Nabijheid en toezicht


Sinds ouders en begeleiders deze internationaal aanvaarde aanbeveling toepassen, is het aantal gevallen van wiegendood sterk gedaald.

Kijken, luisteren en voelen

  • Laat een baby zeker tot 6 maanden en bij voorkeur tot 1 jaar slapen in de ruimte waar jij ook bent: de woonkamer, de opvangruimte, slaapkamer, ... zo kan je regelmatig en rechtstreeks toezicht garanderen. 's Nachts slaapt een baby zo dicht mogelijk naast het bed van de ouders, maar wel in zijn eigen bed (co-sleeping genoemd).
    • Je kan het kind beter opvolgen.
    • De baby reageert ook onbewust op omgevingsgeluiden.
  • Sommige baby's zijn zodanig gevoelig aan licht en geluid dat het niet lukt om in dezelfde ruimte te slapen, bv. in de kinderopvang. Dan kan een aangepaste aanpak geprobeerd worden, bv. een rustig hoekje in de leefruimte maken, een aangrenzende ruimte.
  • Kijk, luister en voel! Zo weet je zeker of alles oké is. Een babyfoon, camera of toezicht door een raam kan jouw zintuigen niet vervangen.
  • Ga na een hevige en lange huilbui altijd kijken hoe een kind in slaap gevallen is.

Samen slapen?

Samen slapen met een baby in een volwassenbed (bed-sharing) of op de sofa wordt niet aangeraden. Een veilige slaapomgeving is essentieel om het risico op wiegendood en ongevallen laag te houden. De zachte matras, dekbed, kussen en het lichaam van een volwassene en het ontbreken van spijlen, verhogen deze risico's. Wil je je kindje dicht bij jou, dan is de beste optie om zijn kinderbed tegen het grote bed aan te schuiven of te kiezen voor een aanschuifbed.

Een aanschuifbed, ook side-bed of co-sleeper genoemd, is een veilige manier om samen met je kind te slapen. Het side-bed heeft een open zijde die over het ouderlijk bed wordt geschoven, zo is de baby gemakkelijk bereikbaar, bv. voor het geven van borstvoeding. Het side-bed wordt vastgemaakt aan het grote bed, zodat er geen ruimte is tussen de 2 bedden en het niet kan wegschuiven. Het bed heeft ook een tussenhekje dat kan omhoog getrokken worden als de baby slaapt, om te voorkomen dat de baby in het ouderlijk bed rolt tussen de matras van het kinderbed en het ouderlijk bed terecht komt. Zodra de baby beweeglijker wordt, vanaf ongeveer 6 maanden, schakel je over naar een kinderbed dat in lagere stand kan worden gezet. Indien je je baby nog graag dicht bij jou hebt kan je dit bed tegen het volwassen bed schuiven.

Besluit je op een gegeven moment om de baby bij je in bed te nemen, denk dan na over volgende veiligheidsaanbevelingen: 

  • Laat de baby niet alleen in het volwassen bed.
  • Leg de baby niet tussen 2 personen in.
  • Leg de baby met het hoofd aan het hoofdeinde van het volwassen bed.
  • Leg de baby in rugligging op een stevige matras.
  • Gebruik geen kussen, banaankussen of nestzak om de baby op te leggen.
  • Verwijder de kussens uit de buurt van de baby.
  • Gebruik een slaapzak voor de baby of vervang het dekbed door een dun deken en zorg ervoor dat het beddengoed het gezicht van de baby niet kan bedekken.
  • Zorg dat de baby niet uit bed kan vallen. Je kan de matras op de lattenbodem op de grond leggen om het risico op vallen te verminderen.
  • Zorg dat de baby voldoende ruimte heeft en niet gekneld kan geraken tussen de matras en de muur, een nachtkastje of een bedhek.

