Voeding en beweging


Buiten spelen is leuk, goed én gezond. Met de #buitenbabys wil Kind en Gezin zowel ouders als kinderopvang daarvan bewustmaken.
Maak ook van de kinderen en baby's in de opvang echte #buitenbabys: inspiratie en tips

Gezonde kinderdagverblijven

Hoe maak jij je opvang gezond en actief? Schrijf je in voor het project 'Gezonde kinderdagverblijven' van het Vlaams Instituut Gezond Leven. Je krijgt er vorming en leuke spelmaterialen. Meer weten

Infomap Kinderopvang: hoofdstuk Voeding

In het hoofdstuk pdf Voeding (2MB) vind je meer info over borst-, fles- en vaste voeding in de opvang. Je krijgt ook tips over gezond eten en bewegen.

Online leermodule gezonde levensstijl

Deze leermodule geeft je meer info en tips over evenwichtige voeding en beweging aan de hand van foto's, video's, oefeningen,... Om toegang te krijgen tot alle modules, maak je een nieuw account aan. Als je al een account hebt, kan je gewoon inloggen.

Affiche met overzicht voeding volgens leeftijd

Deze pdf affiche (1MB) geeft je een overzicht van welke ingrediënten je mag aanbieden op welke leeftijd.

Voedselhygiëne

In de gezinsopvang moet je altijd hygiënisch werken als je maaltijden klaarmaakt. De kinderopvang in groep moet ook voldoen aan bijkomende verplichtingen. Dit wordt gecontroleerd door FAVV. Om zich in orde te stellen, kan de opvang gebruik maken van een autocontrolegids, goedgekeurd door het FAVV.

Verplichtingen groepsopvang

Op het vlak van voedselhygiëne zijn er voor de groepsvang de wettelijke verplichtingen van het FAVV (Federaal Agentschap voor Veiligheid van de Voedselketen). Deze gaan over goede hygiënepraktijken, autocontrole, registratie, toelating en meldingsplicht. Je vindt ze terug in de autocontrolegids. Deze gids helpt je om een goed voedselveiligheidsbeleid op te stellen.

De autocontrolegids voedselveiligheid voor baby's en peuters.

De Voorlichtingscel van het FAVV geeft gratis vorming. Meer info en het inschrijvingsformulier vind je hier.

Verplichtingen gezinsopvang

Voor gezinsopvang volstaan eenvoudige hygiënepraktijken. Je past de gangbare hygiëneregels toe. Om je werkwijze te checken of verbeteren kan je de checklist hygiëne voor gezinsopvang gebruiken.

pdf Checklist voedselveiligheid gezinsopvang  
 

Wat zijn voedselinfecties en -vergiftiging?

Voedseltoxi-infecties zijn infecties die veroorzaakt worden door voedsel dat besmet is met ziekteverwekkende microben en hun giftige bijproducten (toxines), bv. door Salmonella, Listeria, monocytogenes, Escherichia coli, Clostridium botulinum, Staphylococcus aureus, enz.

  • Vaak kan je niet ruiken, zien of proeven dat voedsel besmet is.
  • Vaak voorkomende ziektetekenen zijn diarree, braken en koorts, met gevaar voor uitdroging. De gevolgen kunnen ernstig zijn, vooral bij jonge kinderen omdat hun afweersysteem nog niet in volle ontwikkeling is.
  • De oorzaak ligt in het verwaarlozen van de hygiëneregels: handen niet wassen, onvoldoende verhitten, onvoldoende snel afkoelen,... .

Waarom meer kans op besmetting in de opvang?

De kans op besmet voedsel is in de kinderopvang groter dan thuis:

  • een groter aantal aanwezige kinderen
  • meer verluiering en potjes
  • mogelijk meer personen die in contact komen met voedsel
  • mogelijk meer tijd tussen de bereiding en het opeten van de maaltijd

Borstvoeding

Moeders hebben op het werk recht op borstvoedingspauzes. Als de afstand tot de kinderopvang niet te groot is, kunnen ze hun kind in de opvang komen voeden. Zo niet, zullen ze hun moedermelk afkolven en meebrengen naar de opvang. Soms lukt het kolven op het werk niet en kan een kind naast borstvoeding, aanvullend flesvoeding krijgen.

