Kinderopvang


Ondersteuning of info nodig?

Als organisator in de kinderopvang kan je je gratis laten begeleiden voor je pedagogisch beleid, het beheer van je zaak, de opmaak van procedures of je kwaliteitshandboek, ... Dit kan bij de pedagogische ondersteuningsorganisaties, VoorZet, Unizo, 't Opzet, Agentschap Ondernemen en de andere partners van Kind en Gezin.
 

Nieuwsbrief Kinderopvang

Schrijf je in op onze nieuwsbrief kinderopvang. Er staan geregeld nieuwe vormingsmogelijkheden in.

Opgelet voor misleidende reclame voor opleidingen via afstandsonderwijs

Enkele organisaties maken misleidende reclame voor hun opleiding via afstandsonderwijs. Ze beweren dat de opleiding tot een erkend diploma leidt en vermelden dat ze erkend zijn door de Vlaamse overheid. Dit klopt niet: hun afgeleverde certificaten hebben geen erkende, formele waarde in Vlaanderen. Heb je twijfel of een opleiding voldoet? Contacteer dan Kind en Gezin.

Vereiste kwalificaties en attesten

Omdat gekwalificeerde medewerkers belangrijk zijn voor een kwaliteitsvolle kinderopvang, moet iedereen in de kinderopvang ten laatste in 2024 kwalificaties hebben. Dit kan op verschillende manieren: via een diploma, een ervaringsbewijs, certificaat. Er zijn zowel mogelijkheden in het secundair, hoger of volwassenenonderwijs. Meer weten over de nodige kwalificaties

Opleidingen secundair en hoger onderwijs

Secundair onderwijs

Sommige vereiste diploma's in de kinderopvang kan je behalen in het secundair onderwijs. Zo kan je bijvoorbeeld met een diploma kinderzorg kinderbegeleider worden of verantwoordelijke van een kleinere groepsopvang.

Hoger onderwijs

Voor sommige functies (bv. verantwoordelijke van een grotere opvang) heb je een specifiek diploma van het hoger onderwijs nodig.
  • Bachelor in de Pedagogie van het Jonge Kind: deze bacheloropleiding is een goede voorbereiding op een job in de kinderopvang. Ze biedt een brede basisvorming over de opvoeding van kinderen, de samenwerking met diverse gezinnen en het begeleiden van een team van medewerkers.
  • Ook bepaalde andere opleidingen uit het hoger onderwijs komen in aanmerking om te werken in de kinderopvang.

Proef van de opleiding 'begeleider in de kinderopvang'

Wil je proeven van de opleiding ‘begeleider in de kinderopvang’? Dat kan via de proefmodule van een CVO in jouw regio. Deze module kan je ’s avonds of in het weekend volgen of deels via afstandsonderwijs.
Heb je de smaak te pakken? Dan kan je de rest van de modules volgen om je volledige kwalificatie te behalen.

Je kan hiervoor de opleidingscheques van de VDAB gebruiken als je aan de voorwaarden voldoet.

Certificaat begeleider kinderopvang in het volwassenenonderwijs

  • De opleiding wordt gegeven in de centra voor volwassenenonderwijs (CVO).
  • Wie slaagt in deze opleiding van 1.280 uren:
    • krijgt een certificaat dat erkend is door Onderwijs en Kind en Gezin.
    • kan aan de slag als kinderbegeleider van baby's en peuter of begeleider in de buitenschoolse opvang (schoolkinderen).
  • Wie slaagt in deze opleiding én al een diploma secundair onderwijs behaald heeft of slaagt in de Aanvullende Algemene Vorming (AAV) van het CVO, behaalt een diploma beroepssecundair onderwijs.
  • pdf Opleidingsaanbod
  • Adressen CVO

Certificaat begeleider buitenschoolse opvang in het volwassenenonderwijs

  • De opleiding wordt gegeven in de centra voor volwassenenonderwijs (CVO).
  • Wie slaagt voor de opleiding van 920 uren:
    • krijgt een certificaat dat erkend is door Onderwijs en Kind en Gezin.
    • kan aan de slag als begeleider in de buitenschoolse opvang (schoolkinderen).
  • Wie slaagt in deze opleiding én al een diploma secundair onderwijs behaald heeft of slaagt in de Aanvullende Algemene Vorming (AAV) van het CVO, behaalt een diploma beroepssecundair onderwijs.
  • VDAB betaalt het cursusmateriaal en de opleidingskosten terug van de cursisten die geslaagd zijn voor de startopleiding 'begeleider buitenschoolse kinderopvang' (zie verder) en die deeltijds in de kinderopvang werken en deeltijds werkzoekend zijn.
  • Onderwijsaanbod
  • Meer weten over doelgroepwerknemers

