Het Vlaams Centrum voor Adoptie op missie in Ethiopië

15 december 2014

Het doel van de missie was tweeledig. Enerzijds wilden we een controle doen op de huidige werking en anderzijds was het de bedoeling om afspraken te maken rond dossiersamenstelling zodat geadopteerden gemakkelijker hun roots kunnen terugvinden.

Om deze doelstellingen te bereiken heeft het VCA ontmoetingen gehad met iedereen die betrokken is bij het adoptieproces ter plaatse. Het gaat daarbij om de bevoegde autoriteit MOWCYA (Ministry of Women, Children and Youth Affairs) zowel de regionale afdelingen als de federale (overkoepelende) afdeling. Daarnaast waren er ook gesprekken met de rechtbanken en de politiediensten. Alle weeshuizen waar de Vlaamse adoptiediensten mee werken en hun contactpersonen werden bezocht. Er was tenslotte nog een gesprek met een geboortemoeder, een overleg met de Belgische en Franse ambassade en met Unicef.

Subsidiariteit

Uit al deze gesprekken blijkt dat de Ethiopische overheid steeds meer belang hecht aan subsidiariteit waarbij kinderen pas in interlandelijke adoptie vertrekken als er geen alternatieven zijn in Ethiopië. Voor alle kinderen die voorgesteld worden voor interlandelijke adoptie is er een onderzoek gebeurd door de lokale MOWCYA, de politie en het weeshuis. Dit gebeurt echter nog niet overal even nauwgezet door gebrek aan ervaring en/of opleiding. Het blijft dus belangrijk om als ontvangend land een goede controle te doen op de weeshuizen en contactpersonen. Het VCA concludeerde dat bij sommige weeshuizen bijgestuurd moet worden in de werking zodat zij de subsidiariteit beter garanderen.

Wachttijd

In Vlaanderen wachten nog veel kandidaat-adoptieouders op een toewijzing uit Ethiopië. De wachttijd loopt op doordat er de afgelopen jaren een sterke daling was van het aantal plaatsingen uit dit land. De missie heeft aangetoond dat er niet direct een stijging van het aantal adopteerbare kinderen zal zijn, integendeel. Door de inspanningen van de plaatselijke overheden, zullen meer kinderen in Ethiopië kunnen opgevangen worden waardoor de nood aan buitenlandse adoptieouders zal blijven dalen. Dit betekent niet dat er geen adoptieouders meer nodig zijn, ook voor kinderen die ouder zijn dan 6 jaar of met een medisch probleem, blijven zij ouders zoeken.

Roots/dossiersamenstelling

Tijdens het overleg met de weeshuizen heeft het VCA uitgelegd wat het belang is van uitgebreide en volledige adoptiedossiers. Er zijn afspraken gemaakt om de dossiers zo volledig mogelijk te krijgen bij kindtoewijzing. De informatie in de dossiers zal zo beter aansluiten bij de vragen die geadopteerden hebben.
Alle betrokkenen (weeshuizen, contactpersonen, …) zijn zeer bereid om te helpen zoeken. Ze begrijpen het belang maar het is niet zeker dat er ook iedere keer gevonden kan worden. Dit komt o.a. doordat de aandacht voor en het belang van volledige dossiervorming nog relatief nieuw is en er de afgelopen jaar ook een aantal weeshuizen gesloten werden of grote personeelswissels kenden. Geadopteerden kunnen bij de weeshuizen langsgaan (na een afspraak) om hun dossier te bekijken maar ze moeten er dus rekening mee houden dat al hun vragen niet altijd beantwoord zullen worden.

Nazorgrapporten

Het VCA werd door verschillende gesprekspartners aangesproken op het belang van de nazorgrapporten. Via deze rapporten blijven zij op de hoogte van hoe het adoptiekind evolueert. Het is voor  hen belangrijk om te weten dat de kinderen goed opgevangen zijn. Dit blijkt in de publieke opinie in Ethiopië ook zeer sterk te leven. Er is vrees dat kinderen via interlandelijke adoptie fout terechtkomen.
Daarnaast dienen de nazorgrapporten ook om geboorteouders te informeren. Geboorteouders die vragen stellen aan het weeshuis of anderen, worden steeds ontvangen. Als de nazorgrapporten beschikbaar zijn worden deze ook met hen gedeeld. Er blijken soms problemen te zijn om de rapporten van de centrale zetel van het tehuis naar de plaatselijke afdeling te krijgen. Het MOWCYA heeft expliciet gezegd dat de nazorgrapporten bij de plaatselijke weeshuizen moeten terechtkomen aangezien de geboorteouders daar zullen langsgaan. Het VCA heeft hierover overleg gehad met de betrokken tehuizen.

En nu?

Het VCA heeft de conclusies van de missie met de betrokken adoptiediensten besproken. Er zal nog steeds uit Ethiopië geadopteerd worden mits aanpassingen aan de kinddossiers en een strikte controle van iedereen die betrokken is in het proces. 
We verwachten dat het aantal adopties niet zal stijgen en de wachttijd voor kandidaat-adoptieouders ook niet zal dalen. De missie toont echter wel aan dat de Ethiopische partners veel belang hechten aan correcte adopties met adopteerbare kinderen en met respect voor subsidiariteit bij interlandelijke adopties.
Via de adoptiediensten blijft het VCA ook oproepen dat de adoptieouders en adoptiekinderen het herkomstland op de hoogte blijven houden via de nazorgrapporten.