In bepaalde situaties is samenslapen extra gevaarlijk voor een baby:

  • als één van de ouders roker is of als de moeder gerookt heeft tijdens de zwangerschap,
  • als één van de ouders alcohol, drugs of bepaalde geneesmiddelen gebruikt die slaperigheid veroorzaken,
  • bij samenslapen op een sofa of waterbed,
  • bij samenslapen met meerdere personen/kinderen,
  • als één van de ouders obees is,
  • tijdens de eerste drie maanden als de baby prematuur of dysmatuur werd geboren.

Heb je vragen of heb je behoefte aan ondersteuning om samen te zoeken naar een veilige slaapsituatie op maat van jouw gezin, dan kan je terecht bij je verpleegkundige of bij de Kind en Gezin-lijn.

Extra toezicht

De ouders en de kinderopvang zorgen best voor extra toezicht:

  • bij extreem hoge temperaturen
  • wanneer het kind zich een beetje ziek voelt of zich anders gedraagt dan normaal
  • als een baby in slaap valt in een box
  • tijdens de eerste dagen in de opvang, na een vakantie- of ziekteperiode of na een belangrijke verandering zoals een verhuis.
    • In deze periodes moet een baby wennen aan veel nieuwe prikkels. Hierdoor kunnen vermoeidheid en veranderingen in het slaappatroon optreden. Dit verhoogt het risico op wiegendood.
    • Door een baby geleidelijk aan te laten wennen, zal hij minder gestresseerd zijn. Dit heeft een goede invloed op het slapen.

Buiten slapen

Buiten komen is belangrijk voor baby's en kinderen, ook in de winter. Als het erg koud is, hoeft dit niet lang te zijn. Zonnestralen zorgen immers voor de aanmaak van vitamine D en stevige botten. Maar hoe zit het met buiten slapen?

Over het buiten slapen van baby's bestaat erg weinig wetenschappelijke informatie.

Als het koud is

  • Hou er rekening mee dat kleine kinderen hun temperatuur nog niet goed kunnen regelen en ze hierdoor gevoeliger zijn voor de vrieskou (neus, vingers, ...).
  • Pas de kledij en het beddengoed aan de buitentemperatuur aan.
  • Bij kinderen met een aanleg voor astma is het sowieso geen goed idee. De inname van koude lucht zal leiden tot meer piepen en hoesten.

Bij warmer weer

  • Bescherm de kinderen tegen insecten en de zon.
  • Pas de kledij en het beddengoed aan de buitentemperatuur aan.

Veilig slapen

Binnen of buiten, blijf aandachtig voor onze tips veilig slapen.
Een dutje doen tijdens de wandeling is prima, maar een kinder-, wandelwagen of draagdoek is geen vaste slaapplek.

In de opvang

  • Elke kinderopvang kiest zelf of kinderen buiten kunnen slapen en hoe dit veilig kan verlopen. Als ouders vragen om hun kind buiten te laten slapen, kan je daarop ingaan als dit haalbaar is binnen je werking.
  • De adviezen hierboven gelden ook voor de kinderopvang.
  • Sommige firma’s verkopen buitenslaaphuisjes voor de kinderopvang. Heel wat modellen voldoen niet aan de vereisten voor een veilig kinderbed.

Toestellen en producten

Monitors

Sommige kinderen met een hoger risico op wiegendood, krijgen een monitor. Dit kan alleen op voorschrift van de behandelende arts. Het gaat dan om een monitor die hart en ademhaling opvolgt.

  • Pas dan ook de veiligheidsaanbevelingen toe: rugligging, kinderbed en bedmateriaal, niet te warm, nabijheid en toezicht, geen geneesmiddelen zonder doktersvoorschrift, niet roken, rust en regelmaat.
  • Gaat een kind met een monitor naar de opvang, dan zijn goede afspraken met de ouders en/of arts belangrijk: gebruik van de monitor, hoe reageren bij alarm, hoe in geval van nood de baby reanimeren, ...

Nieuwigheden

Er zijn heel wat producten te koop die de adembewegingen opvolgen, bv. ademhalingsmonitors, sommige matrassen, pyjama's en knuffels. Ze kunnen een vals gevoel van veiligheid geven. Zelf toezicht houden is het belangrijkste.