Hoe kan je je kind ondersteunen bij de overstap naar school?

Is je kind vertrouwd met kinderopvang, ga je naar spel-en ontmoetingsactiviteiten in het Huis van het Kind of is je kind vaak thuis en dicht bij jou? In elke situatie is de overstap naar school spannend voor je kind, maar ook voor jou als ouder.  

Kleine dingen kunnen al helpen om de school voor je kind herkenbaar te maken:

• Praat met je kind voor de start in de kleuterklas over de school. Jonge kinderen hebben een beperkt voorstellingsvermogen. Daarom is het zichtbaar maken van wat de school betekent, belangrijk.
• Je kan samen een boekje lezen over naar school gaan, op een speelse manier praten over wat er in de boekentas zit of hoe een dag op school eruitziet, een foto van de juf te tonen ...
• Je kan op een speelse manier oefenen in zelfstandig eten als je kind ’s middags op school blijft eten door thuis al eens een lunchpakket te maken, met het aan-en uittrekken van de jas, in het begrijpen van kleine opdrachten, in zindelijk zijn en zelf naar toilet gaan … 
• Praat je thuis een andere taal dan het Nederlands? Dan kan je je kind vooraf kennis laten maken met de Nederlandse taal via de kinderopvang of via ouder-kind activiteiten in je Huis van het Kind.

Vooraf kennismaken met de school, maakt het ook voor jou meer vertrouwd:  

• Je kan samen eens langs de school wandelen of fietsen of naar een infomoment of wenmoment op school gaan.
• Vraag aan de school hoe jullie kunnen kennismaken met de leerkracht en de klas.
• Vraag na of en hoe jij en je kind ontvangen worden op school, hoe je samen mag ‘wennen’ aan de school. Geef je kind tijd om te wennen. Sommige kinderen hebben daar wat langer voor nodig.
• Vertel aan de school wat belangrijk is voor je kind, bijvoorbeeld wat je kind goed kan, waarmee je kind graag speelt, wat helpt om te troosten of waar je kind nog hulp bij nodig heeft.

Vraag gerust advies aan een medewerker van Kind en Gezin, de kinderopvang, het Huis van het Kind of aan de school.

• Bespreek met de school hoe je kind geleidelijk kan instappen, bijvoorbeeld enkel ’s ochtends.
• Misschien is er een klein klasje waar de kleuterbegeleider meer ondersteuning aan elk kind kan geven.
• Misschien is een langere wenperiode mogelijk, of mag jij als ouder mee in de klas.
• Soms zorgen opvang en kleuterschool er samen voor dat je kind geleidelijk aan overstapt, bijvoorbeeld ’s morgens naar school en ’s middags rusten in de opvang.
• Vraag tips aan de kinderopvang. Zij hebben je kind al in een grotere groep kinderen gezien en kunnen aangeven wat er dan helpt om je kind goed te laten voelen.

De eerste dagen op school voelen zowel voor je kind als voor jezelf spannend aan gezien alles nieuw is: een nieuwe omgeving, een nieuw ritme, nieuwe gewoontes thuis voor en na school...  

Hou er rekening mee dat deze overstap mogelijks wat veranderingen met zich kan meebrengen (bv. moeilijker slapen, wat drukker gedrag...). De eerste dagen en weken krijgt je kind veel nieuwe indrukken. Je kind kan moe, stiller, drukker of prikkelbaar thuiskomen. Sommige kinderen eten minder of slapen moeilijker.  

Het is normaal dat je kind en jezelf wat tijd nodig hebben om te wennen aan het nieuwe ritme.

Tips voor de eerste schooldagen  

• Probeer zelf rustig te blijven. Dat helpt je kind om vertrouwen te voelen.
• Maak kort contact met de leerkracht of kinderbegeleider. Zo ziet je kind dat jij vertrouwen hebt in de school.  
• Neem je tijd om de school, de juffen, andere ouders en kinderen te leren kennen.  
• Vraag  na wat de afspraken zijn: aan wie zeg je wie je kind komt ophalen en wanneer, wat moet of mag er in de boekentas (reservekleren, knuffel …), hoe kan je weten hoe de dag is verlopen …
• Geef je kind de juiste en nodige info zoals bv. deze middag eet je hier je boterhammetjes, wat zit er in de boekentas, mama komt je halen …
• Kleine ritueeltjes kunnen helpen om de dagelijkse overgang van thuis naar school of van school naar thuis voor je kind en jezelf te vergemakkelijken.  
• Als je kind huilt bij het afscheid, geef het gerust even aandacht door te troosten en de spanning te benoemen. Je kan met je kind vooruitblikken op wat het doorheen de dag zal doen. Je kan erop vertrouwen dat de juf met zorg overneemt.  
• Als je kind thuiskomt, laat je het best even tot rust komen. Stel niet te veel vragen. Een kind van 3 jaar kan nog niet alles onthouden of veel details vertellen.

Loopt de start wat moeilijker dan verwacht? Ga zeker in gesprek met de leerkracht van je kind. Ook het CLB kan je helpen als je vragen hebt.