Op het menu


Algemene aandachtspunten

  • Heeft de baby nog geen tandjes, maak dan zijn voeding fijn zodat hij alle voedingsstoffen kan opnemen. Gebruik hiervoor een vruchtenpers, een rasp, een vork of een mixer.
  • Mixen zorgt voor meer lucht in de pap en dus voor vitamineverlies. Het krijgt daarom niet de voorkeur.
  • Snij het vlees heel fijn.
  • Plet vis heel zacht met een vork.
  • Schil groenten en fruit zolang de baby nog niet goed kan kauwen en zich makkelijk kan verslikken in velletjes.
  • Verwijder groene delen en scheuten van aardappelen ruim. Ze bevatten solanine, een stof die in grote hoeveelheden giftig kan zijn. Deze stof komt van nature voor in de schil van onrijpe aardappelen, onrijpe tomaten en scheuten van oudere aardappelen. De gevarendrempel ligt zeer hoog, zodat men bij een normale consumptie zeker geen gevaar loopt.

In principe hoeven groenten, aardappelen, vlees of vis niet gemengd te worden in een papje. Het maakt het gewoon eenvoudiger. Alles afzonderlijk geven heeft wel het voordeel dat de baby de smaak van de verschillende voedingsmiddelen leert kennen. Geef zodra het kind kleine stukjes kan kauwen, best alles apart.

  • Schep het eten van de baby als eerste uit. Roer goed en proef of het niet te warm is.
  • Voor brood is het nog te vroeg.
  • Vermijd gewone melkproducten.

Geef een kind jonger dan 1 jaar geen honing. De kans bestaat dat de honing besmet is met de Botulismebacterie. Bij volwassenen groeit deze bacterie in het algemeen niet in de darm. Bij baby’s kan dit wel, aangezien hun darmflora nog niet voldoende ontwikkeld is. Dit wordt ‘infantiel botulisme’ genoemd. Botulisme kan leiden tot verlamming en zelfs tot de dood. Hoewel infantiel botulisme heel zeldzaam is en de kans op besmetting zeer klein blijft, zijn de gevolgen te ernstig om onnodige risico’s te nemen.

  • Kinderkoekjes of babyvoeding waarin honing verwerkt is, kunnen geen infantiel botulisme veroorzaken. Deze producten zijn namelijk voldoende bewerkt en verhit.

Extra drinken

Melkvoeding is nog altijd het belangrijkste. Een baby van 6 maanden drinkt nog borstvoeding of minstens 1/2 l melkvoeding. Wil een kind gewoon wat meer drinken dan alleen zijn melkvoeding, kan dit gerust. Laat hem wel niet constant aan een (zoet) drankje zuigen. Dit kan tandcariës bevorderen.

  • Bij koorts, diarree of zeer warm weer, heeft een kind extra vocht nodig.
  • Bij koorts, braken of diarree is advies van een arts noodzakelijk.

Elk kind heeft wel andere behoeften: het ene vraagt nooit om drinken, terwijl het andere zoveel drinkt dat het ten koste gaat van zijn eetlust. Wees zeker alert op een goede verhouding tussen drinken en vaste voeding. Voldoende drinken is een belangrijk onderdeel van gezonde voeding.

Water geniet de dagelijkse voorkeur. Het is de beste dorstlesser. Kies voor mineraalarm niet-bruisend flessenwater. 

Lichte kruiden-of vruchtenthee (kamille, linde, venkel, rozenbottel, enz.) zonder suiker of honing kunnen eens een leuke afwisseling zijn.

Let op:

  • Koffie, zwarte en groene thee en alcohol zijn niet geschikt voor kinderen.
  • Bij koorts, diarree of zeer warm weer, heeft een kind extra vocht nodig.
  • Bij koorts, braken of diarree is advies van een arts noodzakelijk.

Tussendoortjes

Voor kinderen jonger dan 9 maanden is een kinderkoek alleen geschikt wanneer het geprakt wordt met vloeistof zoals in een fruitpap of met melkvoeding in een papje, om verslikken te voorkomen. Gebruik niet dagelijks kinderkoek, want dit leidt tot de gewoonte om op het moment dat fruitpap overgaat in stukjes fruit, ook nog een koek aan je kind te geven.

