Meertalig opvoeden

Al vanaf de geboorte kan een kind meerdere talen leren. Sommige kinderen leren tegelijk verschillende talen. Anderen leren eerst een taal thuis en later een extra taal in de kinderopvang of op school. Meerdere talen leren heeft heel wat voordelen. Dat weten we uit onderzoek. 

Als ouder heb je wellicht vragen over meertalig opvoeden. Hier vind je heel wat informatie en inspiratie!
 

Je kind meertalig opvoeden: dat is positief!

quote-mark

Ga snel naar

    De taalontwikkeling bij meertalige kinderen

    Kinderen kunnen vanaf de geboorte prima twee of meerdere talen leren. De taalontwikkeling bij meertalige kinderen verloopt grotendeels op dezelfde manier als bij kinderen die in één taal worden opgevoed. Ze doorlopen dezelfde fasen in hun taalontwikkeling. Maar er zijn natuurlijk ook een aantal verschillen:

      • Omdat meertalige kinderen nu eenmaal meerdere talen ter beschikking hebben, zullen ze altijd voor een keuze staan: wanneer én met wie welke taal gebruiken. Ze worden zich op deze manier heel vroeg bewust van taal. En zo oefenen ze ook hun inlevingsvermogen.
      • Meertalige kinderen gebruiken soms meerdere talen door elkaar, ook wel ‘mixen’ genoemd. Dat is normaal, omdat de verschillende talen in het meertalige brein in verbinding staan met elkaar. Mixen heeft geen negatief effect op het leren van talen.
      • Meertalige kinderen kennen gemiddeld meer woorden in de verschillende talen samen dan een eentalig kind. Bekijk je echter één taal apart dan zal een kind meestal minder woordenschat hebben dan een eentalig kind in die taal. Meertalig opgevoede kinderen zijn dus minstens even taalvaardig als hun eentalige leeftijdsgenoten.

      Twee soorten meertaligheid

      1. Gelijktijdige of simultane meertaligheid = kinderen die vanaf de geboorte in meerdere talen worden opgevoed.
        Bv: ouders spreken vanaf de geboorte twee of meerdere talen met hun baby.
      2. Opeenvolgende of successieve meertaligheid = kinderen die eerst opgevoed worden in één taal (de thuistaal) en pas op latere leeftijd een andere taal (bv. Nederlands) horen en leren. De thuistaal vormt hier een stevige basis voor het leren van de tweede taal.
        Bv: een kind leert thuis Pools vanaf de geboorte en wanneer het kind start op school hoort en spreekt het kind voor het eerst Nederlands.

      Meer of minder taalvaardig?

      Link naar video: Hebben tweetalige kinderen een taalachterstand?
      Hebben tweetalige kinderen een taalachterstand?

      Meertalige kinderen bouwen hun taalkennis in de afzonderlijke talen vaak iets trager op. Toch kunnen ze die achterstand op latere leeftijd inhalen.

      Daarvoor is wel voldoende kwaliteit (rijke taal, veel spreekkansen krijgen,…) en kwantiteit (veel taal) in het taalaanbod van elke taal nodig. Ook blijkt uit onderzoek dat de totale woordenschat - de woordenschat over de verschillende talen heen - van meertalige kinderen vaak groter is dan die van ééntalige kinderen.

      Daarnaast leren kinderen heel wat over taal, wat ervoor zorgt dat ze vlotter een nieuwe taal leren. Ze leren bijvoorbeeld dat eenzelfde ding op verschillende manieren kan worden benoemd, dat verschillende talen soms dezelfde woorden gebruiken,...

      Studies tonen aan dat wanneer kinderen een sterke basis hebben in de thuistaal, dit een opstap kan zijn om een nieuwe taal aan te leren.

      Hoe helpen bij meertalige taalontwikkeling?

      De manier waarop je meertalige kinderen kan helpen bij hun taalontwikkeling, is dezelfde als bij kinderen die in één taal opgevoed worden. Maar bij een meertalige opvoeding zijn er extra zaken waar je rekening mee kan houden.

      Praat veel met je baby. Spreek de taal of talen die je goed kan en waar je je goed bij voelt.

