Lokaal beleid

Het lokaal bestuur bepaalt het kinderopvangbeleid in de gemeente. Ze zorgt ervoor dat ouders informatie krijgen over het aanbod aan kinderopvang. Als lokale regisseur heeft een lokaal bestuur met dit advies een belangrijke inbreng bij de ontwikkeling van het kinderopvangaanbod

Ga snel naar

    Lokale beleidsdoelstellingen kinderopvang vastleggen

    Wat?

    Het lokaal bestuur bepaalt de lokale beleidsdoelstellingen voor kinderopvang. Hierin geeft het lokaal bestuur aan hoe ze wil inspelen op de Vlaamse beleidsdoelstellingen voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.

    Goedgekeurde lokale beleidsdoelstellingen voor kinderopvang zijn belangrijk. Ze vormen de basis voor advies aan de Vlaamse overheid bij de uitbouw van opvang in de gemeente.

    Inhoud

    De lokale beleidsdoelstellingen voor kinderopvang zijn gebaseerd op de omgevingsanalyse. Ze geven aan hoe het lokaal bestuur wil inspelen op de Vlaamse beleidsdoelstellingen voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Dit wordt afgestemd met andere beleidsdoelstellingen binnen de strategische meerjarenplanning

    1. Een omgevingsanalyse

    Een omgevingsanalyse bevat objectieve en subjectieve gegevens:

    • Lokale statistieken
    • Cijfers over het kinderopvangaanbod (link naar cijfers en beleid)
    • Andere gegevens, bv.:
      • Het aanbod aan vrijetijds- en jeugdwerkinitiatieven binnen de gemeente 
      • Een inventaris van behoeften en verwachtingen van iedereen die bij kinderopvang betrokken is 
      • Een inschatting van de te verwachten evolutie van vraag en aanbod op basis van specifieke trends 
      • Gegevens over de globale kwaliteit van de kinderopvang 
      • Een evaluatie van het totale opvangaanbod in functie van de toekomstige evolutie van de lokale behoefte 
      • De toegankelijkheid van kinderopvang voor de verschillende doelgroepen, ...

    2. Inspelen op de Vlaamse beleidsdoelstellingen

    Op basis van de omgevingsanalyse legt het lokaal bestuur de algemene doelstellingen voor kinderopvang en concrete acties op korte en lange termijn binnen de gemeente vast. Een meerjarenplanning voor kinderopvang wordt opgesteld.

    3. Aansluiting bij andere beleidsdoelstellingen binnen de strategische meerjarenplanning

    De beleidsdoelstellingen voor kinderopvang sluiten aan bij beleidsdoelstellingen die verwant zijn aan kinderopvang of die een impact hebben op kinderopvang. Bv. andere doelstellingen sociaal beleid, doelstellingen jeugd-, cultuur en sportbeleid, flankerend onderwijsbeleid, integratiebeleid, sociale economie en werkgelegenheid, woonbeleid, beleid ruimtelijke ordening, stedenfonds, ...

    Ouders over kinderopvang informeren

    Hoe kan je het kinderopvangaanbod in de gemeente bekend maken?

    Voorbereiding

    1. Doelstelling formuleren. Bv. informatie verspreiden over opvang die al bestaat, over nieuwe opvang, over vakantieopvang of over vrije opvangplaatsen.
    2. Doelgroep bepalen. Bv. jonge gezinnen, aanstaande ouders, ouders, grootouders of opvangvoorzieningen
    3. Huidige informatie bekijken. Volstaat de huidige informatie? Begrijpt de doelgroep de info? Is de informatie voldoende verspreid?
    4. Beschikbare middelen overlopen. Bv. samenwerken met andere adviesraden, gemeentediensten of besturen

    Mogelijke inhoud

    • Een woord vooraf en een inleiding
    • De thema’s. Voorbeelden:opvang van baby's en peuters, opvang van schoolkinderen, speelpleinwerking, opvang zieke kinderen, opvang kinderen met specifieke zorgbehoefte, gemeentelijke contactpersoon voor kinderopvang, andere nuttige informatie voor ouders: scholen, jeugdinitiatieven, sport, Opgroeien, regiohuis, consultatiebureaus, of structuur van het Lokaal Overleg
    • Toelichting over de verschillende soorten opvang
    • Info over de opvang. Voorbeelden: logo, naam, adres, telefoonnummer, contactpersoon, e-mail en website, beschrijving van de opvang en aantal opvangplaatsen openingsuren, opvangmomenten en verlofperiodes, prijs en fiscale aftrek, speciale kenmerken over vereisten
    • Geografische kaart met symbolen of nummerverwijzingen
    • Uitgiftedatum of datum van laatste wijziging

    Info verzamelen

    • Samen met het Lokaal Overleg Kinderopvang: maak inventarisatiefiches en vraag de lokale actoren deze fiches in te vullen en terug te bezorgen aan het lokaal bestuur.
    • Gebruik bestaande info uit bv. het lokaal beleidsplan kinderopvang, het jeugdwerkbeleidsplan, bestaande folders of sociale kaarten.
    • Op onze website vind je de opvangadressen met een vergunning 

    De doelgroep bereiken

    • Via de website, sociale media, de plaatselijke media
    • Brochures en affiches verspreiden. Bv huis aan huis, via artsen, gynaecologen, openbare plaatsen, scholen, kinderopvangvoorzieningen of consultatiebureaus
    • Eventueel via een centraal gemeentelijk aanspreekpunt een opvanglijn

    Info structureren en vorm geven

    • Structuur kiezenMogelijke indeling: per deelgemeente, per thema, volgens de opvangsoort of volgens leeftijd.
    • Vormgeving bepalen. Welke informatiedrager? Hoe bundelen?  Welk formaat? Welke papierkleur en hoeveel kleuren?
    Tips
    • Gebruik symbolen (bv. een klok voor openingsuren).
    • Gebruik kindertekeningen, logo’s of foto’s om de tekst aantrekkelijk te maken.

