Als gezin door de coronacrisis

Door ziekte, quarantaine, online lessen… zitten we noodgedwongen vaker thuis. Opvang en ondersteuning door grootouders, vrienden, … is momenteel beperkt en minder evident. Je moet je anders organiseren en er zijn minder mogelijkheden om te ontspannen. Het is telkens zoeken naar een nieuw evenwicht en daar komen al eens spanningen bij. Hieronder bundelen we tips om met deze situatie om te gaan.

Ga snel naar

    Tips om thuis te werken met een baby of peuter in huis

    Grens zelf je werkuren af en plan vaste speelmomenten

    Probeer je tijd wat creatiever in te delen en las op vaste tijdstippen een moment in om samen met je kind te spelen. Je kind heeft regelmatig je volle aandacht nodig.

    Ga flexibel om met de planning van vaste momenten: jonge kinderen hebben nog geen tijdsbesef en vragen geregeld aandacht. Dan hebben ze even je bevestiging nodig en kan je tonen dat je er voor hen bent.

    Praat met je werkgever en collega's over de combinatie werk en zorg

    Thuis ongestoord doorwerken met een baby of peuter in huis is sowieso bijna onmogelijk.

    Las eventueel een beurtrol in om op de kinderen te passen

    Is of werkt je partner ook thuis? Spreek met elkaar af wie wanneer op de kinderen kan passen. Zo hebben jullie beide tijd om even, elk apart, op het werk te focussen en ongestoord verder te werken.

    Vervelen stimuleert de creativiteit

    Verveelt je kindje zich? Verveling kan en mag. Het leidt soms tot creatieve oplossingen. Plots wordt dat leeg flesje water leuk speelgoed.

    Koppel het nuttige aan het aangename

    Even pauze? Laat je peuter meehelpen in huis: een wasbeurt voor de blokken, de was sorteren of plooien, samen opruimen, … Een fijn moment en je kind leert tegelijk heel veel bij. Vormen, kleuren, woordjes, de wind die de was droogt, …

    Het is oké als die schermmomenten er wat vaker zijn dan anders

    Even naar de tablet of tv kijken, kan voor kinderen een rustmoment zijn. Probeer deze momenten te beperken en in te plannen op vaste tijdstippen, zoals na het ontbijt of middageten.

    Maak duidelijke afspraken over hoe lang je kind mag kijken en probeer consequent te zijn.

    Geef zelf het goede voorbeeld door je smartphone of tablet niet altijd binnen handbereik te hebben.

    Lees meer over schermtijd bij kinderen.

    Tips om samen iets leuks te doen

    Maak een dagplanning

    Vanaf de leeftijd van ongeveer een jaar kan je samen met je kind de dag plannen.

    Kinderen houden van voorspelbaarheid en structuurZorg voor duidelijke eet-, speel- en slaapmomenten en las ook voldoende rustmomenten voor jezelf in.

    Een (zelfgemaakte) dagplanning op een zichtbare plek helpt om overzicht te houden. Met een kleine baby kan je gerust naar buiten als het jou past.

    Bel of videochat met grootouders, familie of vrienden

    De interactie met anderen via beeldbellen is betekenisvol voor jou als ouder, maar wees ervan bewust dat dit veel minder van betekenis is voor jonge kinderen. Kleine baby's zegt dit helemaal niets, vanaf 18 maand heeft je peuter al een beter voorstellingsvermogen. Hou het voor hen nog beperkt in tijd en betrek ze in de conversatie ("Hallo oma", we gaan eens zwaaien naar je neefje op het schermpje, …).

    Je belt beter een paar keer kort, dan één lang moment. Als je behoefte hebt aan een goed en langer gesprek met familie of vrienden, voorzie je dit best alleen. 

    In contact blijven met grootouders

    Tips om in contact te blijven met grootouders vind je terug op het platform Goedgezind van de Gezinsbond. 

    Wissel speelgoed af

    Haal iets van de zolder, doe eens iets anders met speelgoed dan je kind gewoon is. Zorg regelmatig voor nieuwe prikkels.

    Praat met je kind over de situatie

    Leg je kind uit waarom bepaalde activiteiten nu niet kunnen. Zeg ook dat je niet weet hoelang het gaat duren, maar dat heel wat mensen op zoek zijn naar goede oplossingen en dat die oplossingen zeker zullen komen. Klasse biedt vertaalfiches om met kinderen te praten over corona

    Wat als je baby vaak huilt of moeilijk slaapt?