      • Praat met je kind in de taal of talen die je zelf goed kan en vloeiend spreekt. Als je een taal op een foute manier aanbiedt, kan je kind die taal foutief aanleren.
      • Kies voor de taal die voor jou het meest natuurlijk aanvoelt. Denk aan de taal waarin je grapjes kunt maken, gevoelens kunt uiten of waarin je eindeloos over alles kunt vertellen. Zo kan je een rijke taal bieden aan je kind. En spontane gesprekken versterken de emotionele band tussen jou en je kind.
      • Taal en cultuur zijn verbonden met elkaar en maken deel uit van iemands identiteit. Wanneer je je thuistaal spreekt met je kind, geef je zo ook een belangrijk deel van jezelf door. Dat is een waardevolle reden om je kind meertalig op te voeden.

      Begin vanaf de geboorte. Denk al tijdens de zwangerschap na over de plaats van de verschillende talen in je gezin en in je omgeving.

      • Kinderen kunnen al vanaf de geboorte meerdere talen leren. Maak samen met je partner, familie, vrienden,… afspraken over wie welke taal of talen zal spreken met je kind.
      • Hoe vroeger je kind een taal leert, hoe gemakkelijker je kind de juiste klanken en de correcte uitspraak zal leren. Je kind zal de klanken gebruiken die hij of zij het meest hoort en zelf gebruikt. Klanken die niet veel gebruikt worden, zullen na een tijd verdwijnen.

      Zorg dat de verschillende talen genoeg aan bod komen.

      • Zorg dat de verschillende talen vaak genoeg aan bod komen. Een kind leert de taal of talen die je vaak met hem of haar spreekt. Een taal die niet of heel weinig gebruikt wordt, loopt het risico om verloren te gaan.
      • Je kunt de verschillende talen gebruiken in verschillende situaties, op verschillende momenten doorheen de dag. Zo hoort en leert je kind niet alleen een grote variëteit aan woorden, maar leert het die woorden ook in de verschillende talen.
      • Als je kind weet dat je zelf meerdere talen spreekt, zal je kind soms de ene taal boven de andere verkiezen. Dat is normaal. Blijf zelf de taal spreken waarbij je je goed voelt. Zo blijft je kind die taal leren en zal je kind de taal ook zelf gaan gebruiken.
      • Familie of vrienden die dezelfde thuistaal spreken kunnen je helpen om die taal extra aanwezig en levend voor je kind te houden. Dat is extra belangrijk als het een taal is die je kind, buiten het gezin, niet veel tegenkomt.
      Wist je dat?

      Het is normaal dat er bij je kind verschillen zijn in woordenschat en vaardigheden in de verschillende talen. Het hangt af van waar en hoe je kind de talen gebruikt. In welke taal speelt je kind? In welke taal leert je kind op school? Of wordt een taal vooral tijdens de vakantie gesproken? 

      Vertellen, zingen voorlezen: praten kan op verschillende manieren.

      • Ken je liedjes, verhalen of boeken in je thuistaal? Laat je kind er mee van genieten! Zo geef je je thuistaal door.
      • Voorlezen lukt makkelijkst in je thuistaal. Zo kan je best praten over het boek. En je kan je emoties goed uitdrukken of moeilijkere zaken uitleggen. In je thuistaal hoef je niet naar woorden te zoeken en dat maakt het vertellen aangenamer en gezelliger voor jezelf en voor je kind.
      • Een boek kan helpen om extra aandacht te geven aan een specifieke taal. Of om te praten over een specifiek onderwerp in een specifieke taal, als je kind bijvoorbeeld over dat onderwerp veel kan vertellen in één taal maar weinig in de andere. Als je meerdere talen spreekt, kan je de verschillende talen gebruiken om woorden uit te leggen, verbanden te leggen,… Dat is geen probleem!
      • Lijkt je kind soms niet geïnteresseerd in een bepaalde taal? Als je een taal niet veel gebruikt, blijft de woordenschat in die taal wat achter. Je kind geraakt daardoor soms gefrustreerd als hij of zij zich niet kan uitdrukken in die taal. Probeer de nieuwsgierigheid voor die taal uit te lokken door bijvoorbeeld een liedje in die taal te zingen. Dat maakt het spannend of grappig.

