Afstamming

Familienaam

Sinds 1 juni 2014 krijgen kinderen niet langer automatisch de familienaam van hun vader of moeder. Als ouder heb je nu een vrije keuze voor pasgeborenen en adoptiekinderen. Je kan kiezen tussen:

  • de familienaam van de vader
  • de familienaam van de moeder
  • of een combinatie van beide namen (in de volgorde die je zelf wenst).

De vrije keuze geldt echter niet als je samen een meerderjarig kind hebt. Alle gemeenschappelijke kinderen moeten dezelfde familienaam dragen. Je kan enkel de familienaam van minderjarigen aanpassen.

In geval van onenigheid, draagt het kind de familienamen van beide ouders in alfabetische volgorde.

De naamsoverdracht wordt vastgelegd in de gemeente waar het kind geboren is. Bij het eerste gemeenschappelijk kind moeten beide ouders een verklaring van naamkeuze ondertekenen en indienen bij de burgerlijke stand.

De gemaakte keuze geldt voor alle gemeenschappelijke kinderen die nadien worden geboren. Die keuze is onherroepelijk.

Voor meer informatie over familienamen kan je terecht bij de burgerlijke stand van je gemeente. Op http://justitie.belgium.be/nl/ kan je meer lezen over de nieuwe wetgeving en de vrije naamkeuze.


Erkenning

De afstamming van moederszijde wordt vastgesteld door de vermelding van de naam van de moeder in de geboorteakte. Dat is verplicht omdat anoniem bevallen in België onmogelijk is. Hierdoor staat in principe de afstamming van moederszijde voor alle kinderen vast.

Ontbreekt de naam van de moeder op de geboorteakte of is de akte zelf zoek, kan de moeder alsnog haar kind erkennen.

Als de ouders gehuwd zijn, wordt de echtgenoot van de moeder geacht de vader te zijn. Als je ongehuwd bent, hebben je kinderen dezelfde rechten als kinderen die geboren zijn binnen een huwelijk. De partner kan het kind erkennen als hij de toestemming van de moeder heeft. 

Het is niet zinvol deze toestemming te weigeren, behalve als de aanvraag niet van de biologische vader komt. Na een zware procedure voor de rechtbank zal de rechter meestal de biologische vader machtiging geven om te erkennen.

Voor de erkenning moeten beide ouders naar het gemeentehuis gaan met:

  • de identiteitskaarten
  • bij een erkenning vóór de geboorte een medisch attest met de vermoedelijke bevallingsdatum. In het Zwangerschapsboekje vind je een blanco attest

In principe kan erkenning vanaf het prille begin van een zwangerschap, maar in de meeste gemeenten kan dit pas vanaf de zesde zwangerschapsmaand. Sommige gemeenten vragen ook een medisch attest dat de zwangerschap bevestigt. We raden ouders aan daarom te informeren bij de Dienst Burgerlijke Stand van hun woonplaats. De partner kan na erkenning tijdens de zwangerschap na de geboorte het kind alleen aangeven. Men kan de geboortepremie al via de werkgever van de partner aanvragen en, bij overlijden van de partner vóór de geboorte, kan dankzij de erkenning het kind toch als erfgenaam worden beschouwd.

Erkenning na de geboorte

  • Beide ouders kunnen de erkenning samen met de geboorteaangifte regelen.

Vanaf 1 januari 2015 zijn beide moeders van een gehuwd lesbisch koppel dat een kindje krijgt, automatisch juridisch ouder van hun kind. Bij niet-gehuwde koppels kan de niet biologische moeder of meemoeder haar kind erkennen bij de burgerlijke stand.