    Huilt je baby vaker of slaapt hij of zij minder goed? Weet dat het volstrekt normaal is dat je kind onrustiger kan zijn omdat je kind zeer goed de signalen van onrust en spanning in zijn of haar directe omgeving aanvoelt.

    Enkele tips:

    Draag zorg voor jezelf en voor elkaar

    Baby’s hebben zorgzame ouders nodig om zich goed te voelen en zich te kunnen ontwikkelen. Maar dat wil niet zeggen dat je jouw leven helemaal moet omgooien en je compleet moet herorganiseren in functie van de baby. Blijf daarom doen wat je zelf belangrijk vindt, wat je nodig hebt voor je eigen welzijn. Weet dat een baby zeer flexibel is en zich aanpast aan de gewoonten van het gezin.

    Wees mild voor jezelf, je eventuele partner en je kind

    Ook met een planning en voldoende structuur kan een dag nog moeilijk lopen. Probeer dat te aanvaarden en pas je dagindeling - eventueel in overleg met je werkgever - aan.

    Wist je dat?

    Veel ouders hebben een slaaptekort en ervaren dat als problematisch. Uit onderzoek blijkt echter dat het piekeren over het slaaptekort vaak het probleem is, in plaats van het slaaptekort zelf. Vechten tegen stressgedachten en -gevoelens blijken deze alleen maar erger te maken. 

    Denk aan de zintuigelijke honger van je baby

    Baby's hebben een 'sensorische' honger: tijdens de eerste levensjaren ontwikkelen baby's zeer snel en hebben ze nood aan geluiden, geuren, aanrakingen …

    Wandelen is bv. een echt ontwikkelingsbad: geuren, geluiden, beweging, de wind, een steeds veranderende omgeving …

    Deze indrukken stillen de baby’s honger naar zintuigelijke indrukken, zeker als je je baby vertelt wat je ziet en ervaart. Daarmee voorkom je ook dat de baby enkel vertrouwt op voeding als bron om zijn honger naar sensorische prikkels te stillen. Bovendien slaap je zelf ook beter als je buiten komt, (coronaproof) met vrienden afspreekt, je amuseert.

    Wordt het je even te veel?

    Probeer tot rust te komen door bv. diepe ademhalingsoefeningen, rustgevende muziek, even naar buiten te gaan … Weet dat je op een bepaald moment ook niks méér kan doen om je baby te troosten. Op deze momenten is het beter om de spanning bij jezelf te laten zakken.

    Zorg voor jezelf

    Dat er al eens spanningen zijn in huis is volledig normaal. In tijden van spanning is het heel belangrijk om aandacht te hebben voor hoe jij in je vel zit.

    Omgaan met je eigen angst en stress

    Het is normaal dat je angst, onzekerheid en stress ervaart in abnormale omstandigheden.

    • Aanvaard dat je je niet elk moment positief hoeft te voelen.
    • Voorzie een moment van 'piekertijd' op een dag waarbij je jouw negatieve gedachten toelaat.
    • Doe ontspannings- of ademhalingsoefeningen om rustig te worden. Online vind je heel wat voorbeelden.
    • Zoek afleiding als de negatieve gedachten overheersen (bv. een gesprek dat niet over corona gaat, een wandeling, lezen, tuinieren…).
    • Zoek hulp als de angst of stress het onmogelijk maken om je dagelijkse activiteiten vol te houden. Contacteer je huisarts of een van de hulplijnen.

    Zorg goed voor elkaar

    • Communicatie binnen je gezin is nu extra belangrijk. Hoe voelen je huisgenoten zich en wat hebben zij nodig om deze tijd goed door te komen? Wat kan elke huisgenoot doen om het zo aangenaam mogelijk te maken?
    • Maak samen van je thuis een leuke plek. Brainstorm met je huisgenoten en verzamel ontspannende en leuke ideeën.
    • Wees mild voor jezelf en elkaar. Iemand die kortaf reageert? Ga niet onmiddellijk de strijd aan en laat de gemoederen even bedaren.
    • Lopen de spanningen hoog op? Neem even afstand van de situatie: ga even naar buiten om tot rust te komen of blaas stoom af bij iemand van buiten het gezin. Leiden de spanningen tot geweld in het gezin, neem dan anoniem contact op met 1712.

    Structuur en planning

    Een minimum aan structuur geeft houvast: op tijd opstaan en gaan slapen en op regelmatige tijdstippen eten. Dagelijkse routines kunnen rust brengen. Een planning met afwisseling tussen inspannende en rustgevende activiteiten helpt om de dag overzichtelijk te maken.