Startopleiding begeleider buitenschoolse opvang in het volwassenenonderwijs

  • Deze opleiding wordt gegeven in de centra voor volwassenenonderwijs (CVO). Ze is bedoeld voor personen die: 
    • voltijds werkzoekend zijn en in de kinderopvang willen werken 
    • deeltijds in de kinderopvang werken, deeltijds werkzoekend zijn en die geen kwalificatie hebben om als begeleider in de kinderopvang te werken 
  • De startopleiding omvat 5 modules: 
    • 160 uur theorie: kennismaken met kinderopvang, omgaan met het schoolgaande kind, spelen en observeren, rapporteren en reflecteren
    • 100 kinduren praktijk 
  • De opleiding wordt door VDAB erkend als beroepsopleiding. VDAB betaalt het inschrijvingsgeld en het cursusmateriaal. 
  • Wie slaagt voor de opleiding, krijgt 5 deelcertificaten. Deze komen in aanmerking om te werken als: 
    • begeleider buitenschoolse opvang, op voorwaarde dat maximaal 50% van de begeleiders in de opvang met een erkend studiebewijs of ervaringsbewijs werkt
    • een doelgroepwerknemer die aangeworven is in het kader van het Generatiepact
  • Wie daarna de volledige opleiding van begeleider volgt (zie hierboven), krijgt een vrijstelling voor de modules die men reeds volgde en doet ook opvang van baby’s en peuters.  

Modules 'Kennismaken met de gezinsopvang' en 'Werken in de kinderopvang'

  • Kinderbegeleiders gezinsopvang (de vroegere onthaalouders) moeten één of twee modules gezinsopvang volgen vooraleer ze kunnen starten met de opvang van kinderen. Daarnaast moeten kinderbegeleiders bepaalde kwalificaties hebben of ze behalen.
    • Starters die de nodige kwalificaties hebben, volgen 1 module: ‘Kennismaken met de gezinsopvang’ (20 uur).
    • Starters die niet de nodige kwalificaties hebben, volgen 2 modules: ‘Kennismaken met de gezinsopvang’ (20 uur) en ‘Werken in de kinderopvang’ (20 uur).
  • Voor deze 40 uur krijg je een vrijstelling binnen de CVO-opleiding ‘Begeleider in de kinderopvang’.
  • Je kan hiervoor een afwijking vragen als:
    • je voor 1 april 2014 gewerkt hebt binnen de gezinsopvang als gemelde, zelfstandige onthaalouder of aangesloten onthaalouder;
    • je na 1 april 2014 als kinderbegeleider gewerkt hebt in een vergunde gezinsopvang.
  • In de film van VBJK ‘Groeien in de Kinderopvang’ ontdek je welke opleiding- en begeleidingsmogelijkheden kinderbegeleiders gezinsopvang ondersteunen in hun job.
  • pdf Opleidingsaanbod

Levensreddend handelen kinderopvang

Verantwoordelijken en kinderbegeleiders moeten een attest van kennis van levensreddend handelen bij kinderen hebben.

Attest organisatorisch en financieel beheer in de kinderopvang

Elke nieuwe organisator die vanaf 1 januari 2015 een vergunning aanvraagt voor meer dan 18 plaatsen, heeft in zijn organisatie een persoon nodig die een attest organisatorisch beheer heeft