Borstvoeding

  • Je maakt best vooraf afspraken met de mama over de momenten waarop ze borstvoeding zal geven.
    • Waarschuw je de mama als het kindje honger heeft of kan de mama zich alleen maar op vaste tijdstippen vrijmaken?
    • Wat gebeurt er als het kindje vroeger honger heeft? Geef je afgekolfde melk, een flesvoeding of kan je de mama telefonisch bereiken?
  • Voorzie een aangepast lokaal waar de borstvoeding gegeven kan worden. Volgens de wet moet deze plaats onopvallend, goed verlucht, goed verlicht, proper en behoorlijk verwarmd zijn.
  • Uitsluitend tot 6 maanden borstvoeding geven biedt gezondheidsvoordelen voor het kind. Daarom starten ouders vaak later met vaste voeding. Bespreek wijzigingen in het voedingsschema, zoals wanneer starten met vaste voeding, op voorhand met de ouders.
  • Bekijk ook: De Bakermat: borstvoeding en kinderopvang  

Afgekolfde melk

  • De afgekolfde melk wordt meegebracht in een flesje, potje of bewaarzakje. De mama vermeldt de naam van het kindje en de datum van het afkolven erop.
  • bespreek op voorhand met de mama wat te doen als de baby niet genoeg heeft met de afgekolfde melk.
  • In de pdf infomap voeding  (2MB)zie je aan de hand van foto's hoe je best moedermelk bewaart en voorbereidt om ze daarna aan de baby te geven.

Flesvoeding

Maak de flesjes klaar net voor het gebruik.

Poedermelk is niet steriel. Door de melk op voorhand klaar te maken en te bewaren, kunnen gevaarlijke bacteriën zich in de melk ontwikkelen. De baby kan hiervan ziek worden. Flesjes worden best niet thuis bereid en meegenomen naar de opvang.

Veilig meenemen en bereiden

Er zijn verschillende manieren om flesjes veilig naar de opvang mee te nemen en daar klaar te maken:

  • Ofwel brengen de ouders het vereiste aantal lege gesteriliseerde en gelabelde flesjes mee.
    • Je bewaart deze flesjes samen met het poeder voor zuigelingenvoeding op een afgescheiden, droge en koele plaats (niet boven of onder een elektrisch toestel dat warmte of waterdamp afgeeft).
    • Je bereidt dan de flesjes zoals afgesproken met de ouders.
  • Ofwel vullen de ouders thuis de gesteriliseerde, droge flesjes met de juiste hoeveelheid poeder.
    • De speen moet omgekeerd in de fles en afgesloten worden met het dekseltje.
    • Je kan dan net voor het gebruik het water toevoegen.
  • Ofwel vullen de ouders thuis de gesteriliseerde flesjes met de juiste hoeveelheid water en doen ze het melkpoeder in verdeelschaaltjes.
  • Je kan dan net voor het gebruik het poeder toevoegen.
    Er bestaan speciale doosjes om de juiste hoeveelheid poeder per fles mee te nemen naar de kinderopvang.
  • De flesjes worden vervoerd op maximum 20 à 22 °C (kamertemperatuur), bij aankomst onmiddellijk in de koelkast geplaatst en nog dezelfde dag opgebruikt. 
  • In de pdf infomap voeding  (2MB)zie je aan de hand van foto's hoe je best een flesje bereidt en geeft.

Reinigen en steriliseren

  • Je spoelt meteen na de voeding de fles uit met water om melkresten te verwijderen.
  • De ouders zorgen voor de grondige reiniging en sterilisatie van de flesjes en spenen.

Vaste voeding

Ten laatste op 6 maanden is het noodzakelijk om naast borstvoeding of melkvoeding ook te starten met een evenwichtige vaste voeding. Veel ouders starten tussen 4 en 6 maanden met groente- en fruitpapjes. In het begin geef je ze fijn gepureerd, zonder stukjes. Naarmate de mond- en kauwspieren zich verder ontwikkelen, kan je ook papjes met kleine stukjes aanbieden. Pas de voeding dus steeds aan het kindje aan. Vanaf 18 maanden kan een peuter geleidelijk aan mee-eten met volwassenen.

Meer weten

Bewegen en beperken van stilzitten

Voldoende bewegen is net zo belangrijk als gezond eten en drinken. Een actieve levensstijl heeft een positief effect op de gezondheid. Zowel op korte als op lange termijn. Het loont om van bij het begin gewoontes met zoveel mogelijk beweging te stimuleren. Ook voor baby's en peuters.

Kleine kinderen liggen of zitten vaak langdurig stil, als ze slapen, maar ook als ze gevoed, vervoerd of verschoond worden. De stijging in sedentair (zittend) gedrag is een van de belangrijkste oorzaken van overgewicht bij kinderen. Terwijl beweging de groei, de ontwikkeling en de mentale weerstand stimuleert en de kans op hart- en vaatziekten en diabetes type 2 vermindert.

Daarom is beweging zo belangrijk. En het goede nieuws is dat bewegen heel erg gemakkelijk is. Iedereen kan het. En het hoeft geen grote inspanning te kosten.

Meer info, tips en materiaal vind je hier.