Noten

Nootjes zijn aantrekkelijke tussendoortjes, maar de kauwfunctie van jonge kinderen is onvoldoende ontwikkeld om nootjes fijn te maken. Hierdoor kunnen zij zich gemakkelijk verslikken. Het verslikken in een pindanoot is een belangrijke oorzaak van spoedgevallen. Het risico op verslikken beperkt zich niet tot de pindanoten, maar geldt algemeen voor hele noten en alle soorten.

Het is niet evident een arbitraire leeftijd te zetten wanneer noten wel veilig kunnen gegeten worden, zij houden immers ook bij volwassenen risico’s in. Kind en Gezin houdt er zeker aan om tot de leeftijd van 4 jaar noten te vermijden in de voeding. Maar ook daarna blijft het aangewezen voorzichtig te zijn.

Enkele adviezen om de risico’s te beperken:

  • Vermijd hele noten bij jonge kinderen.
  • Zet noten buiten het bereik van jonge kinderen. Wees alert voor (resten van) nootjes die kinderen kunnen vinden op de grond, in zetels, ... Hou steeds toezicht.
  • Laat kinderen niet al etend rondlopen of spelen.

Restjes

Hier wordt het onderscheid gemaakt tussen restjes bewaren en groentepapporties op voorhand bereiden om in te vriezen.

Restjes zijn overschotten  die nog onnodig arm gehouden werden, of te lang staan en bewaard leven 

  • Het bewaren en heropwarmen van restjes houdt risico’s op infecties in. De voeding verliest ook vitaminen.
  • Bewaar restjes zeker niet langer dan één dag in de koelkast.
  • Raak restjes niet aan met de handen, laat ze snel afkoelen en bewaar ze afgedekt in de koelkast.
  • Warm restjes snel op, verhit het door en door (meer dan 70 °C tot in de kern). Roer het regelmatig om.

Daarnaast is er het bereiden van groentepap met het oog op het invriezen van kleinere porties. Ga steeds uit van verse groenten. . Vries deze na bereiding snel in en bewaar maximum 3 maanden. Ontdooien kan in de microgolfoven of traag in de koelkast.

Vlees

Kies voor vers vlees zonder zichtbare vetrandjes, zoals kip, kalkoen, paarden-, kalfs-, runds- of varkensvlees.

  • Vermijd vette vleessoorten; ze bevatten veel verzadigde vetzuren, wat niet zo goed is voor de gezondheid.
  • Schapen- en lamsvlees zijn vetrijke vleessoorten: ze krijgen dus niet de voorkeur.
  • Een mager stukje lamsvlees kan wel.

Rood vlees (bv. rundvlees, paardenvlees, varkensvlees, kalfsvlees) heeft geen hogere voedingswaarde dan wit vlees (bv. kip of ander gevogelte). Wissel voldoende af tussen beide.

Het gebruik van hormonen in vlees is slecht voor de gezondheid. In de Europese Unie zijn alle hormonen verboden. Het FAVV (Voedselagentschap) controleert het vlees op hormonen en waarschuwt de overheid als het onwettigheden vaststelt.

  • Zorg voor variatie en koop vlees bij een betrouwbare slager. Zo krijgt de baby zeker de juiste voedingsstoffen binnen. Kies voor verse producten.

Bereiding

  • Stoom of kook het vlees het best in een beetje water met wat zachte tuinkruiden tot de leeftijd van 1 jaar. Bereid het vlees samen met de groenten en aardappelen.
  • Zet eerst de voedingsmiddelen op die de langste kooktijd vergen.
  • Snij het vlees heel fijn en je kan het dan samen pletten met de groenten en de aardappelen.

Orgaanvlees

  • Zet dit niet te vaak op het menu, 1x per 2 weken is voldoende.
  • Orgaanvlees is meestal wel vetarm en zit vol ijzer en vitamines A en D. Anderzijds bevat het ook veel cholesterol. Vaak bevat orgaanvlees ook resten van geneesmiddelen en behandelingsstoffen, soms zelfs zware metalen (bv. cadmium) en pcb’s. Pcb’s zijn moeilijk afbreekbaar en hierdoor schadelijk voor de gezondheid. Orgaanvlees volledig van het menu schrappen is echter niet nodig.
  • Orgaanvlees bederft ook vlugger.
  • Verhit orgaanvlees altijd goed tot in de kern.

