Onverwacht zwanger

Als je ontdekt dat jij of je partner onverwacht zwanger bent, kan dat heel wat gevoelens en gedachten oproepen. Misschien kan je het eerst niet geloven. Misschien voel je paniek, twijfel, teleurstelling of verdriet. Of misschien ben je voorzichtig blij en kijk je uit naar wat komt.

Al die gevoelens kunnen naast elkaar bestaan en ook veranderen met de tijd. Dat is niet alleen zo bij een ongeplande zwangerschap. Ook als je bewust voor een zwangerschap koos, kunnen er twijfels of gemengde gevoelens zijn.

Een ongeplande of ongewenste zwangerschap komt vaker voor dan je misschien denkt. Toch kan het moeilijk zijn om erover te praten als het jou of jullie overkomt. Misschien heb je behoefte aan een luisterend oor of professionele ondersteuning, maar voelt het niet vanzelfsprekend om hulp te vragen of je verhaal te delen. Neem de tijd om te zoeken naar iemand bij wie je je veilig en gehoord voelt.

 Wanneer je ontdekt dat jij (of je partner) ongepland zwanger bent, staat je wereld mogelijk even op zijn kop. Je kan uiteenlopende gevoelens ervaren en veel verschillende vragen kunnen door je hoofd flitsen:  

• Wat betekent deze ongeplande zwangerschap voor mij/ons? 
• Wil ik dit wel?  
• Mag ik ook blij zijn?  
• Wat gaan anderen hiervan zeggen?  
• Wat moet ik nu doen?  
• Welke rechten heb ik? 
• Wat zou mijn partner vinden?  
• ... 

Net als bij een geplande zwangerschap kan ook een ongeplande zwangerschap uiteenlopende gemengde gevoelens met zich meebrengen: je kan kwaadheid, angst en twijfel voelen, maar ook blijheid, trots en hoop. Bepaalde beslissingen die genomen moeten worden zijn tijdsgebonden en dit kan stress, onzekerheid en paniek geven. Mogelijk ervaren jij en je partner verschillende gevoelens en hebben jullie een andere mening over wat er moet gebeuren.  

Het is begrijpelijk dat je tegenstrijdige gevoelens ervaart, ook wanneer je een beslissing genomen hebt. Je kan tegelijk opgelucht of blij zijn, en toch ergens afscheid moeten nemen. 

Misschien weet je meteen wat je wilt doen. Misschien twijfel je, of denken jij en je partner er anders over. Elke situatie is anders en verschillende dingen kunnen meespelen in je keuze.

Het kan helpen om alleen, samen met je partner of met iemand die je vertrouwt stil te staan bij enkele vragen:

• Welke informatie heb ik of hebben we nog nodig om een keuze te maken?
• Hoeveel tijd heb ik om een beslissing te nemen?
• Bij wie kan ik terecht voor steun?
• Lukt het om zelf tot een beslissing te komen, of heb ik behoefte aan professionele begeleiding?

Bij een ongewenste zwangerschap zijn er verschillende mogelijkheden:

• Je kan kiezen voor een zwangerschapsafbreking (abortus).
• Je kan de zwangerschap uitdragen en zelf voor je kind zorgen, eventueel met steun van anderen.
• Je kan de zwangerschap uitdragen en je kind afstaan voor adoptie.

Welke keuze je ook overweegt, het is belangrijk dat je betrouwbare informatie krijgt en de ruimte hebt om stil te staan bij wat voor jou belangrijk is.

Overweeg je om je zwangerschap stop te zetten? Dan kan je terecht in een erkend abortuscentrum voor medische en psychosociale begeleiding. Je hoeft nog niet zeker te weten wat je wilt wanneer je een afspraak maakt. Ook als je twijfelt of eerst meer informatie wilt, ben je er welkom.

Twijfel is normaal. Elke zwangerschap en elke situatie is anders. Ook de redenen om een zwangerschap stop te zetten of voort te zetten, zijn voor iedereen verschillend. In een abortuscentrum krijg je de ruimte om je vragen, gevoelens en twijfels te bespreken. Je kan er ook informatie krijgen over andere mogelijkheden en over anticonceptie voor de toekomst.

Een zwangerschapsafbreking kan in België tot 12 weken zwangerschap, dit komt overeen met 14 weken vanaf de eerste dag van je laatste menstruatie. Na een zwangerschapstermijn van 12 weken kan abortus in België enkel als de zwangerschap een ernstige bedreiging vormt voor de gezondheid van de vrouw of als vaststaat dat het kind zal lijden aan een zware en ongeneeslijke ziekte. 

Zonder deze redenen is een abortus na de termijn van 12 weken niet toegestaan in België. In sommige andere landen, zoals Nederland en Groot-Brittannië kan dit wel. Ook voor vragen hierover kan je terecht bij een erkend abortuscentrum. Meer informatie over de termijnen bij zwangerschapsafbreking kan je terugvinden op de websites van LUNA abortuscentra vzw en FARA. 

Voor een zwangerschapsafbreking kan je terecht in een erkend abortuscentrum of in Labyrint, het centrum voor zwangerschapsonderbreking van ZAS. Een eerste gesprek en een aansluitende wachttijd van 6 dagen voor de zwangerschapsafbreking, zijn wettelijk verplicht.  

