Sterke daling van het aantal interlandelijke adopties

4 oktober 2013

Er liggen verschillende oorzaken aan de basis van deze sterke daling. Eerst en vooral is dit een algemene internationale trend. Het aantal kinderen in de landen van herkomst dat nood heeft aan een adoptie in het buitenland is sterk gedaald in de 'klassieke' herkomstlanden zoals India, China en heel Zuid-Amerika. Dit was de afgelopen jaren al te zien, ook in andere Europese landen met dalingen tot meer dan 35%. Daarnaast zijn de kinderen die geadopteerd kunnen worden vaak kinderen met speciale behoeften. Voor deze kinderen is het niet altijd evident om kandidaat-adoptieouders te vinden. Tenslotte zijn er het afgelopen jaar enkele evoluties geweest in herkomstlanden waar de Vlaamse adoptiediensten mee samenwerken waardoor de daling zo uitgesproken is in Vlaanderen.

Ethiopië
De adoptiedienst Ray of Hope kreeg vanuit Ethiopië de vraag om plaatselijke projecten financieel te steunen. Dit werd door de adoptiedienst eerst grondig onderzocht. Tijdens dit onderzoek, dat meer dan 6 maanden duurde, werden er geen kinderen geplaatst noch toegewezen. Ondertussen werden de voorwaarden tot samenwerking opnieuw vastgelegd en kon de werking worden heropgestart. Deze opschorting heeft uiteraard een grote invloed gehad op het aantal kinderen dat via deze dienst konden geplaatst worden.

Zuid-Afrika
De adoptiedienst FIAC-Horizon heeft een lange samenwerking in Zuid-Afrika met de daar erkende dienst ABBA. Begin dit jaar besliste de centrale autoriteit van Zuid-Afrika (SACA) dat ABBA met te veel buitenlandse adoptiediensten samenwerkte. Het Vlaams Centrum voor Adoptie kreeg het bericht dat FIAC-Horizon een nieuwe samenwerking zou worden voorgesteld. Er is  pas recent een evolutie in dit dossier. SACA meldde half september dat er een principieel akkoord is over een nieuwe dienst maar de details zijn nog onbekend. Totnogtoe zijn er weinig plaatsingen uit dit land.

Polen
Afgelopen jaren konden telkens een tiental kinderen in een Vlaams gezin geplaatst worden uit dit land. In 2013 nog geen enkel kind. De oorzaak hiervan ligt voornamelijk in het feit dat Polen steeds minder nood heeft aan adoptieouders, zeker voor jonge kinderen. De vraag naar buitenlandse adoptieouders is daar sterk gedaald.


Nieuwe kanalen
Het VCA werkt samen met de adoptiediensten aan verschillende nieuwe kanalen. Op dit ogenblik lopen er proefdossiers in Burkina Faso, Togo, Haïti, Nigeria, Chili, Honduras, Congo, Kameroen, Bulgarije, Kenia, Oeganda, Guinée en Gambia. Er is een accreditatieaanvraag lopende in El Salvador (waarna proefdossiers kunnen worden opgestart). De proefdossiers in Kenia zijn positief afgerond en de wachtlijst is dus recent geopend. Voor de evaluatie van de proefdossiers uit Oeganda is er eind oktober een missie gepland van het VCA in samenwerking met de adoptiedienst. Tijdens deze missie zal nagegaan worden welke problemen zich precies stelden en hoe deze kunnen worden opgelost.

Er lopen prospecties in veel verschillende landen. In het kader van de prospectie naar Vietnam ondernam het VCA eind september een missie. Het VCA kon ter plaatse het administratief samenwerkingsprotocol afsluiten met de bevoegde autoriteit. Hierdoor kan één Vlaamse adoptiedienst een erkenning vragen bij deze overheid om te mogen werken in het land.

We stellen vast dat nieuwe landen van herkomst ofwel een kleine nood aan kandidaat-adoptieouders hebben ofwel vooral kandidaat-adoptieouders zoeken voor kinderen met special needs ofwel een grote nood hebben aan ouders maar weinig structuren/middelen hebben om een betrouwbare adoptie te kunnen realiseren. Het VCA en de adoptiediensten doen blijvende inspanningen om samen te werken met betrouwbare kanalen waar kinderen nood hebben aan adoptie.


Instroombeheer
Het instroombeheer trad dit jaar in werking. Hierdoor mogen er in 2013 maar 57 kandidaat-adoptieouders starten met een voorbereiding. Vanaf 2014 kunnen er minstens 100 kandidaten starten. Het effect van dit instroombeheer zal dus niet onmiddellijk zichtbaar zijn. Aangezien er ouders gezocht worden voor zeer uiteenlopende kindprofielen is het ook niet aangewezen om de instroom volledig stop te zetten. Het is belangrijk dat voor alle goedgekeurde kanalen voldoende kandidaat-adoptieouders gevonden worden die open staan voor de kinderen die in deze landen geadopteerd kunnen worden.


Aantal plaatsingen 2013

Land van herkomst 2012 2013 (januari t.e.m. augustus)
Bulgarija 2 -
Burkina Faso 1 -
China 15 4
Ethiopië 78 30
Filippijnen 4 2
India 3 -
Kenia - 3
Marokko - 1
Oeganda - 2
Polen 10 -
Thailand 1 2
Zuid-Afrika 8 2
Totaal 122 46