Rauw vlees en gehakt

  • Rauw vlees (zoals bv. gehakt en filet americain) kan besmet zijn met bacteriën. Kinderen kunnen hier ziek van worden.
  • Gehakt wordt gemaakt van minderwaardig vlees (spieren en vet) waaraan zout en soms kruiden zijn toegevoegd. Hoe meer witte stippen, hoe minder zuiver het vlees is.
  • Een onnatuurlijke rode kleur is ook niet goed, want dit betekent dat er sulfiet aan is toegevoegd.
  • Maal vers kwaliteitsvlees zelf of laat dit door de slager doen. Verwerk het dan nog dezelfde dag in een maaltijd. Verhit het vlees voldoende om de bacteriën te doden. 

Wild (fazant, patrijs, kwartel, eend, gans, konijn, haas, reebok, …)

  • Vanaf het moment dat een baby vlees mag eten, kan geprobeerd worden of hij wild lust.
  • Wild is mager en rijk aan eiwitten en ijzer. Alleen eend en gans zijn vetter en taaier.
  • Zorg dat wild door en door verhit is om schadelijke bacteriën te vermijden.

Tips

  • Een baby heeft zeker niet elke dag vlees nodig. Het is een goede bron van eiwitten, ijzer en vitamines, maar die voedingsstoffen zitten ook in andere producten.
  • Volwaardig alternatieven voor vlees: vis, ei, peulvruchten, sojakaas (tofoe) en mycoproteïne (beter bekend onder de naam Quorn™).

(plantaardige) Eiwitbronnen in een vegetarische voeding

Vegetarisch eten is er bewust voor kiezen om zonder dierlijke eiwitbronnen (vlees, vis, ei, zuivel, ...) te eten. Daarbinnen zijn er verschillende strekkingen. De lacto-ovovoeding is de bekendste: wel zuivel (lacto) en eieren (ovo), maar geen vlees of vis. Wordt geen enkel dierlijk product gegeten, dan spreken we over veganisme.

Veganisme

Het is soms moeilijk om een evenwichtige nutritionele balans te bereiken wanneer alle dierlijke producten weggelaten worden. Het kan een tekort aan energie, eiwit, calcium, ijzer, vitamine D en vitamine B12 veroorzaken. Risico’s zijn een vertraagde groei, rachitis (een botaandoening) en bloedarmoede. Extra vitaminen, mineralen en verrijkte voedingsmiddelen zijn noodzakelijk om de tekorten op te vangen. De voorkeur gaat voor hen naar een lacto(ovo)-vegetarische voeding. Laat je goed informeren wanneer je je kind vegetarisch wil opvoeden. 

Je baby heeft zeker niet elke dag vlees nodig, maar baby’s zijn in volle groei en hebben een grote behoefte aan eiwitten: zowel dierlijke eiwitten (in een vegetarische voeding bv. eieren, kaas en melk) als plantaardige eiwitten (peulvruchten, deegwaren, granen, meel en brood). Naast de hoeveelheid is ook de eiwitkwaliteit van belang in een vegetarisch voedingspatroon. De eiwitkwaliteit is afhankelijk van de verteerbaarheid en de aanwezigheid van essentiële aminozuren. Vegetariërs dienen naast een verhoogde inname ook extra aandacht te schenken aan de juiste combinatie van (plantaardige) eiwitbronnen zodat alle essentiële aminozuren in voldoende mate worden aangebracht. Het combineren is niet noodzakelijk per voedings- of maaltijdmoment, het is voldoende wanneer alle essentiële aminozuren in voldoende mate over een volledige dag aangeboden worden.

  • Geef dagelijks nog altijd voldoende melkvoeding (borstvoeding of een 1/2 l tweedeleeftijdsmelk). Zo krijgt de baby voldoende eiwitten, maar ook ijzer, calcium en vitamine D en B12 binnen. Bij borstgevoede zuigelingen gaat de aandacht naar de inname van een volwaardige gezonde voeding door de mama.
  • Plantaardige dranken die soms onterecht ‘melken’ worden genoemd zoals notendrank, rijstdrank, enz. zijn geen volwaardige vervanging. Ze bevatten niet de juiste voedingsstoffen om een baby goed te laten groeien en ontwikkelen.
  • Graanproducten vormen samen met peulvruchten, groenten en fruit de basis in een vegetarische voeding. Granen zijn belangrijke leveranciers van eiwitten, ijzer en vitaminen, bv. rijst, maïs, gierst, boekweit, quinoa, tarwe, rogge, gerst, haver, kamut, spelt, enz. Wees voor jonge kinderen nog voorzichtig met volkorenproducten.
  • Kies bij elke maaltijd voor voldoende groenten en fruit. Ze bevatten vitaminen en mineralen, bv. vitamine C en ijzer. Vitamine C bevordert de opname van ijzer in het lichaam. IJzer uit plantaardige voedingsmiddelen wordt minder gemakkelijk opgenomen. Gezien de diverse samenstelling is variëren tussen donkere bladgroenten, groene en gele groenten belangrijk.