Als je in orde bent met de ziekteverzekering betaal je in een abortuscentrum enkel het remgeld. In een ziekenhuis liggen de kosten vaak hoger. Alle informatie over het praktisch verloop, de kostprijs van een zwangerschapsafbreking vind je terug op de website van LUNA abortuscentra vzw. 

Een ongeplande zwangerschap is niet altijd een ongewenste zwangerschap. Misschien overweeg je om de zwangerschap uit te dragen of heb je die keuze al gemaakt. Ook dan kunnen er vragen, twijfels en verschillende gevoelens zijn.

Misschien vraag je je af:

• Heb ik of hebben we de juiste keuze gemaakt?
• Kan ik dit aan? Kunnen wij dit samen aan?
• Welke impact zal dit hebben op mijn leven en onze toekomst?
• Denken mijn partner en ik hier hetzelfde over?

Ook bij een geplande zwangerschap kan je met deze vragen en twijfels zitten.  

Twijfels en onzekerheid zijn normaal. Erover praten en hulp vragen en aanvaarden is belangrijk. Wanneer je overweegt of ervoor kiest om de zwangerschap te behouden, is het belangrijk dat je weet waar je terecht kan voor steun in je omgeving en professionele ondersteuning:  

• Bij Kind en Gezin kan je terecht voor je vragen over opvoeding, opvolging van de ontwikkeling van je kind en oudersteuning bij ouderschap.  
• Bij een Huis van het Kind in jouw buurt kan je terecht voor alles rond opvoeding en opgroeien.  
• Bij CAW kan je terecht voor vragen over o.a. wonen en opvang, je goed voelen, administratie en geld,... 

Soms is het aangewezen om in jouw ouderschap ondersteund te worden via ambulante thuisbegeleiding of een vorm van netwerk- of bestandspleegzorg (ondersteunend of perspectiefbiedend). Counseling kan hierbij geboden worden door zowel de provinciale pleegzorgdiensten of binnenlandse adoptiedienst. 

Als je overweegt om je kind af te staan voor adoptie, maar ook als je nog helemaal niet weet wat je wil of kan, kan je contact opnemen met de binnenlandse adoptiedienst.  

Vragen stellen aan een adoptiedienst betekent niet automatisch dat je ook effectief tot adoptie zal overgaan. Ook andere mogelijkheden worden uitgebreid met je besproken en bekeken. Op die manier kan je uiteindelijk een weloverwogen en goede keuze voor jezelf en het kind maken. 

De binnenlandse adoptiediensten begeleiden zwangere vrouwen (en hun partner) die nadenken over een adoptie. Zij informeren je over:

• wat adoptie inhoudt 
• welke andere oplossingen dan adoptie er zijn.  
• hoe een adoptie verloopt 
• wat je wel en niet kan verwachten. 

Kind en Gezin, het ziekenhuis en adoptiedienst werken samen in het geval je het kind na de geboorte zal afstaan.  

Ben je op zoek naar steun, informatie of lotgenotencontact als geboorteouder? Dan kan je terecht bij Steunpunt adoptie.  

Een kinderwens na een eerdere abortus kan verwarrend aanvoelen:  

• Je eigen gevoelens en opvattingen over een kinderwens zijn misschien veranderd 
• Je kinderwens krijgt een andere betekenis en/of emotionele lading  
• Jij en je partner denken er anders over 
• Je twijfelt of je nog wel zwanger kan worden 

Mogelijk ervaar je wisselende gevoelens van verwarring, twijfel, schuld en angst, maar ook van hoop of verlangen. Die gevoelens zijn normaal en mogen er zijn. Geef jezelf de tijd en ruimte om je gevoelens te onderzoeken. Erover praten met je partner, iemand die je vertrouwt, een professionele zorgverlener kan helpen.  

Praat over je gevoelens rondom de ongeplande en/of ongewenste zwangerschap met iemand die je vertrouwt.  Misschien verkies je een gesprek met onbekende persoon of hulpverlener, die wat verder van je af staat.  

Wil je meer weten of heb je vragen over het verloop van en de ondersteuning bij een zwangerschapsafbreking, ben je op zoek steun en begrip (via verhalen van mensen), zoek je antwoorden op praktische, medische of persoonlijke vragen:   

• LUNA abortuscentra vzw 
• FARA 
•  Adoptiehuis 
• Keuzehulp ongepland zwanger. Deze gratis keuzehulp helpt je bij twijfels. Je vindt er betrouwbare informatie, verdiepende opdrachten, waar je terecht kan voor extra hulp.  

Wil je een afspraak maken in een abortuscentrum?  

• LUNA abortuscentra vzw: overzicht centra  

Heb je vragen de ondersteuning waarop je beroep kan doen na je bevalling? 

• Het Centrum voor Algemeen Welzijnswerk. Zij bieden dicht bij je in de buurt laagdrempelig hulp en ondersteuning aan voor allerhande thema’s gaande van woning, financiën tot relaties, ouderschap en opvoeding.  
• Een medewerker van Kind en Gezin  
• Provinciale pleegzorgdient kan je meer vertellen over de ondersteuning via het eigen netwerk of via bestandspleegzorg.