een stapelbed.
    • Het kind dat bovenaan ligt te slapen, ademt sneller schadelijke stoffen in. Het kind dat onderaan ligt, is moeilijk uit het bed te nemen omwille van het diep bukken, wat voor de brandweer moeilijk is door het dragen van de uitrusting. 
    • Om een evacuatie te bespoedigen, raadt de brandweer aan om, zeker bij dergelijke stapelbedjes, een rolbed te voorzien waarbij tijdens een evacuatie meerdere kinderen tegelijkertijd geëvacueerd kunnen worden.
    • Begin met de bovenste bedjes omwille van de rook die stijgt.

Zorg dat het kind het niet te warm krijgt

Zorg voor een goed evenwicht tussen kledij, bedmateriaal en omgevingstemperatuur zodat de kinderen het niet te warm krijgen.  

  • De slaapruimte moet geregeld verlucht worden.
  • Tijdens hitteperiodes kan airco nuttig zijn. Om verspreiding van ziektekiemen en luchtwegeninfecties te vermijden, neem je best volgende maatregelen:

Mijd geneesmiddelen die inwerken op de slaap

Sommige siropen of druppels zorgen voor een te diepe slaap. 

Meer weten

Zorg voor rust, regelmaat en wennen

Rust en regelmaat hebben een goede invloed op de slaap. Een plotse verandering, zoals de start van de kinderopvang, druk bezoek of een verhuis kan door de baby als stresserend worden ervaren. Dit kan het slaappatroon veranderen en verhoogt de kans op wiegendood. Door een kind aan de opvang te doen wennen en extra toezicht tijdens de eerste opvangdagen te voorzien, kan het risico worden verminderd.

Extra toezicht

Hou tijdens veranderingen en tijdens de eerste opvangdagen extra toezicht. 

Laat een kind geleidelijk aan wennen:

  • voor de eigenlijke start van de opvang
  • na een lange afwezigheid, vb. na een lange vakantie of ziekteperiode.

Dit kan door de overgang naar de kinderopvang geleidelijk aan te laten verlopen.

Voordelen

  • Door de overgang van de thuissituatie naar de opvang geleidelijk te laten verlopen, zal het kind minder stress ervaren. Het kind kan wennen aan een nieuwe omgeving, geuren, geluiden, stemmen van begeleidsters, een ander ritme, …
  • De vertrouwensrelatie tussen kind, zijn ouders en de begeleider kan groeien.
  • Je kan met de ouders praktische info uitwisselen over het dagritme en de gewoontes van het kind en over de werking van de opvang.

Aanpak

  • Je kan zelf bepalen hoe je de kinderen aan de opvang laat wennen. Elke opvang heeft een eigen werking.
  • Het ene kind heeft meer tijd nodig dan het andere kind om te wennen. Ook de ouders kunnen meer tijd nodig hebben om een band op te bouwen met de opvang. 

Tips

  • Moedig ouders aan om hun kind te laten wennen en zeg waarom.
  • Organiseer het wennen kort voor de eigenlijke start van de opvang.
  • Las best meerdere bezoeken in, verspreid over 1 tot 2 weken.
  • Breid de verblijfsduur geleidelijk aan uit.
  • Als je merkt dat het kind veel huilt, moeilijk slaapt of vermoeid is, kan je de wenperiode aanpassen en de wenperiode verlengen.
  • Respecteer het slaap- en waakritme van het kind.
  • Zorg, indien mogelijk, voor een voldoende aanwezigheid van het kind in de opvang en een zekere regelmaat in het opvangschema.
  • Bespreek de facturatie vooraf met de ouders.
  • Verhoog het toezicht tijdens de wenmomenten.
  • Laat het kind en de ouders tijdens het wennen al eens oefenen met de verschillende aspecten die deel uitmaken van een  opvangdag. 

Voorbeeld 1 

dag 1: samen met een ouder voor een korte tijd
dag 2: een uurtje zonder een ouder, niet in de opvang slapen
dag 3: wat langer zonder een ouder, niet in de opvang slapen 
dag 4: halve dag zonder een ouder, blijven slapen
dag 5: nog eens zoals dag 4 of al een hele dag

Voorbeeld 2

dag 1: samen met een ouder voor een korte tijd
dag 2: samen met een ouder gedurende een halve dag, waarbij het kind verschillende situaties kan beleven: eten, slapen, spelen,...
dag 3: kort zonder een ouder, ook om het afscheid te oefenen
dag 4: langer zonder een ouder

Voorbeeld 3

Laat het kind gedurende 1 week halve dagen naar de opvang komen. De eerste dagen is een ouder een poosje aanwezig, nadien niet meer.

Ondersteunend materiaal

Heb je graag een extra duwtje in de rug? Ons ondersteunend materiaal helpt je om de preventietips toe te passen in jouw opvang.