Meer dan 1 gezin op 6 betaalt 5,15 euro of minder in de kinderopvang

3 juni 2018

Op maandag 4 juni 2018 stellen Caritas en de Gezinsbond tijdens een studiedag de resultaten voor van hun onderzoek naar toegankelijke kinderopvang. Kind en Gezin waardeert de inspanningen om het belang van toegankelijkheid en sociale functie in de kinderopvang te benadrukken maar heeft bedenkingen bij de validiteit van de resultaten en bij de conclusies die daaruit volgen.

Na analyse van de gebruikte methodologie en de resultaten van het onderzoek komt Kind en Gezin tot deze bevindingen:
  • Het onderzoek is gebeurd bij 375 gezinnen en vertegenwoordigt minder dan 0,37% van alle gezinnen die opvang gebruiken. Er kunnen op basis daarvan geen algemene conclusies worden getrokken.
  • De 375 deelnemende gezinnen zijn geen representatieve weerspiegeling van de gezinnen die opvang gebruiken. Het aandeel hoogopgeleide gezinnen is beduidend hoog en kwetsbare gezinnen komen in veel mindere mate aan bod. 
  • Ook de onderzochte kinderopvangvoorzieningen zijn niet representatief voor de opvang: voorzieningen waar ouders volgens inkomen betalen zijn ondervertegenwoordigd. 
De conclusies van het onderzoek suggereren dat de overheid weinig inzet op toegankelijkheid. Dat gaat voorbij aan de initiatieven die vandaag op lokaal vlak gebeuren onder meer via de Huizen van het Kind. Bovendien is de sociale functie in de kinderopvang voor Kind en Gezin heel belangrijk. Er wordt heel wat geïnvesteerd.

  • Meer dan 1 gezin op 6 (17,5%) maakte in 2017 gebruik van een minimumtarief van 5,15 euro, 3,09 of 1,62 euro. 
  • De sociale functie van de kinderopvang wordt systematisch versterkt via een uitbreiding van de inkomensgerelateerde opvang. Bijna 75% van alle opvangplaatsen werkt nu met inkomenstarief. Gemiddeld betalen ouders in 2017 14,23 euro voor een opvangplaats. Dit is slechts een fractie van de kost van het organiseren van een duurzame kinderopvangplaats, wat wij ongeveer tot 60 euro ramen.
  • Via de plussubsidie subsidiëren we voorzieningen die extra opdrachten opnemen om kwetsbare gezinnen te ondersteunen. Het aantal plaatsen met deze subsidie groeide van 513 in 2014 tot 1774 in 2017. Dank zij de KOALA-oproep in 2018 en de uitbreiding in 2019 komen er nog 763 dergelijke plaatsen bij. KOALA zorgt eveneens voor een vernieuwend en structureel aanbod van kind- en ouderbijeenkomsten voor het realiseren van rechten van gezinnen.
  • Het toeleiden van gezinnen naar de kinderopvang kan gebeuren door een sterk lokaal geïntegreerd gezinsbeleid waarbij verschillende actoren de handen in mekaar slaan. Daarom wordt sterk ingezet in de uitbreiding van de lokale netwerken via de Huizen van het Kind en de lokale loketten kinderopvang. Kind en Gezin stelt hiervoor veel ondersteunend materiaal ter beschikking: doe-pakket toegankelijke kinderopvang, communicatie met ouders en inspiratie voor ‘bestellen is betalen’
We erkennen dat het systeem van ‘bestellen is betalen’ een delicaat evenwicht is tussen de flexibiliteit die gezinnen nodig hebben en de financiële leefbaarheid voor organisatoren. Belangrijk hierbij is dat ouders ondersteund worden in hun samenwerking met de kinderopvang op dit vlak. Kind en Gezin is in ieder geval voorstander van het rekening houden met de gezinsvakantie en de ziekteperiodes.