Omgaan met mensen


Mensen leren kennen

In de omgang tussen moeder en baby is het belangrijk dat de moeder ingaat op wat de baby doet. Zij laat hem initiatief nemen, volgt hem en zorgt ervoor dat hij zelfvertrouwen krijgt in de omgang met andere mensen. Pas als een kind beseft dat het binnen een relatie zelf macht heeft, kan het rekening houden met anderen.

De omgang binnen een gezin bepaalt sterk tot welke volwassene een kind zal opgroeien. Dat kan vlot zijn in de omgang of star, eerder sociaal of meer op zichzelf gericht, … Broers en zussen zijn oefenmateriaal om sociale eigenschappen te oefenen.

Mensen leren kennen of mensenkennis betekent wat iemand over medemensen gaandeweg te weten gekomen is. Niet over individuen, maar over ‘de mens’. Het valt niet te onderschatten hoe snel een kind al mensenkennis opdoet. Het weet al snel dat het van verschillende mensen verschillende dingen kan verwachten. Bv. een peuter vraagt al snel bij oma om een snoepje als hij ondervindt dat oma nogal gul is met snoep uitdelen.

In de opvang

De kinderopvang is vaak de eerste plek buiten het gezin waar het kind veel vertoefd. Het kind komt er in contact met diverse achtergronden en ontwikkelt sociale contacten. Een kind kan zo op een positieve manier kennismaken met de onderlinge verschillen en elkaars overeenkomsten inzien. In hoeverre dat kan hangt af van zijn ontwikkeling.

Peuter

  • De contacten onder peuters verlopen in het begin vrij vluchtig en oppervlakkig.
  • Een peuter speelt nog niet samen en kan nog niet delen.
  • Een peuter wil zijn speelgoed vaak niet afstaan. Wees niet te streng als dat gebeurt, maar bevestig hem er ook niet in.
  • Groepsactiviteiten zijn nog niet evident op deze leeftijd. Moedig een peuter niet overdreven aan om hieraan deel te nemen.   

Kleuter

  • Een kleuter richt zich meer en meer op de groep.
  • Een kleuter speelt meer met anderen, maar de conflicten zijn talrijk.
  • De eerste gevoelens van een speciale band met iemand komen al op vierjarige leeftijd voor.
  • Een kleuter leert stilaan met anderen rekening te houden. Stel duidelijke regels op en leg uit waarom rekening houden met elkaar zo belangrijk is.
  • Een kind moeten leren dat het anderen niet mag beoordelen op grond van verschillen in geslacht, afkomst, fysieke kenmerken, ...
  • Geef zelf het goede voorbeeld.

Lagereschoolkinderen

  • Vanaf de lagere school zijn er meer duurzame vriendschappen en vaste groepjes.
  • Het groepsgevoel bereikt zijn hoogtepunt en begeleiders moeten minder tussenbeide komen.
  • De wijze van ruziemaken hangt af van de ontwikkelingsfase: eerst slaan, vervolgens schreeuwen en schelden en ten slotte min of meer rustig overleg.
  • Begin zelf niet te schreeuwen en sla nooit, want dan krijgt een kind een reden om de volgende keer zelf agressief te zijn.
  • Kies geen partij. Laat kinderen de ruimte om hun conflicten zelf op te lossen. Grijp enkel in als het nodig is.

Tips voor de begeleider

  • Binnen een groep is het belangrijk om elk kind apart te leren kennen en positieve aandacht te geven.
  • Maak het mogelijk dat kinderen met elkaar spelen en geef hun de ruimte om zelf initiatieven te nemen. Of geef spelimpulsen en laat hen dan overnemen. 
  • Elk kind wordt tijdens het spel heel vaak afgewezen. Kinderen blijven wel proberen, ze kunnen tegen een stootje. Conflicten zijn leermomenten en vaak komen de kinderen er zelf wel uit. Als het de kinderen niet lukt, help hen dan een handje.
  • Zorg voor duidelijke afspraken en regels, liefst in overleg met de kinderen.
  • Let erop dat de kinderen niet voortdurend allerlei bevelen of verboden krijgen. Dan geeft het tegengestelde effect. Kinderen leren met vallen en opstaan met de regels omgaan. 
  • Geef kinderen verantwoordelijkheden over eenvoudige praktische zaken, zoals de tafel dekken, afruimen, opruimen, ... Ze kunnen ook perfect andere kinderen troosten. 
  • Splits eventuele leefgroepen eens op in kleine groepjes. Kinderen hoeven niet altijd allemaal samen te leven in één leefgroep.
  • Overleg met de eventueel andere leefgroepen. Breng af en toe kinderen uit verschillende leefgroepen samen. Zowel voor de kinderen als voor de begeleiders kan dit leuk zijn.

Meer weten?

Websites
Boeken