Koorts

Koorts betekent een lichaamstemperatuur van 38 °C of meer. Koorts is meestal een signaal dat het kind ziek is. Het is belangrijk na te gaan hoe een kind zich gedraagt, hoe het eruitziet en of er nog andere symptomen zijn.

Ga snel naar

    Wat is koorts?

    Koorts is een normale reactie van het lichaam op een infectie of een ontsteking. Ook na vaccinatie kan koorts optreden. 

    Koorts is op zich niet schadelijk voor je kind. Hoe hij of zij zich voelt en gedraagt, is van belang om een uitspraak te doen over de ernst van de ziekte. De hoogte van de koorts geeft dat namelijk niet altijd aan.

    Waarom maken kinderen sneller koorts?

    De lichaamstemperatuur bij baby’s en jonge kinderen is gemiddeld een beetje hoger dan bij oudere kinderen en volwassenen. Kleine kinderen kunnen moeilijker warmte verliezen, doordat ze minder zweten en minder warmte kunnen afgeven via de huid

    Wijst temperatuursverhoging altijd op een ziekte?

    Een verhoging van de normale lichaamstemperatuur is niet altijd het gevolg van een ziekte en kan ook het gevolg zijn van omgevingsfactoren of van inspanning. We spreken in deze gevallen dan ook niet van koorts maar eerder van verhoging van de lichaamstemperatuur of van hyperthermie

    Temperatuurverhoging kan zich voordoen:

    • door te warme kleding
    • door te hoge kamertemperatuur
    • bij heel warm weer (in combinatie met hoge vochtigheidsgraad)
    • na een huilbui of inspanning
    • bij schommelingen in de loop van de dag (in de late namiddag of ‘s avonds kan de temperatuur wat hoger zijn dan de rest van de dag)

    Een te warme omgeving kan uitzonderlijk aanleiding geven tot een sterke verhoging van de lichaamstemperatuur boven 38 °C of meer. Dit is gevaarlijk en kan leiden tot een hitteslag. Breng je kind onmiddellijk naar een koelere omgeving. Als de lichaamstemperatuur verder oploopt tot 40 °C of meer wordt dat levensbedreigend. Contacteer dan zo snel mogelijk een arts.

      Wist je dat?

      Het doorbreken van tandjes kan een lichte verhoging van de lichaamstemperatuur tot gevolg hebben. Tanden krijgen veroorzaakt geen koorts. Omdat kinderen vaak infecties doormaken wordt soms verkeerdelijk de temperatuursverhoging toegeschreven aan het doorbreken van de tandjes. Maar als je 38 °C of meer meet, moet er altijd aan andere oorzaken gedacht te worden.

      Waarom 38 °C?

      Verschillende wetenschappelijke artikels tonen aan dat een lichaamstemperatuur van 38°C of meer bij een kind niet normaal is en zo goed als altijd op een onderliggend probleem of een ziekte wijst. Voornamelijk bij kinderen tot 3 maanden (jonger dan 90 dagen) kan koorts een symptoom zijn van een ernstige en levensbedreigende aandoening.

      Link naar video: Waarom spreken we vanaf 38°C van koorts?
      Waarom spreken we vanaf 38°C van koorts?

      Lichaamstemperatuur meten

      Het is niet nodig om de lichaamstemperatuur van je kind preventief of dagelijks te meten.

      Je meet de lichaamstemperatuur enkel bij ongerustheid en als het kind:

      • zich anders gedraagt dan normaal
      • minder of juist meer slaapt
      • minder of geen eetlust heeft
      • lastig is
      • minder of niet speelt
      • meer huilt
      • bleek ziet

      Je meet de temperatuur best als het kindje (terug) rustig is, bv. niet na een hevige huilbui.

      Hoe meet je de lichaamstemperatuur? 

      Is een kind jonger dan 3 jaar, meet dan de temperatuur best met een digitale thermometer in de anus. Deze meting geeft een snelle en goede weergave van de centrale temperatuur van het kind.

