Bulgarije - zelfstandige adoptie

Het verdrag van Den Haag van 29 mei 1993 inzake de Bescherming van Kinderen en de Samenwerking op het gebied van Interlandelijke adoptie trad in Bulgarije in werking op 27/02/2001.
Bevoegde Centrale Autoriteit: 

Ministry of Justice
Department of International Legal Child Protection and Intercountry Adoptions
No 1, Slavyanska Str.
1040 SOFIA
Bulgaria
Tel:+359 (2) 923-7303/4 
Fax: +359 (2) 987 1557 

Het Ministerie van Justitie communiceert enkel van Centrale Autoriteit tot Centrale Autoriteit of via één van de geaccrediteerde instellingen. Een advocaat kan niet tussenkomen in een adoptieprocedure.


Wetgeving
Je kan de wetgeving van kracht op datum van het onderzoek steeds opvragen bij het VCA.

Kinderen in Bulgarije

Er zijn twee grote factoren die de Bulgaarse kinderen beïnvloed hebben sinds 2008:
  • de negatieve invloed van de economische crisis op de meest arme families en kinderen
  • de positieve resultaten op het gebied van de reorganisatie van de kinderbescherming
Mazelen zorgen al sinds 2009 voor een grote doodsoorzaak bij kinderen, voornamelijk onder de arme Roma-gemeenschappen.
De overheid heeft prioriteit gesteld aan “de-institutionalisering”, het afbouwen van het aantal kinderen in tehuizen. Ze ontwikkelden hiervoor een strategie en kregen extra subsidies van de EU.
In 2010 verdubbelde het aantal pleeggezinnen van 250 naar 475 en werden er 6 huizen voor kleinere groepjes van kinderen opgericht met een beter aanbod aan gezondheidszorg.

Ondanks het succes leven er nog steeds 7500 kinderen in tehuizen. Er komen er zo’n 3000 per jaar binnen waarvan het meerendeel Roma, verlaten om sociale –of gezondheidsredenen.

Kinderen in tehuizen beschikken niet over de nodige zorg. Na inspectie in 2010 in alle tehuizen voor kinderen met een mentale handicap telde men 238 doden tussen 2000 en 2010 waarvan 31 wegens onvoldoende voeding en 84 wegens slechte medische verzorging. (bron: Unicef)

Kinderen die in aanmerking komen voor adoptie
  • Een kind waarvan de afkomst onbekend is.
  • Een kind dat zich in een gespecialiseerde instelling bevindt en wiens ouders of verzorgers (weeshuizen, tehuizen,...) hebben ingestemd met adoptie.
  • Een kind geplaatst in een instelling en door zijn ouders niet ge/bezocht na een wettelijke termijn van 6 maanden kan adoptabel verklaard worden indien de ouders niet tegen deze beslissing in gaan. Dit moet vastgesteld worden door een rechterlijke beslissing.
De meeste adoptiekinderen komen uit weeshuizen, vaak met een mentale of fysieke handicap of uit de armere Roma-gemeenschap.

Voorwaarden
  • Enkel minderjarigen (- 18 jaar) kunnen geadopteerd worden.
  • Kinderen ouder dan 14 moeten zelf toestemming geven.
  • Tweelingen moeten samen geadopteerd worden. Per uitzondering indien ze na 6 maanden in het adoptieregister nog niet geadopteerd werden of indien ze omwille van speciale zorgen beter apart geadopteerd worden.
  • Broers/zussen moeten samen geadopteerd worden indien er een emotionele band is.
  • Kinderen moeten gedurende minstens 6 maanden geregistreerd staan in het nationale register van het Ministerie voor Maatschappelijk Welzijn. In deze periode komen ze in aanmerking voor adoptie door Bulgaarse families. (Ze zullen aan 3 kandidaat adoptanten voorgesteld worden en indien geen van deze interesse heeft of er is geen binnenlandse matching mogelijk, worden ze opgegeven voor buitenlandse adoptie)

Momenteel zijn, volgens de centrale autoriteit van Frankrijk, de kinderen die opgegeven worden voor buitenlandse adoptie + 2 jaar en/of special needs. Tussen 2 en 12 jaar volgens de Verenigde Staten. In het advies van Buitenlandse Zaken (02/2010) vinden we voornamelijk kinderen ouder dan 7 jaar op de lijst voor buitenlandse adoptie.
(bronnen: Family Code, http://www.diplomatie.gouv.fr, http://adoption.state.gov, BuZa)

De eerste 6 maanden nadat een kind adoptabel verklaard wordt is er enkel mogelijkheid tot binnenlandse adoptie. De voorkeur gaat uit naar plaatsing in een pleeggezin of binnenlandse adoptie.

