Kinderopvang voor professionelen

Veelgestelde vragen en antwoorden over kinderopvang voor professionelen zoals opvang organisators en werknemers.

  • Ja. Voor kinderen jonger dan 18 maanden moet het aan de veiligheidsnormen voldoen. 

  • Vergunning

    • Wanneer de regelgeving over kinderopvang niet wordt nageleefd, zal Opgroeien vragen om dit in orde te brengen. Gebeurt dit niet of is er een onmiddellijk gevaar voor de kinderen, dan kan Opgroeien de vergunning van de opvang intrekken. Opgroeien kan ook boetes geven. Meer weten over opvolging

    • Naast de voorwaarden die in de regelgeving staan, geeft Opgroeien ook heel wat aanbevelingen. Deze aanbevelingen zijn gebaseerd op wetenschappelijke informatie. Omdat aanbevelingen niet letterlijk in de regelgeving opgenomen zijn, kan Opgroeien ze niet afdwingen. De opvang beslist zelf of ze de aanbevelingen volgt of niet. De opvang kan voor een goed overwogen alternatief. 

    Aansprakelijkheid

    Wanneer in de opvang een fout wordt gemaakt waardoor iemand schade lijdt, dan kan een rechter de opvang aansprakelijk stellen.

    Een fout kan bestaan uit:

    • het niet naleven van een rechtsregel, bv. wanneer de fysieke of psychische veiligheid van kinderen in het gedrang komt

    • onzorgvuldig of onverantwoord handelen. Hier gaat een rechter na of de opvang zich als ‘verantwoord handelend persoon’ heeft gedragen. De rechter kan zich hiervoor baseren op de aanbevelingen van Opgroeien. 

  • Wat moet de opvang doen als een minderjarige of een dronken ouder een kind komt ophalen?

    De opvang is verantwoordelijk voor de veiligheid van de opgevangen kinderen. Je moet handelen als elke andere voorzichtig handelende persoon. Dit betekent dat je de concrete situatie inschat: 

    • Ben je ervan overtuigd dat elke andere voorzichtige persoon het kind zou meegeven, dan doe je dat. 

    • Heb je twijfels over de veiligheid van het kind, dan ga je best samen met de ouder na of er geen andere oplossing mogelijk is. Bijvoorbeeld: 

      • Wanneer een zeer jong kind een ander kind afhaalt, nagaan of er geen andere volwassene is die het kind kan afhalen

      • Wanneer een ouder die het kind komt halen dronken is, maar nog aanspreekbaar, voorstellen om na een uurtje terug te komen of de partner verwittigen

    • Oordeel je dat er een gevaar is voor het kind, dan geef je het kind niet mee.

    Tip: Neem de aanpak op in het huishoudelijk reglement. Dit is niet verplicht.

  • Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten bij maaltijden in de kinderopvangsector voorzien door een externe leverancier?

    Aandachtspunten voor de kinderopvang 

    • Als kinderopvang zorg je dagelijks voor gezonde maaltijden aangepast aan de leeftijd van de kinderen. Jij blijft hiervoor verantwoordelijk, ook al werk je samen met een externe leverancier.
    • Maak goede afspraken voor je met een leverancier in zee gaat. Bv. over de samenstelling van het weekmenu, aangepaste maaltijden voor een kind met voedingsallergie, vegetarisme, halal, …
    • Volg de voedingsadviezen van Kind en Gezin om de best mogelijke keuzes te maken. Deze adviezen zijn gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten over voeding bij zeer jonge kinderen. Omdat hun lichaam nog in volle ontwikkeling is, hebben zij andere voedingsbehoeften dan grotere kinderen en volwassenen. In de adviezen is ook rekening gehouden met de adviezen van de Hoge Gezondheidsraad en van de voedingsdriehoek.
    • Maak ook duidelijke afspraken over de voedselveiligheid