    • Maak goede afspraken over de taakverdeling. Wie doet boodschappen, wie kookt, wie ruimt op …?
    • Zorg voor afwisseling tussen tijd voor jezelf en tijd samen.
    • Maak afspraken over het gebruik van bureau, extra slaapkamer of speelkamer …
    • Klein behuisd? Spring creatief om met de ruimte. De tafel kan in de loop van de dag dienst doen als eettafel, bureau en speeltafel. Ruim tussendoor samen het speelgoed of schoolgerief op, zodat niet alles door elkaar loopt.
    • Maak zichtbaar op welke momenten je enkel gestoord wil worden bij heel dringende zaken (bv. door een fietslampje aan de deur te hangen)
    • Zorg dat je iets hebt om naar uit te kijken op korte termijn (bv. een ontspannend bad, een wandeling in de zon, een serie op tv …).
    • Leg de nodige flexibiliteit aan de dag. Soms heb je een extra pauze nodig of vragen de kinderen aandacht tijdens je werkmoment. Pas je schema dan aan of maak nieuwe afspraken.

    Blijf (virtueel) verbonden

    • Maak bewust tijd om in contact te blijven met je familie of vrienden. Ga wandelen, chat of (video)bel met elkaar.
    • Sociale media kunnen steun bieden. Weet dat niet iedereen een realistisch beeld geeft op sociale media. Bekijk dus goed wat en wie je wil volgen.
    • Vraag aan mensen binnen en buiten het gezin hoe het met hen gaat en of je iets voor hen kan doen. Het doet goed om te zorgen voor elkaar.

    Beweeg (met je ganse gezin)

    Bewegen helpt tegen stress. Wandelen, fietsen, fitness@home, skeeleren, met de step naar buiten, dansen, springen op de trampoline ...

    Ga de buitenlucht in voor je dagelijkse portie beweging. Bovendien ook ideaal voor je dagelijkse portie vitamine D.

    Maak nieuwe plannen

    Nu heb je misschien tijd om activiteiten uit te proberen die je al lang wou doen. Enkele ideeën:

    • die stapel ongelezen boeken
    • nieuwe gerechten
    • een online cursus: een nieuwe taal, fietsen herstellen, haken, bloggen …
    • een creatieve uitlaatklep: schrijven, tekenen, schilderen
    • fotoboeken maken
    • een gekke gezinsvideo opnemen (die je kan delen in de familiechat)
    • brieven schrijven voor rusthuisbewoners of mensen in quarantaine
    • vrijwilligerswerk

    Informeer je, bewust en beperkt

    • Beperk je informatiestroom.
    • Kies betrouwbare bronnen en vaste momenten om het nieuws te checken.
    • Meldingen van nieuwsapps zet je beter uit als je onrustig wordt van deze updates.
    • Er circuleert heel wat 'fake news' op sociale media. Lees kritisch, en stel je vragen bij berichten met schokkend nieuws, veel hoofdletters en uitroeptekens, dramatische titels of beelden.
    • Als je twijfelt of iets waar is, neem dan een kijkje op de overheidswebsite over het coronavirus.  

    Wat als je het (even) moeilijk hebt?

    Je vindt een luisterend oor bij:

    • De Kind en Gezin-Lijn: voor vragen over je kind of over de dienstverlening van Kind en Gezin. Je lokaal team van Kind en Gezin kan je telefonisch, via mail of WhatsApp bereiken. De contactgegevens van jouw contactperso(o)n(en) vind je in je Kindboekje.
    • De Opvoedingslijn: voor al jouw vragen over opvoeding.
    • In jouw stad of gemeente heeft het Huis van het Kind vaak ook een aangepaste dienstverlening. Ook de Opvoedingswinkels blijven online, telefonisch of via mail bereikbaar. Je checkt het lokale aanbod en de bereikbaarheid best op voorhand via de website of sociale mediakanalen.
    • Heb je oudere kinderen in huis? Awel is er voor alle kinderen en jongeren. Zij kunnen met Awel chatten, mailen of bellen.
    • Heb je schoolgaande kinderen? De CLB-chat is er voor ouders en kinderen: zij beantwoorden al jouw vragen over school of over je welbevinden.
    • Krijg je te maken met conflicten en geweld? Je kunt in alle vertrouwen bellen, mailen en chatten met de hulplijn 1712.