Soorten flesvoeding

Flesvoeding wordt geproduceerd op basis van koemelkeiwit, sojaeiwit of geitenmelkeiwit. Hoewel de basis ongeschikt is voor baby's, voldoet de melk na een reeks aanpassingen aan de behoeften van baby's en aan de wettelijke Belgische en Europese normen. 

 

Ga snel naar

    Startvoeding, opvolgvoeding en groeimelk

    Kinderen krijgen bij voorkeur een aangepaste melkvoeding tot 12 à 18 maanden. Het gaat dan om, in volgorde:

    1. startvoeding (eersteleeftijdsmelk): vanaf de geboorte tot 6 maanden

      Startvoeding lijkt qua samenstelling best zo goed mogelijk op moedermelk, met een laag gehalte aan eiwitten en een lichte verteerbaarheid. Startvoedingen zijn voornamelijk te koop in de apotheek. Er zijn enkele merken en heel wat soorten startvoeding op de markt. Vraag raad aan je verpleegkundige, behandelend arts of apotheker om een keuze te maken.
    2. opvolgvoeding (tweedeleeftijdsmelk): vanaf 6 maanden tot 18 maanden, in combinatie met vaste voeding

      Opvolgvoeding is aangepast aan de behoeften van een baby vanaf 6 maanden, die reeds een aantal voedingsstoffen krijgt via vaste voeding. Om je baby niet te overladen met verschillende veranderingen tegelijk, kan je de overstap van start naar opvolgvoeding het beste maken wanneer je kind voldoende vertrouwd is met vaste voeding. Opvolgvoeding is te koop in de apotheek of de supermarkt. Ook hiervan zijn meerdere merken en heel wat soorten op de markt. Doorgaans schakel je over op de opvolgvoeding die volgt op de startvoeding die je baby krijgt. Bij vragen hierover, kan je terecht bij je verpleegkundige, behandelend arts of apotheker. 
       
    3. groeimelk: tussen 12 en 18 maanden kan overgeschakeld worden op groeimelk of volle melk

    Groeimelk is verrijkt met mineralen, vitaminen en essentiële vetzuren t.o.v. koemelk en heeft een lager eiwitgehalte. Essentieel is het niet. Een gezonde, gevarieerde voeding levert alle voedingsstoffen die nodig zijn voor een goede groei. Onderzoek wijst echter uit dat een gezonde peutervoeding soms moeilijk te realiseren is. Ze eten al snel te veel eiwitten, te weinig essentiële vetzuren, laag ijzer, enz. In dat geval kan een groeimelk helpen om de inname van ijzer, vitame D, omega 3-vetzuren, jodium, zink, ... te verhogen en tegelijk de inname van eiwitten niet te hoog te maken.

    Groeimelk maakt het 'gemakkelijker' om een evenwichtig samengestelde voeding te geven. Geef bij voorkeur groeimelk die niet gezoet is (zie benamingen bij koolhydraten die wijzen op aanwezigheid van suikers) en geen toegevoegde smaak bevat. Bij groeimelk met toegevoegde smaak kan een kindje namelijk de originele melksmaak verleren. Om je kind gewoon te maken aan de smaak van volle melk(producten) of calcium verrijkte soja(producten) raden we aan ze tussen 2 en 3 jaar geleidelijk te combineren met groeimelk, zolang je binnen de aanbevolen hoeveelheden blijft. 

    Als je kind een gezonde evenwichtige voeding krijgt, kan je er voor kiezen om op de leeftijd van 12 à 18 maanden over te schakelen naar volle melk(producten) of calciumverrijkte sojaproducten. Gebruik dan tot de leeftijd van 3 jaar volle melkproducten. Nadien is halfvolle melk voldoende. Vitamine D-suppletie tot en met de leeftijd van 6 jaar is noodzakelijk.

    Wist je dat?

    Baby's hebben vaak wat ongemakken. Ouders denken vaak dat deze ongemakken te maken hebben met de voeding. Nochtans is een verband met voeding zelden het geval. De ongemakken die een baby ervaart hebben doorgaans te maken met zijn of haar ontwikkelingsfase. Veranderen van voeding zal dan geen oplossing bieden en zal de ongemakken niet of slechts kortdurend verbeteren. Wees daarom kritisch om op eigen initiatief van voeding te veranderen. Aarzel niet om contact te nemen met je verpleegkundige of de Kind en Gezin-Lijn om samen te zoeken welke ondersteuning kan helpen. Als je bezorgd bent, vraag dan ook advies aan je arts. Je arts kan het beste inschatten of een onderliggende medische reden de oorzaak kan zijn van de ongemakken en inschatten of een voedingswijziging naar een dieetvoeding noodzakelijk is. Dieetvoeding is mogelijk voor baby's die geen gewone babyvoeding verdragen of om medische redenen geen gewone babyvoeding mogen drink

    Wist je dat?

    Niet alle melk is geschikt voor baby's: de samenstelling van half(volle) en magere koemelk, niet-aangepaste geitenmelk, paardenmelk, karnemelk, babeurre en niet-aangepaste sojadranken wijkt te sterk af van zuigelingenvoeding en bevat niet de juiste voedingsstoffen (of de juiste verhouding) voor de groei en ontwikkeling van een baby. 