    Info actueel houden

    • Controleer op vaste tijdstippen alle info en vernieuw de info.
    • Gebruik bv. een meldingskaart om wijzigingen bij te houden.
    • De vorm bepaalt mee hoe makkelijk je informatie kan actualiseren:
      • Losbladige brochures en websites zijn makkelijker aan te passen dan ingebonden brochures.
      • Kleine of grote oplages en het aantal verdeelpunten zijn ook bepalende factoren. 
    • Meld wijzigingen in het gemeentelijk infoblad.

    Advies geven over kinderopvang

    Opportuniteitsadvies geven over groepsopvang

    Vanaf 2022: verplicht opportuniteitsadvies voor groepsopvang

    Vanaf 1 januari 2022 moet een organisator die een vergunning voor kinderopvang aanvraagt een opportuniteitsadvies van het lokaal bestuur hebben.  

    Het opportuniteitsadvies is verplicht voor:

    • een nieuwe locatie groepsopvang
    • de verhuis van een locatie groepsopvang binnen de gemeente
    • een uitbreiding van gezinsopvang naar groepsopvang.

    Een organisator is niet verplicht dit advies te volgen, maar het advies moet wel bij de vergunningsaanvraag worden gevoegd.

    Lokale besturen kunnen een eigen formulier gebruiken of het model van Opgroeien.

    Ondersteuningsmateriaal en praktijken vind je op de website van VVSG.

    Video's 'Sterk gezien' over de adviesrol van lokale besturen

    Opgroeien en VVSG ondersteunen lokale besturen in hun regierol met het traject ‘Sterk Gezien’.

    Bekijk de video's

    Niet verplicht

    • Het lokaal bestuur is niet verplicht om een advies te geven of om een behoeftenonderzoek te voeren.
    • De organisator groepsopvang is niet verplicht om het advies te volgen, maar moet het wel vragen. 

    Waarom een advies?

    Het lokaal bestuur is vaak goed op de hoogte van de behoefte aan kinderopvang in haar gemeente of stad. Is er in die buurt nood aan kinderopvang of niet? Hebben de ouders nood aan een opvang met inkomenstarief of niet?

    Een advies formuleren is nuttig, omdat het:

    • een meerwaarde geeft aan het aanvraagdossier van organisatoren die binnen de gemeente gevestigd zijn
    • een signaal is naar Opgroeien en naar organisatoren, dat er een nood is aan kinderopvang.

    Inhoud van het advies

    Opgroeien verwacht van het lokaal bestuur een opportuniteitsadvies, dat een antwoord geeft op de vraag waar er binnen de gemeente nood is aan opvang en aan welke soort opvang.

    Het advies gaat over:

    • de soort opvang: baby's en peuters of/en schoolkinderen, flexibele opvang, specifieke doelgroepen (kansengroepen, zieke kinderen,...), inclusieve opvang ...
    • de plaats van de opvang: de mate waarin de nood aan opvang verschilt naargelang de deelgemeente, wijk of buurt

    Het lokaal bestuur moet zijn advies met meetbare gegevens of vaststellingen ondersteunen. Het baseert zich daarvoor in de eerste plaats op het lokaal beleidsplan kinderopvang, bv.:

    • gegevens uit de omgevingsanalyse van het lokaal beleidsplan kinderopvang
    • beleidskeuzes van het lokaal bestuur over de kinderopvang in de gemeente

    Het lokaal bestuur kan in zijn advies ook andere gegevens opnemen die niet vermeld zijn in het lokaal beleidsplan kinderopvang, bv.:

    • recente ontwikkelingen (demografische gegevens, informatie verzameld via het Lokaal Overleg Kinderopvang, …)
    • gegevens uit een recente behoeftebevraging bij ouders

    Doe-pakket: toegankelijke kinderopvang voor iedereen

    Kinderopvang is er voor elk kind en elk gezin, ook de meest kwetsbare. Toegankelijke kinderopvang kan je realiseren door lokaal samen te werken.

    Opgroeien, VVSG, Vlaams Welzijnsverbond en de Gezinsbond maakten samen een doe-pakket om de sociale functie van kinderopvang lokaal aan te pakken. Het pakket bestaat uit verschillende modules en biedt een praktische leidraad aan de trekker of voorzitter van het lokale netwerk.

    Doe-pakket 'Kinderopvang voor iedereen'

    Bekijk het doe-pakket om lokaal samen toegankelijke kinderopvang te realiseren

    • Lees de brochure online
    • Download de pdf