      Leg de baby op zijn rug, til zijn beentjes op, hou hem of haar stevig vast. Breng enkel het afgerond uiteinde dat speciaal ontworpen is om de rectale temperatuur veilig op te nemen, voorzichtig in de anus. Een beetje babyolie of vaseline aan het uiteinde van de thermometer maakt het inbrengen van de thermometer wat gemakkelijker.

      Maak na elk gebruik de thermometer schoon en ontsmet hem met ontsmettingsalcohol 70%. Zo vermijd je dat infecties verspreid worden van de ene naar de andere persoon. 

      Bij kinderen ouder dan 3 jaar kan je de temperatuur in de oksel meten.

      Link naar video: Heeft het zin om regelmatig koorts te meten bij elk kind?
      Heeft het zin om regelmatig koorts te meten bij elk kind?

      Wat doe je bij koorts in de thuissituatie?

      Raadpleeg de flowchart om te weten welke stappen je best zet als je kind koorts heeft.

      koortsschema thuis

      Voetnoten

      1. Je meet de lichaamstemperatuur als je ongerust bent en als het kind zich anders gedraagt dan normaal, minder of juist meer slaapt, minder of geen eetlust heeft, lastig is, minder of niet speelt, meer huilt of bleek ziet.
      2. Temperatuur rectaal meten tot 3 jaar.
      3. Puntvormige, niet-wegdrukbare onderhuidse vlekjes ter hoogte van armen, benen of romp: dit wijst op bloedvergiftiging en op een evolutie van een heel ernstige infectie
      4. Jonger dan 90 dagen.
      5. Mogelijke redenen tot ongerustheid: als het kind anders ziek of zieker is dan je gewend bent, als het kind steeds zieker wordt of als het kind langer dan 3 dagen na elkaar koorts maakt.
      6. Tekenen van discomfort : huilerig, pijn, ongemak, minder eetlust, minder actief.
      7. Eén dosis paracetamol siroop volgens gewicht. Uitzonderlijk kan een ander traject gevolgd worden na overleg met een arts.
      Link naar video: Moet een kind altijd naar de dokter als het koorts heeft?
      Moet een kind altijd naar de dokter als het koorts heeft?
      Tips:
      • Geef je kind regelmatig kleine hoeveelheden vocht. Is hij of zij jonger dan 6 maanden geef dan extra melkvoeding. Leg bij borstvoeding vaker aan. Geef grotere kinderen extra water te drinken.
      • Als de algemene toestand van je kind het toelaat, mag hij of zij naar buiten. Je kindje goed warm houden is niet nodig bij koorts, tenzij hij of zij last heeft van koude. Dan kan je je kind tijdelijk warm induffelen, dat gaat comfortabeler aanvoelen. Liefst kleed je je kindje luchtig genoeg zodat hij of zij zich comfortabel blijft voelen en kan afkoelen. Extra kleding en dekens zijn dan niet nodig.
      • Een frisse kamertemperatuur is aangewezen. Je kind volledig uitkleden, zeer fris leggen of een afkoelend badje om de lichaamstemperatuur te laten zakken, is niet aangenaam en wordt afgeraden.

      Koortsstuipen

      Als de lichaamstemperatuur oploopt kunnen sommige kinderen koortsstuipen maken. Dit komt meestal voor tussen de leeftijd van 6 maanden en 5 jaar. Erfelijkheid speelt hierbij een rol.

      Symptomen

      • symmetrische spiertrekkingen in de ledematen, die samengaan met bewusteloosheid
      • heel bleek worden
      • wegdraaiende ogen
      • niet meer aanspreekbaar zijn
      • De situatie duurt meestal enkele minuten.

      Koortsstuipen zijn angstaanjagend om te zien, maar zijn niet gevaarlijk. Ze veroorzaken geen schade aan de hersenen, brengen de ontwikkeling niet in gevaar en geven geen groter risico op epilepsie op latere leeftijd. Koortsstuipen kunnen herhaald optreden.
      Zowel koortsstuipen als epilepsie zijn erfelijk bepaald.

      Aanpak

      • Blijf kalm.
      • Schud het kindje in geen geval.
      • Leg het kindje op de zij als dat kan. Zo verslikt het kind zich niet in braaksel en kan het speeksel weglopen.
      • Maak strakke kleren los en trek warme kleren uit.
      • Zorg dat het kind zich niet kan stoten of bezeren.