  • Dit attest moet je behalen voor je de vergunning kan aanvragen. Je kan dit door een korte opleiding te volgen bij Syntra
  • De cursus geeft inzicht in het ondernemen in de kinderopvang (subsidies, ondernemingsplan, basisprincipes boekhouden, statuut van zelfstandige,..). Het attest organisator beheer is niet hetzelfde als het attest bedrijfsbeheer.
  • Omdat deze opleiding bijdraagt tot je slaagkansen als sociaal ondernemer in de kinderopvang, is ze ook een aanrader voor organisatoren waarvoor de opleiding niet verplicht is. 
  • Praktisch:
    • Er is elk voor- en najaar een basisaanbod (één opleiding in een centrale campus). Dit aanbod kan worden uitgebreid naargelang er meer inschrijvingen zijn. 
    • Syntra past een minimum van 12 deelnemers per sessie toe. Het is dus mogelijk dat je wordt doorverwezen naar een campus verder van je woonplaats.
    • De opleiding bestaat uit 11 wekelijkse sessies van telkens 4 uur en kost 250 euro. Wie al een ondernemingsnummer heeft, kan het inschrijvingsgeld recupereren via de KMO portefeuille.
    • pdf Flyer Syntra (1MB)
  • Wie een gelijkwaardig diploma heeft, moet deze opleiding niet volgen. Meer info over het attest en een lijst met vrijgestelde diploma's vind je in de brochure 'Kwalificaties en attesten'.

Vormingsorganisaties

Deze organisaties bieden een brede waaier aan opleidingen aan, zowel voor onthaalouders, begeleiders en leidinggevenden. Allerlei thema's komen aan bod: gezondheid, omgaan met kinderen, veiligheid, spelen, teamwerking, ...

Alert!

Alert! geeft vorming en begeleiding over veiligheid, gezondheid en psychosociaal welzijn: levensreddend handelen, brandbestrijding, omgaan met agressie, wondzorg, kinderziektes- en kwaaltjes, …
Meer weten

Amelior

Via opleiding en begeleiding helpt Amelior organisaties met efficiënte managementsystemen, vooral op het vlak van kwaliteitsbeleid, veiligheid & welzijn op het werk, milieu & energie en people management.

Decet

Decet is een internationaal netwerk dat zich richt op het recht van elk kind en elke volwassene om zich te ontplooien in een omgeving die gekenmerkt wordt door gelijkwaardigheid en respect voor diversiteit. Ieder heeft het recht op actieve participatie in goed gekwalificeerde kinderopvang, vrij van elke vorm van discriminatie. Decet wil de kennis, de vaardigheden en de houding op dit vlak versterken en kinderen en volwassenen in staat stellen samen te werken aan kinderopvang. 

Dialoogplus

Dialoogplus biedt vormingsprogramma’s aan voor leidinggevenden en medewerkers uit de kinderopvang van baby’s en peuters en de opvang van schoolkinderen. Er zijn trainingen in open aanbod en op maat, bv. rond de thema’s stress & welbevinden, communicatie & interactie en werking met kinderen.

ECEGO

ECEGO biedt vormingen aan voor de kinderopvang rond thema's zoals ZiKo en ZiKo-Vo, spelen met baby’s en peuters, wennen, inrichten van je ruimte. Je kan zowel individueel inschrijven als een teamgerichte aanvraag doen. ZiKo en ZiKo-Vo zijn zelf-evaluatie-instrumenten voor de kinderopvang waarbij welbevinden en betrokkenheid van de kinderen centraal staan. 

EXPOO

EXPOO is het Vlaams expertisecentrum opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid. In de kalender van EXPOO vind je een overzicht van de vorming die EXPOO organiseert en van het externe aanbod.

  • Op zoek naar een interessante spreker over een thema rond opvoeden of opvoedingsondersteuning? Neem een kijkje in de sprekersdatabank van EXPOO.

Icoba

ICOBA, het kenniscentrum voor agressiebeheersing organiseert een aantal vormingen waarop medewerkers kinderopvang gratis kunnen inschrijven.

K+ (VDKO)

K+ (VDKO) biedt vormingen op maat van kinderbegeleiders, studenten, ouders… Er is een aanbod rond verschillende thema’s: spel, expressie, pedagogiek, team, communicatie, deontologie, coaching, gezondheid en veiligheid.

PLOT

PLOT, Provincie Limburg Opleiding en Training, is gespecialiseerd in opleiding en training in het domein van de integrale veiligheid. Er zijn ook modules voor de kinderopvang: ziektebeelden bij kinderen, ongevallen bij kinderen en levensreddend handelen.