(plantaardige) Eiwitbronnen vanaf 6 maanden:

  • 1/2 ei of 1 eierdooier
  • 20-40 g sojakaas (tofoe)
  • 35-70 g gare gepureerde en gezeefde peulvruchten (= 1-2 eetlepels)
  • 20-40 g mycoproteïne (Quorn™)

Wacht met andere eiwitbronnen zoals seitan en tempé tot de leeftijd van 1 jaar.

Meer weten? pdf Vegetarische voeding, informatiebrochure (VVK) (2MB) en pdf Voedingsleer vegetarische voeding (VVK (2MB))


Sojakaas (Tofoe)

Sojakaas wordt bereid op basis van de sojaboon. Het heeft een neutrale, zachte smaak en is licht verteerbaar. Door het hoge eiwitgehalte kan tofoe als eitwitbron worden gebruikt. Kook de tofoe mee met de groenten en de aardappel, rijst of pasta tot hij gaar is. Snij hem in stukjes en plet hem fijn met een vork. 


Mycoproteïne

Mycroproteïne is ook bekend als Quorn® Het is gemaakt van een schimmeleiwit dat behoort tot de familie van de paddenstoelen.

Het is een deegachtige substantie waaraan vaak kippenei-eiwit wordt toegevoegd als bindmiddel en daarom is het niet veganistisch.

Plantaardige smaakstoffen worden toegevoegd. Het is een goede bron van eiwitten en bevat alle essentiële aminozuren.

In tegenstelling tot dierlijke eiwitbronnen is het vetarm, bevat het weinig verzadigd vet, weinig calorieën en geen cholesterol.

Het is ook rijk aan vezels, vitamines, en mineralen, waaronder zink en vitamine B1 en B2. Het bevat niet zoveel ijzer als vlees.

Zorg dus altijd voor voldoende verse groenten op het menu. Wissel voldoende af met andere vleesvervangers.


Vegetarische burgers

Vegetarische burgers, kaasburgers, groentemengsels en bewerkte producten op basis van peulvruchten, soja of granen krijgen de voorkeur niet, omdat ze vaak weinig eiwitten bevatten en ook niet altijd evenwichtig samengesteld zijn. Daarenboven zijn ze meestal gepaneerd, waardoor ze bij het bakken behoorlijk veel vet of olie opslorpen.


Noten

Noten, behalve kokosnoten, zijn rijk aan onverzadigde vetzuren en leveren ook veel energie. Het zijn zeer geconcentreerde voedingsmiddelen. Daarom worden deze producten slechts aanvullend in kleine hoeveelheden gebruikt (1 eetlepel notenpasta of -moes). Het zijn geen vleesvervangers. Geschikte noten zijn o.a. wal-, hazel-, pinda-, amandelen en cashewnoten. Ook zaden en pitten kunnen gebruikt worden: pompoen- en pijnboompitten of sesam-, lijn-, en maanzaad. Naast gezonde vetten bevatten noten veel eiwitten, vezels en verschillende vitamines. Grotere hoeveelheden zijn niet aanbevolen, door de aanwezigheid van belemmerende factoren die de opname van bepaalde mineralen en vitaminen kan verminderen.


Bij jonge kinderen is de kauwfunctie onvoldoende ontwikkeld om nootjes fijn te maken. Hierdoor kunnen zij zich gemakkelijk verslikken (lees meer bij Tussendoortjes). Kies daarom voor jonge kinderen een notenpasta of -moes. Kies voor een zuivere notenpasta of -moes, dus zonder toevoegingen van suiker en extra vet. Heeft je kind een allergie of voedselovergevoeligheid, vraag dan advies aan de behandelend arts.


