Ondersteun je kind om zindelijk te worden

Je kind leert stap voor stap zindelijk worden en doet dit op zijn of haar eigen tempo. Ouders, grootouders, onthaalouders en andere opvoeders spelen een belangrijke rol om hem of haar daarin te stimuleren en positief aan te moedigen.

Ga snel naar

    Tips voor een goede start

    1. Help je kind om zich bewust te worden van het plassen en stoelgang maken. Benoem wat er gebeurt tijdens het verluieren of als je merkt dat je kind plast of stoelgang maakt (bv. je kind hurkt, stopt met spelen, zoekt een rustig plekje op, verandert zijn of haar gezichtsuitdrukking of houdt zijn of haar handen aan zijn of haar billetjes).
    2. Zorg voor een goed potje.
    3. Hou het leuk, speels en ontspannen.
    4. Blijf geduldig, ook als het niet lukt.
    5. Leg geen druk en straf je kind niet als het niet lukt.
    6. Geef je kind tijd om te leren. Heb vertrouwen.
    7. Neem kleine stapjes: je kind zal misschien eerst met het potje spelen, dan er even op zitten met de kleren aan, tenslotte pas met de billetjes bloot.
    8. Ouders, opvang, onthaalouder, grootouders of andere opvoeders maken best afspraken over hoe jullie het zullen aanpakken. Het Plaspoort kan je hierbij helpen. 
    Mama Isabelle geeft tips

    Isabelle, mama van Mirte (20 maanden) en Rune (5 jaar), toont ons in woord én beeld enkele tips om peuters zindelijk te helpen worden. Lees en leer mee!

    Lees haar tips

    Wat is een goed potje?

    Zorg ervoor dat je kind stevig en comfortabel op het potje kan zitten: het kind steunt met beide voeten op de grond en de knieën zijn op gelijke hoogte met de heupen of staan iets hoger.

    Wil je het toilet gebruiken?

    Zorg dan voor een opstapje, zodat de voeten kunnen steunen en een verkleinbril, zodat je kind ontspannen zit en geen angst heeft om in het toilet te vallen.

    Stap 1: Wennen aan het potje

    1. Laat je kind spelen met het potje. Een knuffelbeer of pop op het potje geeft het goede voorbeeld.
    2. Praat over het potje en laat je kind meegaan naar het toilet. Zo laat je zien waar het toilet is, hoe je het gebruikt en waarvoor het dient.
    3. Lees samen boekjes of bekijk filmpjes. Je kind leert zo de nodige woorden (pipi, kaka, potje, droog, nat ...) en leert begrijpen waarvoor het potje dient.
    4. Blokken of andere voorwerpen in- en uitladen, helpt om het woord ‘in’ te begrijpen. Pipi hoort ‘in’ het potje.
    5. Benoem het verschil tussen nat en droog en laat je kind dit ervaren bij het verluieren, de afwas of in bad.
    6. Laat je kind regelmatig op het potje zitten.

    Stap 2: Regelmatig op het potje

    Vanaf 2 jaar of als je kindje er klaar voor is, kan je het potje op dagelijks terugkerende momenten aanbieden:

    • na het opstaan
    • na het eten
    • voor het slapen gaan.

    Bied het potje ook aan als je merkt dat je kind pipi of kaka moet doen of er zelf om vraagt.

    Praktische tips

    1. Doe je kind gemakkelijke kledij aan.
    2. Zorg voor een ontspannen zithouding: benen licht gespreid, slipje tot op de enkels.
    3. Zorg voor een ontspannen sfeer: een boekje erbij, wat vertellen ...
    4. 2 tot 5 minuten op het potje is voldoende.
    5. Wacht na een plasje 1,5 uur à 2 om het potje terug aan te bieden.
    6. Vraag tussendoor aan je kind of hij of zij moet plassen, zo help je je kind aandacht te schenken aan het gevoel van druk.
    7. Moedig elke stap in de goede richting aan met bv. een welgemeende ‘bravo!’.
    8. Reageert je kind angstig of verzet hij of zij zich heftig, wacht dan een aantal weken en start dan opnieuw.
    Wist je dat?

    Op de vraag “Kom je op het potje?” antwoordt een peuter al snel “neen”. Geef daarom liever een duidelijke instructie, zoals “Kom, we gaan op het potje!”.

    Stap 3: Zonder luier

    Als de luiers regelmatig langere tijd (2 uur) droog blijven of als je denkt dat je kind er klaar voor is, kan je de luier uit laten.

    Praktische tips

    1. Zet het potje op een vaste plaats.
    2. Trek je kind een slipje aan. Als een kind een natte broek voelt, is hij of zij meer gemotiveerd om zijn of haar plas op te houden. Een slipje in een grotere maat gaat makkelijker op en af.
    3. Laat je kind voldoende en regelmatig drinken.
    4. Hou zowel thuis als in de opvang de vaste momenten aan.
    5. Ongelukjes horen erbij. Schenk hier niet te veel aandacht aan en stel je kind gerust.
    6. Laat de luier ook uit na een ongelukje en bij een uitstap. 
    7. Een waterdichte beschermer kan een oplossing zijn om een natte autostoel of buggy te vermijden.

    In een periode met veel verandering, zoals een baby erbij, een verhuis ... is een tijdelijke terugval niet abnormaal. Geef je kind tijd om aan deze nieuwe situatie te wennen.

    Wist je dat?

    Is de luier uit laten op een bepaald moment eens moeilijk? Als je eerst het slipje aantrekt en daarover de luier, voelt een peuter toch dat hij of zij nat is.

    Stoelgang op het potje

    Volg de 3 stappen die hierboven beschreven staan om je kindje te leren stoelgang maken op het potje. 

    Sommige peuters kunnen angstig zijn om kaka te doen op het potje. Ze plassen flink op het potje, maar wachten met stoelgang tot ze een luier aan hebben.

    Het kind vindt het nog moeilijk om zijn kaka ‘af te staan’ aan het potje en houdt nog even vast aan zijn of haar  ‘veilige’ luier. Het kind bepaalt nu al zelf wanneer en waar hij of zij kaka doet en heeft dus al controle.

    Praktische tips

    1. Voelt je kind dat hij of zij stoelgang moet maken? Moedig je kind aan, maar verwacht nog niet dat het op het potje gebeurt.
    2. Geef je kind tijd om spontaan kaka te doen op het potje.
    3. Plaats het potje op een rustige plek.
    4. Probeer kleine stapjes: met luier op potje, met luier los op potje, luier open in het potje en dan luier weg.

    Zindelijk worden 's nachts

    Het zindelijk worden ’s nachts komt gewoonlijk vanzelf. Hier kan je niet veel aan doen. Het gaat vooral om rijping.

    Als je merkt dat je kind regelmatig een droge luier heeft, kan je ’s nachts de luier uitlaten.

    Wist je dat?

    Tot de leeftijd van 7 jaar zijn natte luiers 's nachts niet abnormaal. 

    Praktische tips

    1. Je kan de luier uit laten als die minstens 5 nachten op 7 droog blijft.
    2. Laat kinderen de hele dag door (ook na 16 uur) normaal drinken.
    3. Natte luiers wijzen erop dat het lichaam van je kind er niet klaar voor is. Word niet boos als het niet lukt: je kind kan hier niets aan doen.
    4. Ongelukjes gebeuren: een goede matrasbeschermer komt van pas.
    5. Maak je kind ’s nachts niet wakker om te plassen. Je kind wordt niet zindelijk door hem of haar wakker te maken. Kinderen die zindelijk zijn, worden zelf wakker als ze moeten plassen.