Schadelijke stoffen

Sommige producten zijn giftig en leveren een onmiddellijk gevaar op voor kinderen als ze ermee in aanraking komen. Je houdt ze buiten bereik van kinderen.  

Andere producten kunnen op lange termijn gezondheidseffecten veroorzaken. Daarbij is het belangrijk om de blootstelling zoveel mogelijk te beperken.

Hoeveel giftige producten heb jij in huis? Waarschijnlijk veel meer dan je denkt. Vaak gaat het over chemische producten zoals schoonmaak- en wasmiddelen, producten voor het klussen zoals lijmen en verven en ongedierte- en onkruidbestrijdingsmiddelen.

Maar ook batterijen, geneesmiddelen, (e)-sigaretten en alcoholische dranken zijn giftig.

En misschien heb je ook wel giftige planten in huis of in de tuin.

• Bewaar gevaarlijke producten in hun oorspronkelijke verpakking op een onbereikbare plaats.
• Zet giftige producten ook tijdens het gebruik buiten het bereik van kinderen en sluit steeds de verpakking.
• Leer kinderen welke producten gevaarlijk zijn en hoe je ze herkent. Vertel waarom het niet slim is om ermee te spelen.
• Verwijder geen etiketten van flessen en zorg dat ze goed leesbaar blijven. Giet nooit over in een andere fles of verpakking.
• Check de gevaarsymbolen en volg de voorzorgsmaatregelen op het etiket.
• Verlucht goed als je binnen met gevaarlijke producten werkt.
• Zorg dat het batterijcompartiment van speelgoed en andere elektronische spullen  goed afgesloten is.

Chemische stoffen zijn overal aanwezig: in onze leefomgeving en in de producten die we elke dag gebruiken. Ze maken ons leven gemakkelijker: denk maar aan de antiaanbaklaag in braadpannen of aan de bewaarmiddelen die ervoor zorgen dat handzeep langer goed blijft. 

Sommige chemische stoffen kunnen de normale werking van onze hormonen verstoren. Die stoffen zitten onder andere in plastic, textiel, verzorgingsproducten, schoonmaakmiddelen en pesticiden. Je kunt er dus overal mee in contact komen: in de keuken, in je kledingkast, in de tuin…

Het levert geen onmiddellijk gevaar op zoals bij het inslikken van giftige producten, maar het kan wel op lange termijn gezondheidseffecten veroorzaken. Gelukkig kun je de blootstelling met heel wat kleine aanpassingen zo veel mogelijk beperken.

Je kan contact met hormoonverstoorders nooit helemaal uitsluiten maar je kan we een aantal dingen doen om de blootstelling eraan te beperken:

• Koop veilig speelgoed, laat het een paar dagen verluchten en was of poets het voordat je je kind ermee laat spelen.
• Gebruik een washandje met water en parfumvrije wasgel. Liever geen vochtige doekjes.
• Als je kiest voor flesjes, kies dan voor glas en gebruik liever geen plastic.
• Kies voor bordjes in porselein, glas of roestvrij staal. Liever geen plastic.
• Was kledij, slaapzakjes, tetradoeken, speelgoed,… altijd voor gebruik.
• ...

PFAS is een verzamelnaam voor verschillende chemische stoffen. Ze zijn bestand tegen hoge temperaturen en zijn water,- vuil,- en vetafstotend. Ze zijn altijd door de mens gemaakt en breken amper af in het lichaam en milieu.

De mens neemt PFAS vooral op via:

• eten of drinken van verontreinigd voedsel of water.
• stofopname bijvoorbeeld door in de aarde te spelen en dan vuile handen in de mond te steken
• placenta en moedermelk: PFAS is overdraagbaar van moeder op kind tijdens zwangerschap en nadien door borstvoeding.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een hoge PFAS-blootstelling in verband staat met verschillende gezondheidseffecten zoals een verminderde vaccinatierespons, lager geboortegewicht, verstoring  van de immuniteit en verstoring van de hormoonbalans.

Er is geen ‘behandeling’ voor te hoge PFAS waarden. Je kan enkel verdere blootstelling beperken. Een aantal algemene richtlijnen: 

1. handen wassen met water en zeep, zeker vóór het eten, na het buiten spelen en na het werken in de tuin.  
2. spoel groenten en fruit altijd met lauwwarm water
3. varieer voldoende in voeding, zowel in soort als in herkomst
4. gebruik geen oude antikleefpannen die beschadigd zijn
5. gebruik geen putwater voor het bereiden van maaltijden
6. ventileer en verlucht regelmatig
7. poets regelmatig met nat om vervuilde stofdeeltjes te verwijderen 

In sommige regio’s is bodemverontreiniging met PFAS vastgesteld. In deze zones kunnen extra aanbevelingen van toepassing zijn zoals geen groenten eten uit eigen tuin of geen eieren van eigen kippen. Woon je in deze zones? Volg dan deze extra maatregelen.