Peulvruchten

In de Voedingsdriehoek bevinden peulvruchten zich in de donkergroene groep met voedingsmiddelen van plantaardige oorsprong, omdat ze veel plantaardige eiwitten bevatten. Ze zijn een goede bron van ijzer, B-vitaminen, voedingsvezels en zetmeel. Ze bevatten wel minder vitamine C en A. Bij een warme maaltijd met peulvruchten horen dus altijd verse groenten.

Gaar gekookte en gepureerde peulvruchten mogen vanaf 6 maanden gegeten worden. Het zijn rijpe zaden van planten, zoals bruine, witte en rode bonen, kikkererwten, linzen, azukibonen, sojabonen, groene erwten en kapucijners.

Snijbonen en prinsessenbonen (die met de peul worden gegeten) en ook doperwtjes (kleine, jong geoogste erwtjes) bevatten minder eiwit. Daarom horen ze thuis bij de groep van de groenten. Ze bevatten in tegenstelling tot peulvruchten wel vitamine C en bètacaroteen.

Sojascheuten of taugé zijn gekiemde, groene sojabonen. Ze hebben een andere voedingswaarde dan peulvruchten en horen ook thuis in de groep ‘groenten’.

  • Start met 1 eetlepel gaar gekookte en gepureerde peulvruchten. Dit kan als vervanging voor vlees, maar ook als aanvulling.
  • Begin met kikkererwten en linzen, zij verteren het makkelijkst. Levert dit geen problemen op, dan kan men ook andere peulvruchten geven. Heeft de baby problemen met de vertering, wacht dan nog wat. Zeker bruine, rode en witte bonen zijn moeilijk verteerbaar.
  • Je kan ook peulvruchten uit glas of blik gebruiken. Let wel op het zoutgehalte. Spoel peulvruchten uit blik af om zoveel mogelijk zout te verwijderen.
Bereiding
  • Week de peulvruchten gedurende 1 nacht in 3 x hun volume aan water.
  • Kook ze gaar in vers water (30 à 45 min.). Gebruik eventueel een snelkookpan voor een vermindering van de kooktijd.
  • Zijn de peulvruchten gaar, plet of maak ze fijn.

Meer weten? De week- en kooktijden van de courante soorten.


Andere eiwitbronnen

Nieuwe vleesvervangers zoals wieren, algen en insecten zijn nog in volle ontwikkeling. Er is meer onderzoek nodig. Niet alle soorten zijn even geschikt (voedingswaarde, schadelijke stoffen, ...). Zeewieren en algen kunnen hoge gehaltes aan arseen en zware metalen bevatten. Zij worden voor zwangere vrouwen en jonge kinderen afgeraden. 

Sommige voedingsmiddelen worden verkeerdelijk als vleesvervanger gezien. 

  • Kaas is eiwitrijk, maar bevat ook veel vet en zout.
  • Champignons, tuinbonen en sperziebonen zijn relatief arm aan eiwitten en voldoen niet aan de richtlijnen van een vleesvervanger. 
  • Quinoa en andere granen worden niet gezien als volwaardige vleesvervangers, want ze bevatten te weinig eiwitten.
  • Noten bevatten veel eiwitten maar ook veel vetten. Door de hoge vetaanbreng en de mogelijke aanwezigheid van belemmerende factoren die de opname van bepaalde mineralen en vitaminen worden zij maar in kleine hoeveelheden aangeraden. Omwille van deze redenen horen ze niet thuis bij de vleesvervangers.
  • Vegetarische tapenades, pasta’s en hummus worden eerder als broodbeleg gezien. Ze zijn vet- en zoutrijk, gebruik ze dus met mate.

Vis

Alle verse zeevis, zoals kabeljauw, rog, schelvis, tong, staartvis, tonijn, pladijs en zalm, is geschikt voor baby’s. Koop liefst gefileerde vis en pas op voor graten. Maak de vis gaar door hem bv. te stomen samen met de aardappelen en groenten.

  • Schaal- en schelpdieren zijn niet geschikt voor een jonge baby.
  • Vis uit blik en in glas, gerookte/gedroogde/gepekelde en vis op azijn zijn ook af te raden.  

Gezonde en schadelijke stoffen in vis

  • Vis is een goede bron van volwaardige eiwitten, essentiële vetzuren, ijzer en vitamine A en D. Meestal bevat vis minder vet en is makkelijker verteerbaar dan vlees.
  • Vet van vis heeft een andere samenstelling dan het vet van vlees, met een gunstige invloed op de cholesterol in het bloed.
  • Vette vis bevat heel wat goede, onverzadigde vetzuren. Voor baby’s zijn de essentiële vetzuren in vis (omega 3) o.a. belangrijk voor de groei van de hersenen en de ontwikkeling van de ogen.