    Aandachtspunten voor de traiteur

    • Kies voor verse voedingsmiddelen.
    • Vermijd het gebruik van zout. Te veel zout eten is ongezond en is belastend voor de nieren van jonge kinderen. Zonder toegevoegd zout leert de baby de natuurlijke smaak van de voeding ook beter kennen. Dit geldt ook voor bouillonblokjes die vooral uit extracten bestaan. 
      • De bereidingswijze heeft invloed op de smaak. Stoom, pocheer of rooster de producten of bereid ze in eigen nat om de natuurlijke smaak te behouden. Voeg een beetje vetstof toe.
      • Je kan zachte kruiden toevoegen aan de maaltijd.
      • Afhankelijk van de leeftijd kan je het assortiment kruiden uitbreiden met sterker smakende kruiden en pikante specerijen. 
    • Kies best voor weinig of niet bewerkte producten, want bewerkte producten bevatten vaak veel zout en additieven.
    • Vermijd het gebruik van ongezonde vetten.
      • Vette sauzen zijn niet geschikt voor jonge kinderen, omdat ze vaak bereid worden met vette ingrediënten en zout.  
    • Hou bij de samenstelling van het weekmenu en de textuur van de maaltijden rekening met de leeftijd van de kinderen.
    • Bouw de hoeveelheid vlees/vis/eiwitvervangers stapsgewijs op. 
    • Elk kind kiest hoeveel het eet. Sommigen hebben een grotere eetlust dan anderen, en de eetlust van één kindje kan variëren naargelang de periode.
    • Maak het menu duurzamer.
  • Huisdieren kunnen een risico vormen voor de veiligheid en gezondheid van de kinderen:

    • Ziektekiemen door rechtstreeks contact met het dier of uitwerpselen

    • Allergische of reacties op het voer of het dier

    • Bijten of krabben.

    In de kinderopvang is de aanwezigheid van dieren niet expliciet verboden. De opvang voert een eigen beleid en zorgt voor een veilige en gezonde omgeving.

    Wel verbiedt de regelgeving over de voedselhygiëne (FAVV) de aanwezigheid van huisdieren in lokalen waar eten wordt bewaard of klaargemaakt, zowel in de gezins- als in de groepsopvang.

    Kinderen vinden contact met dieren vaak leuk. Hierbij enkele tips:

    • Was erna telkens jouw handen.

    • Laat ook kinderen hun handen wassen.

    • Zorg voor aangepaste begeleiding en toezicht.

    • Laat kinderen nooit alleen met een huisdier.

  • Bijten komt regelmatig voor bij kleine kinderen in de kinderopvang. Vooral in een groep bijten ze soms letterlijk van maken. Bijten kan ook een manier zijn om contact te zoeken met andere kinderen. Dit gedrag heeft met de ontwikkeling van het kind te maken. Stilaan leert het wat wel en niet kan in het omgaan met andere kinderen. 

    Tips voor begeleiders

    • Bied de nodige structuur en duidelijkheid. Dit geeft een kind een gevoel van veiligheid en rust: een overzichtelijke inrichting, vaste momenten, duidelijke regels, informatie over wat er gaat gebeuren.
    • Door te verwoorden wat er gebeurt, beseft een kind soms dat het zich anders moet gedragen. Een kind heeft niet altijd zicht op zichzelf, de groep en de gevolgen van zijn gedrag.
    • Soms komt ongewenst gedrag voort uit verveling en nietsdoen. Geef tijdig spelimpulsen die de kinderen uitdagen.

    Goed overleg met de ouders

    • Leg uit waarom bijtgedrag voorvalt: het hoort bij de ontwikkeling en een kind leert dat dit niet mag.
    • Voor een kind dat bijt:
      • een gezamenlijke aanpak thuis en in de opvang helpt. Bekijk samen wat haalbaar en wenselijk is voor het kind
    • Voor een kind dat gebeten werd:
      • Leg uit hoe het is voorgevallen, waar en wanneer.
      • Verduidelijk welke stappen je neemt om het bijtgedrag te voorkomen.
  • Om wiegendood te voorkomen, moet de kinderopvang alle kinderen jonger dan 1 jaar op de rug te slapen leggen, tenzij er een medische reden is om dit niet te doen. Ouders die een kind hebben dat gewoon is om op de buik of zij te slapen bespreken dit best met de opvang. Met een gezamenlijke aanpak kan je het kind leren op de rug slapen. 