      Hoe meertalig opvoeden in je gezin?

      Breng je gezin in kaart

      Meertalig opvoeden is positief! Het is belangrijk om al vroeg na te denken over hoe je dit samen gaat aanpakken. Er zijn heel wat dingen om af te wegen. Niet alleen je gezin, maar ook je ruimere omgeving, speelt een rol (bijvoorbeeld: familie, kinderopvang, vrienden,…). En elk gezin is anders. 

       Elk gezin maakt zijn eigen keuze. Er is geen goede of slechte aanpak. 

      Aan de slag met het Kameleon-boekje

      Hoe goed kan je een taal? Wat zijn je wensen en verwachtingen? Welke talen komen aan bood? Waar ga je die talen spreken? Wie spreekt welke taal? Gebruik het handige Kameleon-boekje om de situatie van jouw gezin in kaart te brengen. 

      Bestel het Kameleon-boekje
      Wist je dat?

      Als je kind nog geen Nederlands leert voor hij of zij naar school gaat, kan je je kind best al kennis laten maken met Nederlands. Zo is Nederlands al een vertrouwde taal bij de start op school.

      Je kind leert best Nederlands van iemand die zelf goed Nederlands kan. Bijvoorbeeld in de kinderopvang, tijdens groepsactiviteiten in je buurt,… 

      Keuzes van meertalig opvoeden

      Meertalig opvoeden kan op verschillende manieren. Er is niet één goede keuze. Elk gezin is anders en kiest dit zelf. 

      7 gezinnen aan het woord

      Eén ouder, één taal

      Elsa en Eddie kozen voor 'één-ouder-één-taal': Elsa spreek Spaans met de kinderen, Eddie Nederlands. 

      Meer over één ouder, één taal
      Mixen van talen

      Rachid en Assia zijn beiden opgevoed in het Darija en spreken vlot Nederlands. Ze praten beide talen met hun zoon en mixen de twee talen doorheen de dag.

      Meer over mixen van talen
      Thuistaal en mixen

      Burcu en Orhan zijn een Turkstalig koppel. Ze spreken beiden Turks en Nederlands en willen dat hun baby beide talen zal leren. Ze kiezen voor ‘thuistaal en mixen’.

      Meer over thuistaal en mixen
      Nederlands en mixen

      Frederica haar moedertaal is Italiaans en ze spreekt goed Nederlands. Hanne spreekt enkel Nederlands. Ze vinden het belangrijk dat hun zoontje naast Nederlands ook Italiaans spreekt. 

      Meer over Nederlands en mixen
      Enkel thuistaal

      Samuel en Shikorina hun thuistaal is Tigrinya. Ze zijn Nederlands aan het leren, maar spreken de taal nog niet zo vlot. Daarom voeden ze hun kindje op in het Tigrinya.

      Meer over enkel thuistaal
      Drie talen

      Patrick zijn moedertaal is Portugees en hij spreekt vlot Frans. Caroline spreekt Nederlands en Frans. Ze spreken van bij de geboorte drie talen met hun kinderen: Frans, Nederlands en Portugees.

      Meer over drie talen
      Meertalig opvoeden in een éénoudergezin

      Charlise is alleenstaande mama en spreekt Frans en Portugees met haar dochter. In de kinderopvang leert haar dochter Nederlands.

      Meer over eenoudergezin

      Brochures en magazines

      We hebben heel wat folders en brochures over meertalig opvoeden. Ook in onze magazines Kruiper en Peuter komt aan bod hoe je taal kunt stimuleren.

      • Lees het online inkijkexemplaar
      • Download de pdf
      • Bestel de gratis printversie

      Twijfels of vragen? Wij staan voor je klaar!

      Opvoeden loopt niet altijd zoals je dacht en zoals je wil. Ook als je je kind meertalig opvoedt, is het normaal dat je het soms niet meer weet of twijfelt. Praat erover met een medewerker van Kind en Gezin op het consultatiebureau of tijdens een huisbezoek of contacteer de Kind en Gezin-Lijn. Samen met jou zoeken we een oplossing of bekijken we of er in je buurt organisaties zijn waar je terecht kan.