Tips

  • De Hoge Gezondheidsraad beveelt aan om 1 tot 2 x per week vis te eten, waarvan 1x vette vis. Wanneer er vis op het menu staat, is 20 g vis genoeg voor de baby. Breng zo veel mogelijk variatie in de voeding, om het risico van vreemde stoffen nog meer te verkleinen.
  • Geef een baby nooit rauwe vis, zoals sushi. Verhit de vis voldoende, dan worden alle bacteriën gedood.
  • Geef vis onmiddellijk na de bereiding. Bij bewaring kan vis opnieuw besmet worden (via de handen, de lucht, ...) en bederven.
  • Kies voor vis met een kwaliteitslabel (op de verpakking). Dit staat voor duurzame kweek en vangst.
  • Sommige soorten vis zijn bedreigd, bv. tonijn, en eet je dan ook beter niet (teveel).

In vis kunnen soms zware metalen zoals kwik en cadmium, en resten van moeilijk afbreekbare stoffen (pcb’s) voorkomen. Er bestaan op dat punt soms grote verschillen tussen zoetwatervis en zeevis. Bij zeevis worden de wettelijke normen niet overschreden. Jonge kinderen zijn gevoeliger voor de effecten van kwik, maar +/- 20 g is te weinig om zich zorgen te maken over schadelijke stoffen.

  • Vissen uit verontreinigd water (bv. rivierpaling) en roofvissen zoals haai, marlijn en zwaardvis te eten bevatten meer kwik dan andere vissoorten.
  • Schaal- en schelpdieren bevatten soms ook grotere hoeveelheden schadelijke stoffen. Ze worden afgeraden voor baby’s.

Ei

Eieren zijn rijk aan voedingsstoffen zoals eiwit en onverzadigde vetten. Daarnaast bevatten ze veel vitamines en mineralen.

Dit maakt eieren een volwaardige vleesvervanger.

  • Kook een kippenei 10 min. volledig gaar in water. Plet daarna 1/2 ei fijn met een vork.
  • Bij de start vervangt een half ei 1 portie vlees. Geef je kindje maximum 1 ei per week.
  • Rauwe of onvoldoende verhitte eieren kunnen besmet zijn met Salmonella en een kind ziek maken. Ze zijn ook moeilijker verteerbaar en bovendien bevatten ze avidine. Deze stof zorgt ervoor dat ons lichaam bepaalde vitaminen niet kan opnemen. Het ei koken vernietigt deze stof.
  • Geef geen zelf bereide bavarois, chocolademousse en aardappelpuree waarin een rauw ei verwerkt is.
  • Eendeneieren en ganzeneieren zijn meestal besmet met salmonella. Deze bacteriën worden alleen vernietigd bij voldoende verhitting: voor eendeneieren betekent dit 10 min. koken en voor ganzeneieren 15 min. Geef ze veiligheidshalve niet aan kinderen.

Kant-en klare potjesvoeding

Potjesvoeding is vrij duur, maar heeft toch veel voordelen.

Voordelen

  • Het is een volwaardig alternatief voor zelfbereide voeding. De hele productie, van de grondstoffen tot de verwerking, staat onder strenge controle. De maaltijden zijn gesteriliseerd. Er zitten geen bacteriën in die de maaltijd zouden kunnen bederven. Let wel op de vervaldatum.
  • Bij de bereiding van kant-en-klare voeding blijven bijna alle vitaminen bewaard. Sommige vitaminen worden extra toegevoegd. De potjes worden dan vacuüm verpakt en gesteriliseerd. Het ‘klikgeluid’ bij het openen en de folie rond het deksel garanderen dat het potje ongeopend is en dat de bacteriën werden buitengehouden. Staat het dekseltje bv. bol, dan betekent dit dat er lucht in het potje is geraakt. Gebruik de inhoud dan niet meer.
  • Potjesvoeding is erg fijn van structuur. Dit verschilt van zelfbereide maaltijden en het kindje kan hierdoor protesteren bij een zelfbereide maaltijd. Wissel dus voldoende af met vers bereide voeding.
  • De meeste producten mogen zonder problemen aan de baby gegeven worden. Voor potjesvoeding wordt het voedsel namelijk gehomogeniseerd en hierdoor kunnen ook nog minder ontwikkelde darmen de voedingsstoffen opnemen. Homogeniseren wil zeggen dat de voeding door heel fijne gaatjes wordt geperst. Alle plantencellen worden opengebroken, zodat voedingsstoffen, mineralen en vitamines vrijkomen. Het lichaam van de baby kan ze nu zonder problemen opnemen.
  • Er zijn potjes die volgens het etiket geschikt zijn voor baby’s jonger dan 6 maanden, maar die al vlees bevatten. Volg de richtlijn om vlees pas te gebruiken vanaf de leeftijd van 6 maanden.
  • Bewaarmiddelen of kleurstoffen in potjesvoeding zijn wettelijk verboden.
  • De meeste kant-en-klare groentemaaltijden bevatten geen toegevoegd zout. Is er toch wat zout toegevoegd, dan is dit volgens de Belgische en Europese wetgeving (max. 200 mg natrium per 100 g bereide voeding). De gegevens staan op het etiket.