    Vanaf de leeftijd van 12 maanden kunnen bepaalde dierlijke melken wel, zoals volle melk of geitenmelk, net als calcium verrijkte sojadranken (zie hieronder). Halfvolle en magere koemelk, net als paardenmelk, bevat te weinig vetten en geef je daarom liever niet onder 3 jaar.

    Waar koop je flesvoeding?

    • in de apotheek: start-, opvolg- en dieetvoeding
    • in de warenhuizen: opvolgvoeding, groeimelk en soms ook startvoeding
       

    Kant-en-klaar?

    • Kant-en-klare flesvoeding is praktisch. Je kan bijvoorbeeld geen bereidingsfouten maken.
    • Kant-en-klare flesvoeding heeft een beperkte houdbaarheid: controleer de houdbaarheidsdatum op het etiket bij aankoop. Bewaar een geopende verpakking maximaal 24 uur gekoeld.
    • Kant-en-klare flesvoeding is iets duurder.
    • Er is geen verschil tussen poeder- of de vloeibare vorm van eenzelfde soort melk. De poedervorm wordt aangelengd met water en heeft daarna een soortgelijke voedingswaarde als de vloeibare vorm.

    Soja-of andere plantaardige dranken

    Sojadranken

    Soja is een hoogwaardig plantaardig eiwit. Na verrijking met calcium en vitamines is het een volwaardige vervanging van melk. Kies voor de natuurversie en niet de gezoete varianten. Start en opvolgvoedingen op basis van soja zijn momenteel niet op de Belgische markt beschikbaar. Gewone (calciumverrijkte) sojadranken zijn nutritioneel niet aangepast aan de behoeften van een baby.

    Vanaf 12 à 18 maanden kan je kiezen voor een groeidrink op basis van soja of voor  een calciumverrijkte sojadrank-of product. Hou bij je keuze rekening met in welke mate gezonde voeding bij je peuter lukt. Blijf steeds binnen de aanbevolen hoeveelheid.

    Hoe gezond is soja?

    Er bestaat nogal wat controverse over soja en gezondheid. Zijn sojaproducten nu wél of niet gezond? Gezond Leven bespreekt enkele gezondheidseffecten van soja(producten).

      Plantaardige dranken op basis van noten en granen

      Plantaardige dranken op basis van noten of granen behoren tot de groep 'noten en zaden' en niet tot de groep 'melkproducten'. Het gaat over: 

      • Notendranken
      • Rijstdranken
      • Haverdranken
      • Hazelnootdranken
      • Amandeldranken 

      Ze kunnen op geen enkele leeftijd melk op een volwaardige manier vervangen en worden hoogstens als verfrissend tussendoortje beschouwd. Melk is immers een belangrijke bron van hoogwaardige eiwitten voor jonge kinderen, naast ook o.a. bron van calcium en vitamine B12. Sommige van deze plantaardige dranken zijn wel verrijkt met calcium en vitamine B12, maar ze bevatten of te weinig eiwitten en/of hebben een te lage eiwitkwaliteit. Ze zijn vaak gesuikerd. Gezoete varianten worden best beperkt.  

        Plantaardige dranken voldoen niet aan de wettelijke normen voor de nutritionele samenstelling van zuigelingenvoeding.    

        Welke alternatieven zijn er?  

        Voor zuigelingen bestaan er zuigelingenvoedingen op basis van rijsteiwitten die wel voldoen aan de wettelijke samenstellingsnormen voor zuigelingenvoeding.  

        Voor kinderen vanaf 12 à 18 maanden zijn plantaardige groeidrinks op basis van haver en rijst op de markt beschikbaar. Deze aangepaste drinks leveren de nodige voedingsstoffen aan als vervanging van melk. Vraag na bij je verpleegkundige.

        Extra vitamines

        Ook al drinkt een kind aangepaste melkvoeding, toch zijn extra vitamines nodig. 

        1. Vitamine D: Er wordt aanbevolen alle kinderen dagelijks 400 IE (internationale eenheden) vitamine D te geven, vanaf de geboorte tot en met de leeftijd van 6 jaar, het hele jaar door, onafhankelijk van de melkvoeding. Extra toediening van vitamine D binnen bepaalde grenzen is veilig, terwijl een tekort aan vitamine D erg moeilijk op te sporen is en ernstige gevolgen kan hebben (rachitis, een botaandoening).
        2. Fluor werkt voornamelijk plaatselijk. Poetsen met fluorhoudende tandpasta van bij de eerste tanddoorbraak is dus de boodschap. Kinderen hoeven geen extra fluor in te nemen (geen druppels, noch tabletten). Bovenop het fluor in de tandpasta en in mineraalwater kunnen teveel fluoriden immers fluorosis of witte krijtstrepen op de tanden veroorzaken.
        3. Ijzer: Vanaf de 6de maand is de ijzervoorraad via de mama opgebruikt en heeft een baby naast een aangepaste melkvoeding (moedermelk of opvolgvoeding, want gewone koemelk bevat onvoldoende ijzer) ook groentepap nodig.