      Laat het kind zo vlug mogelijk onderzoeken door een arts. Bij een eerste aanval weet je niet of het om koortsstuipen gaat of om een andere vorm van stuipen.

      Als je weet dat een kind risico loopt op koortsstuipen, zorg er dan voor dat de nodige geneesmiddelen binnen bereik staan en gebruik ze volgens de richtlijnen van de behandelend arts.

      Koorts in de opvang

      1. Een kind met koorts hoort niet thuis in de opvang.

      Waarom worden kinderen met koorts niet toegelaten in de opvang?

      • Zieke kinderen zijn best thuis. De zorg en de aandacht die een ziek kind nodig heeft, is niet altijd haalbaar voor de kinderopvang.
      • Een ziek kind kan de andere kinderen besmetten. Door een ziek kindje tijdelijk thuis te houden, zullen minder andere kinderen ziek worden en kunnen meer kinderen langer en frequenter van de opvang gebruik blijven maken.
      • Bij een kindje dat ziek is, vertraagt de ontwikkeling. Het kindje gebruikt immers al zijn of haar energie om te genezen. Kinderen worden dus best niet te frequent ziek.
      • Een ziek kind kan ook de begeleiders ziek maken.

      Zieke kinderen even thuishouden komt dus zowel henzelf, de andere kinderen, de ouders als de kinderbegeleiders ten goede.

      2. Krijgt je kind koorts terwijl het in de opvang is? Dan moet je afspreken met de opvang om het op te halen.

      We adviseren de opvang om de flowchart te volgen. Hierin is duidelijk aangegeven:

      • wanneer in de opvang de temperatuur gemeten wordt
      • wanneer iemand vanuit de de opvang de ouders contacteert om hen te informeren en afspraken te maken om het kind op te halen.

      3. Heeft je kind thuis koorts? Dan mag je je kind niet naar de opvang brengen.

      Link naar video: Waarom mag een ziek kind niet naar de opvang komen?
      Waarom mag een ziek kind niet naar de opvang komen?
      Link naar video: Waarom mag een kind met koorts niet naar de opvang, maar een ziek kind soms wel nog even blijven?
      Waarom mag een kind met koorts niet naar de opvang, maar een ziek kind soms wel nog even blijven?
      • Je kind kan opnieuw naar de opvang als het 24 uur geen koorts maakt, zonder het toedienen van een koortswerend middel. Deze koortsvrije periode is nodig om te kunnen inschatten of de koorts al dan het begin was van een ernstige of besmettelijke ziekte. Mogelijks ging het om een temperatuursverhoging waarbij het kind geen ziekte ontwikkelde.

      Uitzondering: Koorts na vaccinatie

      Als je kind geen bijkomende symptomen heeft bij koorts na vaccinatie, kan hij of zij naar de opvang gaan. Je kind hoeft niet 24 uur koortsvrij te zijn. We kunnen er dan van uitgaan dat de koorts het gevolg is van het vaccin.

      Link naar video: Waarom moet een kind 24 uur koortsvrij zijn voor het weer naar de opvang mag?
      Waarom moet een kind 24 uur koortsvrij zijn voor het weer naar de opvang mag?
      Wist je dat?

      Om je kind goede opvang te kunnen geven, is een goede communicatie met je opvang zeer belangrijk. Als je kind ’s morgens koorts maakt, en je verzwijgt dat je een koortswerend middel gaf, kan dat je kind en de opvang mogelijks in de problemen brengen in de loop van de dag.

      Link naar video: Waarom communiceren over koorts met je opvang belangrijk is
      Waarom communiceren over koorts met je opvang belangrijk is

      Je denkt best voor de start van de opvang goed na over alternatieve opvang bij ziekte van je kind, want kleine kinderen worden regelmatig ziek. Kan je zelf gemakkelijk verlof opnemen? Kan je een beroep doen op grootouders, buren, ... ? Kan je terecht bij een dienst die opvang voor zieke kinderen aan huis organiseert, zoals sommige mutualiteiten doen?