Bereiding

  • Voor de groei en ontwikkeling van een baby is het aan te raden ook aan potjesvoeding vetstof toe te voegen. Voeg één koffielepel plantaardige olie of een zelfde hoeveelheid zachte plantaardige margarine of bak- en braadvet rijk aan onverzadigde vetzuren toe.
  • Warm kant-en-klare potjesvoeding niet opnieuw op.
  • Eet de baby maar een half potje, warm dan maar de helft op. Bewaar de rest in een goed afgedekt potje in de koelkast.

Aandachtspunten

  • Bij sommige maaltijden zijn verschillende voedingsmiddelen samengebracht. Hierdoor is het moeilijker om smaken te leren kennen.
  • Potjesvoeding is fijner van structuur, waardoor een baby gewone voeding soms kan weigeren.
  • Lust een baby geen potjesvoeding, dan is dat eigenlijk geen groot probleem. Het is alleen moeilijk voor wie op stap wil gaan.
  • Wissel potjesvoeding en verse voeding af. Zo leert een baby verschillende smaken en structuren kennen.

Diepgevroren producten

Een baby mag industrieel niet-bereide diepgevroren voedingswaren (bv. groenten, vlees, vis, ...) eten. Het invriezen heeft geen invloed op de voedingswaarde. Het verlies van voedingsstoffen vindt vooral plaats vóór het invriezen en bij het bewaren. Industrieel diepvriezen gebeurt op -30 tot -40 °C. Thuis zijn de omstandigheden minder ideaal: veel voedingsstoffen gaan verloren, de kwaliteit van het voedingsmiddel daalt en de houdbaarheid is veel beperkter.

Bij aankoop

  • De temperatuur in de diepvrieskast staat onder -18 °C.
  • Het pakje steekt niet boven de rand uit, of is niet met rijm of ijs bedekt, geopend of gescheurd.
  • Maak gebruik van een diepvrieszak of koelbox om ze te vervoeren en steek ze zo snel mogelijk in de diepvriezer thuis. Bewaar ze thuis bij een constante temperatuur van -18 °C of kouder. Voor langdurig bewaren is -24 °C ideaal.
  • Vermijd industrieel bereide diepvriesgroenten of -maaltijden. De wettelijke normen zijn helemaal anders dan die voor babyvoeding. Zo’n maaltijd bevat te veel zout en te veel vetten. Bij de opwarming gaan er ook heel wat vitamines verloren.

Bij thuis invriezen

  • Maak de groenten klaar zodra ze zijn geoogst of gekocht.
  • Reinig ze goed, was ze en snij ze. Leg ze gedurende 2 à 5 min. in kokend water zonder ze gaar te koken (blancheren). Laat ze zo snel mogelijk afkoelen.
  • Voeg niets toe en verpak ze in kleine porties. Gebruik alleen speciale verpakkingen om ze in te vriezen en doe dit zo snel mogelijk.
  • Bewaar de groenten op -18 °C of kouder gedurende hoogstens 10 à 12 maanden. Zijn de groenten niet geblancheerd, dan blijven ze maar max. 3 maanden goed.
  • Bereid de groenten zonder ze te ontdooien op dezelfde manier als verse groenten. De bereidingstijd is wel korter.
  • Koop geen vissticks of andere gepaneerde diepvriesvis of -vlees. Die bevatten te veel zout en slorpen veel vet op tijdens het bakken.
  • Zelf vlees of vis invriezen voor de groentepap is geen aanrader. De industriële niet-bereide variant is hier te verkiezen.