Vormingsfonds voor de Vlaamse welzijns- en gezondheidssector

Elke werknemer uit een organisatie die onder het paritair comité 331 valt en als rsz-kengetal 322 (kinderopvang) heeft, kan deelnemen aan de gratis vormingen van het Sociaal Fonds voor de Vlaamse welzijns- en gezondheidssector (Sociaal Fonds 331). Het aanbod geldt niet voor aangesloten onthaalouders. De vormingen gaan over thema’s zoals communicatie, pedagogische aanpak, yoga en relaxatie, omgaan met ouders, diversiteit, human resources. Meer weten

Vormingsfonds Lokale Diensteneconomie

Het Vormingsfonds Lokale Diensteneconomie heeft een specifiek aanbod voor doelgroepwerknemers en hun begeleiders tewerkgesteld bij een lokale diensteneconomie onderneming. Meer weten

Specifieke zorgbehoefte

Deze organisaties hebben een aanbod op het vlak van kinderen met een specifieke zorgbehoefte:

Speelom

Speelom organiseert vormings- en informatieactiviteiten over de veiligheid van speelterreinen en speeltoestellen om de speelwaarde en de veiligheid van speelomgevingen te bevorderen.

Syntra

Syntra geeft verschillende opleidingen voor de kinderopvang:

VCOK

VCOK, Vormingscentrum Opvoeding en Kinderopvang is gespecialiseerd in vorming rond opvoeding, kinderopvang en bemiddeling. Thema's zijn onder meer dagelijkse opvoeding, pedagogische opdracht en ondersteuning van medewerkers en team. Er is zowel een open aanbod als een aanbod op maat.

VIAC

VIAC biedt beroepsondersteunende vormingen voor de welzijnssector aan, gericht op de dagelijkse praktijk. Er zijn vormingen rond verschillende thema's: ontwikkeling, opvoeden, diversiteit, creativiteit, communicatie, levensreddend handelen, veiligheid, voeding en zelfzorg. Naast uitgewerkte vormingen zijn er ook vormingen op maat mogelijk. 

VOCA

VOCA, Training & Consult heeft een brede dienstverlening voor de social profit op vlak van management en organisatie, kwaliteitszorg en personeelszorg. 

Vormingscentrum HIVSET

Het Vormingscentrum HIVSET verstrekt een breed aanbod van vormingen op de gezondheids- en welzijnssector. Begeleiding, vorming en training kan worden uitgewerkt op maat. Voorbeelden van vormingen voor de kinderopvang: ouderparticipatie, positief opvoeden: communicatie, diversiteit, relaxatie en massage, kinderen in echtscheiding, taalstimulering, levensreddend handelen,...


Vormingsdatabank van VoorZet

In de databank van VoorZet vind je een overzicht van interessante vormingen en opleidingen. VoorZet maakt deel uit van de ondersteuningsstructuur voor de kinderopvang.

VVSG

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten is een ledenvereniging van alle Vlaamse gemeente- en OCMW-besturen. Belangenbehartiging en ondersteuning van de Vlaamse lokale besturen is de kerntaak van de VVSG.

De werking rond kinderopvang wordt binnen de VVSG opgenomen door het Steunpunt Kinderopvang. Besturen kunnen er terecht met hun vragen over het lokale kinderopvangbeleid. Kinderopvangvoorzieningen krijgen er info, vorming en advies. 

Meer weten:

Zorg-Saam

Zorg-Saam heeft een gevarieerd aanbod van vormingen over zorg, zoals omgang met en opvoeding van (zorgen)kinderen, welzijn en gezondheid, digitalisering in de zorg, zelfzorg, communiceren, leiding geven, diverse en kwetsbare groepen, ... 

Opleidingscheques

VDAB opleidingscheques kunnen gebruikt worden door:
  • werknemers en interimkrachten in de kinderopvang 
  • aangesloten onthaalouders (aangesloten bij een organisator gezinsopvang)

VDAB opleidingscheques kunnen niet gebruikt worden door zelfstandige onthaalouders.
Voorwaarden en meer informatie

Studiedag 'Oog voor kwaliteit in de opleidingen kinderbegeleider'

Studiedag 'Inspiratie uit Europa, kinderopvang en kleuterschool in een Europees perspectief'

Inspiratiedag kinderopvang 'Samen innoveren en professionaliseren op de werkvloer'