Voorwaarden kandidaat-adoptanten (Kandidaat-adoptanten moeten ook aan de Belgische wetgeving voldoen.)
  • De kandidaat-adoptant moet minimum 15 jaar ouder zijn dan het kind (behalve bij adoptie door stiefouder)
  • De kandidaat-adoptant mag niet uit de ouderlijke macht ontzet zijn (bewijs nodig)
  • Meer dan één kind adopteren kan enkel door gehuwde koppels
  • Alleenstaanden kunnen ook adopteren
  • Wanneer gehuwd, een attest van huwelijk
  • Toelating tot adoptie hebben in eigen land
  • Sociaal maatschappelijk rapport van het gezin van de kandidaat adoptanten
  • Medisch rapport (zowel fysiek als geestelijk) van max 1 jaar oud
  • Adoptie tussen familieleden in eerste graad kan niet, grootouders in bepaalde uitzonderingen wel. 
(bron: Family Code)

Procedure

Binnen de maand na inschrijving van het kind in het Adoptie Register zal de Adoptieraad een matching maken tussen de kandidaat-adoptanten en het kind, rekening houdend met zowel de wensen van de kandidaat-adoptanten als de omstandigheden en de belangen van het kind. 
De Adoptieraad, die onder de bevoegdheid van het Ministerie van Justitie staat, komt één keer per week samen en behandeld dan zo’n 10 tot 20 kinddossiers. Ze maken voor elke match een motivatie op en leggen deze voor aan het Ministerie. Het Ministerie stuurt (in het geval van interlandelijke adoptie) het kindvoorstel rechtstreeks aan de Centrale Autoriteit of aan de geacrediteerde organisatie.

De kandidaat-adoptant heeft 2 maanden de tijd om na ontvangst van de informatie van het kind zijn aanvraag tot adoptie van dat kind in te dienen bij de rechtbank.
Indien de kandidaat-adoptant weigert wordt de volgende meest geschikte kandidaat binnen de 14 dagen verwittigd.

Indien men akkoord gaat met het kindvoorstel wordt er na 5 dagen van (verplicht) contact met het kind een datum vastgelegd waarop de Rechtbank van Sofia een uitspraak doet over de adoptie. De biologische ouder mag zijn toestemming tot adoptie intrekken tot de moment waarop de adoptie voor de rechtbank verschijnt.
Een advocaat mag de kandidaat-adoptant hier vertegenwoordigen als de kandidaat-adoptant al terug in België is.

De uitspraak wordt na 14 dagen definitief.

(bron: Family Code art. 95 & 100)

Na de adoptie
Het kind krijgt dezelfde rechten als was het een eigen biologisch kind. Er wordt een nieuwe geboorteakte opgemaakt waarin de adoptant als ouder van het kind opgenomen wordt.

Twee jaar verplichte nazorg.
Attest van de dienst nazorg vereist en om de 6 maanden een rapport.

Overwegingen
Voor het onderzoek heeft het VCA zich vooral gebaseerd op informatie verkregen via de kandidaat-adoptanten, de website van het ministerie van Justitie in Bulgarije, advies van Buitenlandse Zaken en de centrale autoriteit van Frankrijk. Dit leidde tot volgende vaststellingen:
Bulgarije werkt volgens het Haags Adoptieverdrag. 
Adopties gebeuren via het Ministerie van Justitie. Communicatie gebeurt rechtstreeks tussen de centrale autoriteiten of via een geaccrediteerde instelling.
De dienst buitenlandse zaken geeft een positief advies mbt dit kanaal. 
De adoptabiliteit van de kinderen wordt bepaald door de sociale diensten van de verschillende districten in Bulgarije. De inschrijving in het adoptieregister gebeurt pas na toestemming van de ouders of nadat de ouders meer dan 6 maanden niets van zich laten horen en zich niet verzetten tegen deze inschrijving. Ouders kunnen hun toestemming tot adoptie intrekken tot op het moment van de uitspraak door de rechtbank. 
De subsidiariteit van interlandelijke adoptie wordt gewaarborgd doordat er voorrang wordt gegeven aan binnenlandse adoptie. De eerste 6 maanden nadat een kind adoptabel verklaard werd krijgen enkel binnenlandse kandidaat-adoptanten de mogelijkheid tot adoptie.
Het Ministerie van Justitie voorziet in een professionele matching door een interministeriële raad van vertegenwoordigers van het Ministerie van Justitie, Gezondheid, Onderwijs, Buitenlandse Zaken en het Agentschap voor Kinderwelzijn. 

Beoordeling VCA
Niet elke aanvraag tot zelfstandige adoptie uit Bulgarije heeft dezelfde achtergrond of verloopt via hetzelfde kanaal. Wij geven graag kort mee wanneer er een onderzoek werd afgerond en wat het besluit van VCA was specifiek voor het ingediende kanaal. 
Kanaalonderzoek 03/2012: Goedgekeurd wegens een algemeen positief advies mbt tot Bulgarije. De advocaat waarmee men wenst samen te werken staat geregistreerd en Buitenlandse Zaken kon geen negatieve aspecten ivm hem meedelen.