    • Als ouders de rugligging willen aanleren, dan kan dit geleidelijk aan gebeuren. Een gezamenlijke aanpak thuis en in de opvang heeft het meeste kans op succes. 
    • Bij sommige kinderen vraagt deze aanpassing heel wat geduld en doorzettingsvermogen, maar uiteindelijk leren de meeste kinderen op de rug slapen. 
    • Zolang het kind in de overgangsperiode op de buik slaapt, raden we verhoogd toezicht aan. Laat de baby dicht in de buurt slapen en ga regelmatig kijken, luisteren en voelen. 
    • Blijven de ouders ondanks de inspanning toch kiezen voor buik- of zijligging of het lukt niet om het kindje op de rug te leren slapen, dan is er het attest slaaphouding. De opvang is niet verplicht om deze uitzondering toe te staan. 
  • Ja. De opvang gaat voorzichtig om met het toedienen van geneesmiddelen.

    Omdat de opvang geen medische omgeving is, vragen de ouders best aan de arts om geneesmiddelen voor te schrijven die ze buiten de opvanguren kunnen toedienen. Als dat niet mogelijk is, dan vraagt de opvang voor geneesmiddelen met voorschrift een attest van de arts of apotheker. Dit geeft de opvang zekerheid over de correcte toediening. 

    In het huishoudelijk reglement van je opvang staat wat de opvang doet bij koorts of ziekte. 

    Meer info over zieke kinderen in de opvang vind je op deze website

  • Je moet elke ernstige crisis zo snel mogelijk aan Opgroeien melden.

    • Wel melden
      • Ernstige feiten en ernstige ongevallen. De fysieke of psychische integriteit van een kind / de kinderen tijdens de kinderopvang is effectief in gevaar. 
      • Voorbeelden: een ernstig lichamelijk letsel, een overlijden, een grootschalige voedselvergiftiging, overmacht zoals brand, ontploffingsgevaar of een gifwolk, een ontvoering, een kind dat ongezien wegloopt uit de opvang, …
    • Niet melden
      • Kleine, alledaagse ongelukjes waarbij een kind een minimaal letsel oploopt en waarvoor je een verklaring kan geven. De fysieke of psychische integriteit van een kind / de kinderen tijdens de kinderopvang is niet in gevaar.
      • Voorbeelden: een schaafwond, een buil, een blauwe plek, een pijnlijke enkel, een gekwetste vinger, ... 
    • Twijfel of iets wel of niet gemeld moet worden? 
      • Contacteer je klantenbeheerder. 
    •  Hoe melden? 
      • Van maandag tot vrijdag tijdens de kantooruren bij je klantenbeheerder
      • In nood van maandag tot vrijdag tussen 8 en 9 uur en van 16 tot 20 uur bij de Kind en Gezin-Lijn (078 150 100). 
  • Hoe word ik kinderbegeleider gezinsopvang? Hoe start ik een gezinsopvang? Ik wil kinderen opvangen bij mij thuis.

    Er zijn twee mogelijkheden:

    1. Je kan je aansluiten bij een organisator kinderopvang (een dienst voor onthaalouders). Jij vangt de kinderen op, veelal bij je thuis, maar het kan ook op een andere locatie. De organisator betaalt jouw kostenvergoeding, regelt je sociale zekerheid en neemt het meeste van de administratie op zich.

    2. Je kan zelf organisator gezinsopvang worden. Je werkt dan als zelfstandige en staat in voor de volledige organisatie en administratie van je eigen gezinsopvang.

    Lees er meer over op onze website.

  • Ik wil een crèche, kinderdagverblijf of groepsopvang starten. Ik wil onthaalouder worden. Ik wil kinderen opvangen.

    Zin om je eigen kinderopvang voor baby’s en peuters te starten? Dan kan je organisator van een gezinsopvang of een groepsopvang worden. Je kan je ook als onthaalouder aansluiten bij een dienst voor onthaalouders of bij een organisator gaan werken. Ontdek er meer over op onze website.