Vlees

  • Koop vers kwaliteitsvlees dat niet eerder werd diepgevroren.
  • Was de handen grondig.
  • Maak het vlees gebruiksklaar: verpak het in kleine porties in een geschikte verpakking.
  • Voeg niets toe.
  • Vries het zo snel mogelijk in. Leg niet te veel tegelijk in de vriezer.
  • Bewaar het vlees op -18 °C of kouder. Voor langdurig bewaren is -24 °C ideaal. Mager vlees bewaart ongeveer 6 maanden, vet vlees 3 maanden.
  • Gehakt wordt het best niet diepgevroren.
  • Ontdooi het vlees langzaam in de koelkast of in de microgolfoven.
  • Bereid het vlees op dezelfde manier als vers vlees.
  • Ontdooi niet op kamertemperatuur: het vlees verliest meer vocht en de kans op ontwikkeling en vermenigvuldiging van bacteriën is groter.
  • Vries ontdooid, niet-bereid vlees nooit opnieuw in.

Vis

  • Koop verse kwaliteitsvis die niet eerder werd diepgevroren. Alleen heel verse vis kan worden ingevroren.
  • Was je handen grondig.
  • Maak de vis gebruiksklaar: verpak hem in kleine porties in een geschikte verpakking.
  • Voeg niets toe.
  • Vries hem zo snel mogelijk in. Leg niet te veel tegelijk in de vriezer.
  • Bewaar de vis op -18 °C of kouder. Voor langdurig bewaren is -24 °C ideaal.
  • Magere vis bewaart ong. 6 maanden, vette vis ong. 3 maanden.
  • Ontdooi de vis langzaam in de koelkast of in de microgolfoven.
  • Bereid de vis op dezelfde manier als verse vis.

Aandachtspunten

  • Ontdooi niet op kamertemperatuur: de vis verliest meer vocht en de kans op ontwikkeling en vermenigvuldiging van bacteriën is groter.
  • Vries ontdooide, niet-bereide vis nooit opnieuw in.

Vetten

  • Voeg de aangepaste hoeveelheid vetstof op het einde van de bereiding aan de groentepap toe. De kwaliteit van bepaalde vetten en oliën gaat namelijk achteruit als je ze opwarmt en er worden schadelijke afbraakstoffen gevormd. Dit is afhankelijk van het type vet of olie.
  • Kies bij voorkeur voor een olie, een zachte plantaardige margarine of bak- en braadvet rijk aan enkelvoudige onverzadigde vetzuren, bv. maïs-, olijf-, arachide-, koolzaad- of zonnebloemolie. Enkelvoudig onverzadigde vetzuren zijn beter bestand tegen hoge temperaturen dan meervoudig onverzadigde vetzuren. 

De algemene achtergrondinformatie over vetten vind je hier.

Kruiden en bouillonblokjes

Je kan zachte kruiden, zoals peterselie, bieslook, kervel, basilicum en venkel toevoegen aan de groentepap.

Wees voorzichtig met sterk smakende kruiden en pikante specerijen. Die kunnen het maag-darmkanaal van kinderen te hard prikkelen. Probeer ze voorzichtig uit.

  • Vermijd de toevoeging van zout aan de voeding van een kind. Zout dat van nature in de voedingsmiddelen zit is voldoende.
  • Bouillonblokjes zijn geconcentreerde extracten van groenten, vlees, kip of vis met kruiden en veel zout, die de nieren van een kind kunnen overbelasten. Het zijn vooral smaakmakers. De hoeveelheid vlees, vis of groenten is te verwaarlozen. Er bestaan vetarme en zoutarme bouillonblokjes, maar ook deze bevatten nog vrij veel zout. Bij een kind wordt al snel de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid bereikt. Bouillonblokjes bevatten ook vooral smaakversterkers en kleurstoffen en hebben geen nutritionele meerwaarde. Je gebruikt ze dus beter niet. Trek zelf bouillon van soepvlees, kip (beenderen) of vis (graten) met groenten en kruiden.
  • Stoom, pocheer of rooster de producten of bereid ze in eigen nat om de natuurlijke smaak te behouden. Voeg een beetje vetstof toe.